Boao aziialyq forýmynyń plenarlyq sessiiasynda Qazaqstan Respýblikasynyń Tuńǵysh Prezidenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń beineúndeýi kórsetildi, dep habarlaidy "Ult aqparat" QR SIM baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Biylǵy konferentsiianyń negizgi taqyryby – «Ózgerip jatqan álem: «Bir beldeý, bir jol» bastamasy sheńberinde birlesken kúsh-jigermen jahandyq basqarý men yntymaqtastyqty damytý».
Forým Qytai Halyq Respýblikasynyń Tóraǵasy Si Tszinpinniń arnaiy beineúndeýi ashty. Ol óz eliniń syrtqy álemge ashyqtyq saiasatyn jalǵastyratynyn málimdedi jáne seriktesterdi joǵaryda atalǵan Beijiń bastamasynyń barlyq múmkindikterin birlese tiimdi paidalanýǵa shaqyrdy.
N. Nazarbaev óz sózinde sońǵy jiyrma jyl ishinde tek Aziianyń ǵana emes, búkil álem damýynyń ózekti máselelerin talqylaý úshin mańyzdy halyqaralyq alań retinde qalyptasqan Boao forýmy jumysynyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
Elbasynyń aitýynsha, COVID-19 pandemiiasy búkil álemdegi kúndelikti shyndyqqa tereń ózgerister engizip, halyqaralyq qoǵamdastyq úshin birqatar eleýli saiasi, áleýmettik-ekonomikalyq jáne gýmanitarlyq syn-qaterlerdi áshkereledi. Sonymen birge daǵdarys adamzatqa qorshaǵan shyndyqqa jańa kózqaraspen qaraýǵa jáne búgingi kúni ózi úshin birneshe mańyzdy qorytyndy jasaýǵa múmkindik beredi.
N. Nazarbaev atap ótkendei, «pandemiia qiyn kezeńderde memlekettiń mańyzdy rólin kórsetti – biliktiń tiimdi sharalarynyń arqasynda kóptegen elder jaǵdai damýynyń jaǵymsyz stsenariileriniń aldyn aldy».
Bul rette barshanyń planetamyzdyń «baǵalanýy jáne qorǵalýy kerek» óte názik organizm ekendigine kózderi jetti.
Pandemiia jaǵdaiynda jahandaný jáne elder men halyqtardyń ózara árekettesýiniń basqa protsesteri baiaýlady, adamdar arasyndaǵy senimsizdik ósip, bul jahandyq ekonomika men saiasatqa teris áser etedi.
«Biz búkil álemde protektsionistik kóńil-kúidiń ósýin kórip otyrmyz. Halyqaralyq ekonomikalyq qatynastarǵa syni áser etetin saiasi negizdelgen sheshimder engizilýde. Biz álemdi ózimshil birjaqty sheshimderdiń buralymyna batyrýǵa jol bermeýimiz kerek», - dedi Elbasy.
Onyń aitýynsha, «halyqaralyq kelisimderdiń jańa qaǵidattary teń jáne jaýapty seriktesterdiń ózara is-qimyl rýhynda bolýy tiis». Árbir eldiń mádeni, áleýmettik jáne saiasi dástúrlerin, ekonomikalyq erekshelikteri men qundylyqtaryn ózara qurmetteý olardyń negizi bolýǵa tiis. Pandemiia «básekelestik álemi men yntymaqtastyq álemi arasyndaǵy tańdaýdyń qajettiligin» aiqyn kórsetti.
Elbasy atap ótkendei, «indetti jahandyq baqylaýsyz qaldyrý jekelegen elderdiń tabysy bolashaqta qajetti nátije bermeidi».
«Adamzat úshin jahandaǵy jappai vaktsinatsiia máselesin sheshýdegi vaktsinalardy óndirýshiler men úkimetterdiń yntymaqtastyǵy mańyzdy. Bul máselede básekelestik pen saiasilandyrý keri áser etedi», – dep atap ótti ol.
«Bir beldeý, bir jol» bastamasyna qatysty N. Nazarbaev ony QHR Tóraǵasy Si Tszinpin 2013 jyly elimizdiń astanasynda usynǵanyn eske saldy.
«Qazaqstan úshin bul bastama jańa múmkindikter terezesine ainaldy. Búginde memleketimiz arqyly Aziia men Eýropany, Soltústik pen Ońtústikti, Tynyq muhityn Atlant jáne Úndi muhittarymen bailanystyratyn qysqa joldar ótedi», – dep atap ótti Elbasy.
Búgingi kúni Qazaqstan arqyly 11 transulttyq marshrýt salyndy, onyń ishinde uzyndyǵy 2700 km «Batys Eýropa – Batys Qytai» avtobanyn qosa alǵanda, 5 temirjol jáne 6 avtomobil joly, Qazaqstannan Parsy shyǵanaǵyna jáne Ońtústik Aziiaǵa baratyn temir joldar.
«Osynyń barlyǵy elimizde básekege qabiletti tranzittik hab qurýǵa múmkindik berdi. Endi elimiz arqyly Aziianyń kez-kelgen núktesindegi taýarlar Soltústik Eýropa qalalaryna eki aptanyń ishinde jete alady. Osynyń arqasynda 2020 jylǵy daǵdarysta da Qazaqstan arqyly «Qytai – Eýropa – Qytai» baǵyty boiynsha konteinerlik tasymaldardyń ósýi 60% -dan astamdy qurady«, – dep atap ótti N. Nazarbaev.
Sońynda Elbasy «ótken jyldar ishinde «Bir beldeý, bir jol» bastamasy yntymaqtastyq pen jahandanýdyń aldyńǵy qatarly ideialaryn ilgeriletý úshin óziniń ómirsheńdigi men mańyzdylyǵyn dáleldegenin» atap ótti.
Forýmda Brýnei, Vetnam, Indoneziia, Koreia Respýblikasy, Laos, Singapýr, Chili jáne Shri-Lanka elderiniń basshylary da sóz sóilegenin atap ótken jón.
Boao aziialyq forýmy (BAF) – óńirlik ekonomikalyq integratsiiany jáne Aziia memleketteriniń birlesken damýyn, onyń ishinde osy maqsatta kórnekti saiasatkerlerdiń, biznesmenderdiń, ǵalymdardyń, sarapshylar men BAQ-tyń qatysýymen jyl saiynǵy halyqaralyq konferentsiiany uiymdastyrý arqyly ilgeriletýge járdemdesýge arnalǵan úkimettik emes jáne kommertsiialyq emes halyqaralyq uiym. Biyl BAF óziniń 20 jyldyǵyn atap ótedi. Forýmnyń quryltai sessiiasy 2001 jylǵy 26 aqpanda Boao qalasynda (Hainan provintsiiasy, QHR) ótti.
