Ol - aqyn. Balań kóńilmen qalaǵa kelip, sol balalyǵyn, tazalyǵyn, aýyl adamdarynyń aqedil kóńilin kósheden izdeitin aqyn. Kúreńitken kúnderdiń kóleńkesinde qalyp jabyrqaǵan sátinde, ómirge ókpelegen sátinde, óshin óleńnen alatyn aqyn. Jetim kúnderin jesir ýaqytqa tonatqanda, tistenip turyp óleń jazatyn aqyn.
Bul aqynǵa "izmder" júrmeidi. Anaý Han Táńiriniń eteginen arshasyn arqalap kelgen, ony bárimizge iisketip, aýyldyń ǵajaiyp juparyn ómirimen, óleńimen uǵyndyrǵan jannyń jurt eltken jańa aǵymdarǵa juǵyspaýy da zańdylyq shyǵar. Kórgen jerde baladai baýyryńa tyǵylyp, óziniń adyraspan-shashyn eriksiz iisketetin adamda qalalyq qalyp qaidan bolsyn. ...Nurtasty oqysam aqyndar(ulylar emes) aýylda týyp qalada óledi degen sóz esime túsip, kózime retro-ómir elesteidi.
Tursynbek Bashar
***
Kóńilime kún qadap, júregime muń qadap,
Balalyǵym ketti ótip, janarymnan syrǵanap.
Men kirshiksiz sátterdi ańsap ketkem, sodan-soń,
Mynaý arsyz álemde jastyǵymdy bylǵap ap.
Sodan beri shynaiy qýanǵam joq, kúlgem joq,
Jylaǵam joq túnderge kóz jasy bop sińgem joq.
Ózim "otpyn" dep júrip janyp kete jazdaǵam,
Meni myna kúidirip jatqan kezde irgemdi ot.
Sosyn jaýyp ustaǵam, kúiik shalǵan irgemdi,
Erteńime qalsyn dep ótkenimnen bir belgi.
Jas balanyń taǵdyry – tas qalada joǵalǵan,
Tas qalanyń taǵdyry – tasyrqatsyn kimderdi?
Meniń asyl armanym osy jerde tonalǵan,
Sodan keiin kútken joq baqyt deitin jol aldan.
Aýylynan kelgende adamdyǵy joǵalǵan,
Bári túlki áiteýir, bári qasqyr bop alǵan.
Endi kimnen jasyram dál qazirgi hal-jaidy?
Árbir sáttiń jarasy sezimi mol janǵa áigi,
Ardyń artqan júgi bar, batady ylǵi arqama,
Taýdyń tarpań uly em dep, tasqa soǵyp mańdaidy.
Nesin aita bereiin oilarymdy satylap,
Bar qabyrǵam sógildi, synyp ketti qaqyrap.
Aqyldyǵa sor qonǵan – sordyń ózi aqyldy,
Aqymaqqa baq bolǵan – baqtyń ózi aqymaq!
Baqytsyz bop baramyn, bárin syrttai baqylap.
***
Sen kinálaisyń ǵoi,
Kinálaisyń ǵoi, nege dep suramaisyń ǵoi.
Tistesip turǵan taǵdyrda tisiń synsa da,
Men shydaǵan ómirge shydamaisyń ǵoi!
Sen «júrek» deisiń ǵoi,
Júrek deisiń ǵoi, sezimdi túletpeisiń ǵoi.
Jylymshy jas janyńnan ytqyp shyqsa da,
Men selk etken dúniege, dir etpeisiń ǵoi.
Sen túsinbeisiń ǵoi,
Túsinbeisiń ǵoi, aldymda kishirmeisiń ǵoi.
Sen – maǵan quiylǵan ashy sharapsyń,
Biraq ta, ishilmeisiń ǵoi.
***
Kúrsindiń be?!
Bilemin, qýana almai júrsiń múlde
Móldirep qarap turyp bir-aq sátte
Tyrs etip tamaiyn dep tursyń kimge?
Jyladyń ba?
Menen beter ǵashyqsyń, sirá muńǵa.
Túndegi jalǵyzdyqtyń jan aiqaiy
Jańǵyryp áli tur ma qulaǵyńda?
Muńdysyń ba?
Ómirdiń sezim deitin turǵysynda
Men ańsaǵan jylylyq, átteń, qalqam
Pyr etip ushyp ketken jyl qusynda.
Oilandyń ba?
Qaraýyl etip meni qoiǵan muńǵa
Airandai uiyp turǵan júregim bar,
Oiran qylma!
Jazdym bárin,
Alaida, perishte emes azǵyn-janym
Kúnániń jasap alǵan kúnási úshin
Sen meni jazǵyrmaǵyn.
