مەجٸلٸس تٶراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين كوروناۆيرۋس ٸندەتٸنە شالدىققان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنە, سونداي-اق وسى پاندەمييادان قايتىس بولعان دەرٸگەرلەردٸڭ وتباسىلارىنا تٶلەنەتٸن تٶلەمدەر ٶمٸرلٸك ماڭىزى بار مەسەلە ەكەنٸنە ەرەكشە نازار اۋداردى. بٷگٸن اتالمىش مەسەلە «Nur Otan» پارتيياسىنىڭ مەجٸلٸستەگٸ فراكتسيياسىنىڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسىندا كٶتەرٸلدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
مەجٸلٸستەگٸ «Nur Otan» پارتيياسى فراكتسيياسىنىڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسىندا فراكتسييا مٷشەلەرٸ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ الەكسەي تسويدىڭ كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىنان زارداپ شەككەن جەنە قايتىس بولعان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنە جەردەماقى مەن ٶتەماقىنى تٶلەۋ تۋرالى ەسەبٸن تىڭدادى.
اتالعان مەسەلەنٸڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتكەن مەجٸلٸس سپيكەرٸ, «Nur Otan» پارتيياسى پارلامەنتتٸك فراكتسيياسىنىڭ جەتەكشٸسٸ نۇرلان نىعماتۋلين اعىمداعى جىلدىڭ 22 قىركٷيەگٸندەگٸ جاعداي بويىنشا اتالعان ٸندەتكە شالدىققان دەرٸگەرلەردٸڭ جالپى سانىنىڭ 14%-دان استامىنا عانا, سونىمەن بٸرگە قايتىس بولعان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ وتباسىلارىنىڭ 13%-عا جەتەر-جەتپەسٸنە عانا تٶلەم جٷرگٸزٸلگەنٸن ايتتى.
نۇرلان نىعماتۋليننٸڭ ايتۋىنشا, مۇنداي جاعداي دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸ قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ نارازىلىعىن تۋدىرىپ, مەملەكەت باسشىسىنا جەنە پارلامەنت دەپۋتاتتارىنا جٷگٸنۋگە مەجبٷر ەتەدٸ.
«كوروناۆيرۋس پاندەميياسى كەزٸندە, ەڭ الدىمەن, مەملەكەتتٸك اپپاراتتىڭ شەشٸمدەرٸ ٶتە جەدەل دە كەسٸبي بولۋى تيٸس. بۇعان پارتييامىزدىڭ كٶشباسشىسى-ەلباسى جەنە مەملەكەت باسشىسى ەرەكشە نازار اۋدارادى», - دەدٸ مەجٸلٸس تٶراعاسى.
سونىمەن قاتار, نۇرلان نىعماتۋليننٸڭ ايتۋىنشا, ٸندەتكە شالدىققان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸ مەن قايتىس بولعانداردىڭ وتباسىلارىنىڭ تٶلەماقىسىنا قاتىستى, انىقتاپ ايتقاندا, تٶلەنبەۋ جاعدايى قۇزىرلى مينيسترلٸكتەردٸڭ ەلەۋمەتتٸك بٶلٸمدەرٸ اراسىندا ٶزارا ٸس-قيمىلدىڭ جوقتىعى مەن ويلاستىرىلماعان قادامدارىنىڭ نەتيجەسٸ. ەندٸ قازٸر پاندەمييا كەزٸندە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸن قولداۋ تۋرالى پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ٷشٸن بارلىق جٸبەرٸلگەن ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرۋ ماڭىزدى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ جارييالاعان اقپاراتتى نۇرلان نىعماتۋلين سانداردى ساپىرۋ دەپ باعالادى.
مەسەلەن, اتالعان مينيسترلٸك ۇسىنعان اقپاراتقا سەيكەس, ەڭبەك مينيسترلٸگٸنە 4 064 ٶتٸنٸش بەرٸلگەن. سونىمەن قاتار, كەسٸبي قىزمەتٸن اتقارۋ كەزٸندە 8 333 دەرٸگەر, بارلىعى 12 830 مەديتسينا قىزمەتكەرٸ كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىنا شالدىققان.
وسى رەتتە, مەجٸلٸس تٶراعاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ الەكسەي تسويعا جوعارىدا اتالعان 4 064 ٶتٸنٸشتٸڭ ٶزٸ فراكتسييا وتىرىسى بولاتىنى بەلگٸلٸ بولعاننان كەيٸن عانا جاسالىنعانىن ايتىپ:
«ەگەر ٶتكەن 6 اي ٸشٸندە 2 475 ٶتٸنٸم بەرٸلسە, سوڭعى ساناۋلى كٷندەر ٸشٸندە 1 589 ٶتٸنٸم بەرٸلگەن. ياعني, بەرٸلگەن ٶتٸنٸممدەر سانى 1,6 ەسەگە ارتىپ, ال ٶتەماقى تٶلەنگەن ادامدار سانى 2 ەسەگە دەيٸن ٶسكەن. التى اي بويىندا دەرتكە شالدىققان بارلىعى 1 830 دەرٸگەر ٶتەماقىعا يە بولسا, ال سوڭعى بٸراز كٷندە 1665 دەرٸگەرگە تٶلەماقى بەرٸپ ٷلگەرگەن. قايتىس بولعان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ وتباسىلارىنا ٶتەماقى تٶلەۋ بويىنشا دا جاعداي وسىنداي», - دەدٸ نۇرلان نىعماتۋلين.
ٶرەسكەل جاعدايدىڭ ورىن الۋىنا تاعى بٸر سەبەپ, كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىنان زارداپ شەككەن جەنە قايتىس بولعان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ كٶپشٸلٸگٸ ايماقتىق كوميسسييالاردان راستاۋ الا الماعان.
نۇرلان نىعماتۋليننٸڭ پٸكٸرٸنشە, جەردەماقىلار مەن ٶتەماقىلاردى بەرۋ رەسٸمٸنٸڭ شامادان تىس بيۋروكراتييالاندىرىلۋى دا مەسەلەنٸڭ وڭ شەشٸمٸن تابۋىنا كەدەرگٸ كەلتٸرٸپ وتىر.
اتاپ ايتساق, ونى الۋ ٷشٸن اۋىرعاندار مەن قايتىس بولعانداردىڭ جاقىندارىنىڭ ٶتٸنٸمٸنە 5 جىل بۇرىن بەكٸتٸلگەن ينفەكتسييالىق اۋرۋلار وشاعىن ەپيدەميولوگييالىق زەرتتەۋ كارتاسى قوسا بەرٸلۋٸ تيٸس. ونداعى تالاپتار كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسىنىڭ ناقتى بەلگٸلەرٸن كٶرسەتپەيدٸ, ال ونى ەگجەي-تەگجەيلٸ انىقتاۋ جەنە سيپاتتاۋ تٶلەم مەرزٸمدەرٸن ودان ەرٸ كەشٸكتٸرەدٸ. بۇل دەنساۋلىق ساقتاۋ, ەڭبەك جەنە ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸكتەرٸنٸڭ بٸرجولعى تٶلەم تەرتٸبٸن انىقتاۋ بويىنشا 9 سەۋٸردەگٸ بٸرلەسكەن بۇيرىعىنا نەگٸز بولىپ وتىر.
«سٸز قازٸرگٸ جاعداي تالاپتارىنا مٷلدەم جاۋاپ بەرە المايتىن 2015 جىلعى بۇيرىقتى ويلانباستان كٶشٸرۋ ارقىلى جاعدايدى قيىنداتىپ وتىرعانىڭىزدى تٷسٸنەسٸز بە? وسىنىڭ سالدارىنان جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردەگٸ ٶڭٸرلٸك كوميسسييالار تيٸمدٸ جۇمىس ٸستەي المايدى. ٶيتكەنٸ, ولارعا كٶپتەگەن قۇجاتتاردى قاراۋ قاجەت. ادامدار اۋىرىپ, ونىڭ ٷستٸنە ەلٸ دە قالپىنا كەلە الماي جاتىپ, 43 قوسىمشانى جيناۋى كەرەك. وسى رەسٸمدٸ جەڭٸلدەتۋگە بولاتىن ەدٸ عوي. بۇنى ەرتەرەك جاساۋعا نە كەدەرگٸ بولدى? دەمەك, نەمقۇرايلى قاراعانسىزدار», - دەدٸ نۇرلان نىعماتۋلين.