Laiyqty baq,
Janardan joǵalady taiyp, qulap
Seneri ár adamnyń bireý bolsa,
Jalǵyzdyq laiyqtyraq!
Sen de, men de,
Júrekti bekingenbiz emdemeýge.
Eń aýyr muń arqalap qoshtasarmyz,
Kem degende.
***
Ótkenimnen qalyp ketken kóp belgi,
Aqymaqtaý tirligimdi sókpe endi.
Kóz jasyńmen óziń jýyp jatsyń ba,
Maǵan degen ókpeńdi.
«Baqytty etem», – dep oilaýshy em óz basym,
Bota – júrek bul keýdemde bozdasyn.
Tań atarda taǵdyrymdy ózgertken,
Alaqanǵa súrtilmegen kóz jasyń.
Aiaýsyzbyn aialaýdy bilmegem,
Meniń kinám, qatelessin kim, neden?!
Aidalaǵa bosyp ketkim keledi
«Tirlik» deitin – túrmeden.
Baqytqa emes, bilem muńǵa tolysyń,
Ózgertkim-aq kelip tur ǵoi, sony shyn.
Jalǵan ómir ózińmenen máńgi edi,
Máńgilikten aiyrmashy, sol úshin.
***
Jan jylaidy,
Oilasam tirligimdi sál bylaiǵy.
Sarǵaiǵan japyraqtai ókinishim.
Saǵynǵan júregimnen saýdyraidy.
Keshe, búgin...
Jasaǵan bar kinámdi kesh, eligim.
Kóp tonalyp, júregim jaralanyp,
Otqa oranyp ketti eken neshe jyrym?
Túsinip, uq!
Júregimdi tastaǵan úsik uryp.
Baqty ómir qai aqynǵa buiyrypty,
Syrtym kúlip turady, ishim – ulyp!
Tańdaǵanym,
Bar bolmysym osyndai, bar ma amalyń?
Alyp-ushqan kóńiliń basylmasyn,
Saǵynyshtan aspaidy salǵan ánim!
Sóge kórme!
Jan emes, jyr – keregi menen elge.
Jastap júrip oqyshy sen de kúnim,
Ainalyp ketken kúni men óleńge!
***
Sýyqtan qashqan aspannyń perishteleri,
Meniń de janym salqyndy teris kóredi.
Úlbirep turǵan adamnyń ary ǵoi dedim,
Ar nege sosyn tabanda tegisteledi?!
Men túsinbeitin belgiler, jolymdaǵym ǵoi,
(Tabyn da bir ǵoi, qaiteiin tobyr da bir ǵoi),
Ózimniń daǵy tabanym taza emes edi,
Súrteiin desem átteń-ai, qolymda kir ǵoi.
Ómir kirletken, tap-taza janym-arym dep,
Pendeshilik-aý, ómirge taǵy da mindet.
Perishte-qar bop qulasa qýanamyn men,
Aýnap bolsa da kúnádan arylamyn dep.
Erkelep jaýshy áppaq qar, erik tek sende,
Tazartshy álemdi bir mezgil kelip ketseńde.
Aialap seni otyram alaqanymmen,
Erip ketseń de.
***
Óz oiyma tutqynmyn kýəgersiz,
Shanshylyp oi miymda turady ersiz.
Kózin jumǵan qarańǵy myna tún de,
Uiyqtai almai jatyr-aý sirə mensiz.
Tósegimde jatqanmen tún aýnaqshyp,
Aýyrlyqty mendegi uǵa almas túk.
Janymmenen jastyqqa birer sətke,
Kóz janary arqyly syr almastyq
Astań-kesteń bop jatyr mida bəri,
Bərin sezgen salyńqy úi qabaǵy.
Óz ózimdi mújigen oidan júrek,
Arashalap ala-almai qinalady.
Qaitsin endi oǵan da daýa bar ma,
Bəri de sheber qazir jaralaýǵa.
Alańǵasar sezimdi júregińnen,
Qaralaýǵa bola ma alalaýǵa?!
Ol da keide kútedi midan kómek,
Qairan miym qaiteiin qinal demek.
Dəl seniń qulaǵyńa shyryldaidy,
Dəl meniń keýdeme kep syiǵan bóbek.
Oilaryma tutqynmyn, aiyptymyn,
Əitse de aiyptaýǵa laiyqtymyn.
Qulaýǵa da haqym joq, səl qisaisam,
Ustap alar qushaǵyn jaiyp kimim?!
Tamyrymda toǵysqan janym, miym,
Tek ózime aian ǵoi jalyn kúiim.
Baýyrym meni alysqa alyp ketshi,
Həlim qiyn!