تٶلەم جاعدايىنا قاتىستى جٸبەرٸلگەن قاتەلٸكتەردٸڭ تاعى بٸر سەبەبٸ, تٶتەنشە جاعداي كەزەڭٸ اياقتالعاننان كەيٸن قاجەتتٸ بۇيرىقتىڭ بولماۋى. بۇيرىقتىڭ تيٸستٸ جاڭارتىلۋى تەك 22 شٸلدەدە بولعان.
«تەك وسى جەردە, مەجٸلٸس قابىرعاسىندا, سوڭعى 2 كٷندە تىنىمسىز جۇمىستىڭ نەتيجەسٸندە عانا سٸزدەر دۇرىس تەتٸكتەردٸ ويلاستىرا باستادىڭىز, - دەدٸ مەجٸلٸس سپيكەرٸ.
تالقىلاۋ بارىسىندا, نۇرلان نىعماتۋلين ايماقتىق كوميسسييا جۇمىسىنىڭ ۇيىمداستىرىلۋىنا نازار اۋدارا كەلٸپ, وعان ۆەدومستۆوارالىق كوميسسييا تاراپىنان قاجەتتٸ باقىلاۋدىڭ بولماعاندىعىن باسا ايتتى.
«ۆەدومستۆوارالىق كوميسسييا, ٷكٸمەت تاراپىنان باقىلاۋدىڭ بولماۋى ايماقتىق كوميسسييالار جۇمىسى بويىنشا جالپى ٶتەماقى تٶلەۋ بويىنشا وسىنداي ٶكٸنٸشتٸ جاعدايعا الىپ كەلدٸ», - دەدٸ مەجٸلٸس تٶراعاسى ۆيتسە-پرەمەر ەرالى توعجانوۆقا.
سونداي-اق, كوميسسييالاردى قۇرۋ كەزٸندە دە نەمقۇرايلىلىق بايقالعانى ايتىلدى. مىسالى, ەلٸمٸزدٸڭ 17 ايماعى بويىنشا جيىنى 5-اق تيٸستٸ كوميسسييالار قۇرىلعان. ال, تالاپ بويىنشا, نەگٸزٸ سەۋٸر, مامىر ايلارىندا قوسىمشا – 4, ماۋسىم ايىندا – 5 كوميسسييا قۇرىلۋ كەرەك بولاتىن.
ال, كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسى مەن ۆيرۋستىق پنەۆمونييا ٶرشٸپ تۇرعان اقتٶبە, اتىراۋ جەنە باتىس قازاقستان وبلىستارىندا بۇل جۇمىستار تامىز ايىندا عانا قولعا الىنعان.
«وسىنداي ماڭىزدى مەسەلەلەردٸ شەشۋگە تٸكەلەي قاتىسى بار – ۆيتسە-پرەمەردەن باستاپ مينيسترلٸكتٸڭ ەر قىزمەتكەرٸ – ەربٸر ساننىڭ ارتىندا قيىن جاعدايدا جۇمىس ٸستەگەن, ال كەيبٸرٸ جاقىندارىنان ايرىلعان ادامدار تۇرعانىن تٷسٸنۋگە تيٸس. ەندٸ ولار ٶزدەرٸنە تيٸستٸ اقشانى الۋ ٷشٸن تابالدىرىق توزدىرىپ, كٶپتەگەن قاعازداردى تولتىرادى. بۇل تٸپتٸ قاراپايىم ادامي كٶزقاراسپەن قاراعاننىڭ ٶزٸندە دۇرىس قادام ەمەس, - دەدٸ نۇرلان نىعماتۋلين.
مەجٸلٸستەگٸ «Nur Otan» پارتيياسى فراكتسيياسىنىڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسىنا مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ باسشىلارىمەن قاتار, ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ تالقىلاۋعا دەرٸگەرلەر, ٷەۇ مەن قوعامدىق ۇيىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸ شاقىرىلدى.