Baspanaly bolsam deitin adam kóp. Bireý úidi aqsha jinap alady, bireýge muraǵa qalady, endi bir jandar túrli jobalardyń kómegine júginedi. «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasy – osyndai múmkindikterdiń biri. Bul baǵdarlamany júzege asyryp otyrǵan uiymdardyń arasynda «Turǵyn úi qurylys jinaq banki» de bar.
Bul maqalada biz osy «Turǵyn úi qurylys jinaq banki» arqyly «Nurly jer» boiynsha úi alý týraly eń ózekti 5 suraqqa jaýap usynyp otyrmyz.
Páterdiń baǵasy qansha?
Turǵyn úi qurylys jinaq banki arqyly «Nurly jer» baǵdarlamasy aiasynda beriletin páter baǵasy elimizdiń barlyq aimaǵynda birdei emes. Máselen, Astana, Almaty, Atyraý jáne Aqtaý qalalarynda páterdiń 1 sharshy metriniń quny 180 000 teńgege deiin jetse, ózge aimaqtarda bul baǵa 140 000 teńgege deiin barady. .
Baǵdarlama aiasynda jańa páterdi kimder alady?
Baǵdarlamanyń «Turǵyn úi qurylys jinaqtary júiesi arqyly kredittik baspana salý» baǵyty boiynsha jańa úilerdi turǵyzý isterin jergilikti atqarýshy organdar uiymdastyrady. Baǵdarlama aiasynda salynǵan páterlerdiń kem degende 50%-y jergilikti ákimdikte turǵyn úi kezeginde turǵan azamattar arasynda taratylady. Al qalǵan páterler kezekte turmaǵan TÚQJB salymshylary arasynda úlestiriledi. Alaida, «Nurly jer» baǵdarlamasy arqyly baspanaǵa ie bolý úshin ákimdikte kezekte turǵan azamattar da TÚQJB-da shot ashyp, sol shotqa aqsha jinaýy kerek. Sonymen qatar, baiqaýǵa qatysýshy Qazaqstan Respýblikasynyń azamaty nemese oralman statýsyna ie bolýy tiis. Qatysýshynyń nemese árdaiym onymen birge turatyn otbasy múshesiniń Qazaqstan Respýblikasy aýmaǵynda jeke baspanasy bolmaýy shart. Baiqaý barysynda qatysýshynyń sońǵy bes jyl ishinde turǵyn úi jaǵdaiyn qasaqana nasharlatqany týraly aqparat beretin derekter de bolmaýy kerek. Jáne basty talaptardyń biri – jańa baspananyń iesi atanǵysy keletin turǵyndardyń tólem qabilettiligine ie bolýy.
Qurylys jumystary júrip jatqan nysandar jaily aqpartty qaidan alýǵa jáne ótinishti qalai berýge bolady?
«Nurly jer» baǵdarlamasy boiynsha salynyp jatqan nysandar týraly tolyq aqparatty baspana.kz saitynan bilýge bolady. Bul – turǵyn úidi úlestirý kezindegi ádildikti saqtap qalý jáne paidalanýshylarǵa yńǵaily qyzmet kórsetý úshin jasalǵan portal. Saitta qoljetimdi baspananyń iesi atanǵysy keletin klient úide otyryp-aq birneshe qadamdy oryndai alady. Mysaly:
– ózi alǵysy keletin páter ornalasqan qalany tańdaý;
– qandai nysandardyń qurylys jumystary júrip jatqanyn jáne klientterden túsetin ótinish qashanǵa deiin qabyldanatynyn anyqtaý;
– unaǵan páterdi tańdaý;
– páter satyp alýshylar pýlyna qatysý úshin ótinish jazý.
Ádette, salynyp jatqan nysanǵa qatysty ótinishterdi qabyldaý sol nysannyń qurylys jumystarynyń aiaqtalýyna birneshe ai qalǵanda jariialanady. Pýlǵa TÚQJB-niń kez kelgen klienti qatysa alady. Degenmen, turǵyn úi tek memlekettik baǵdarlamada kórsetilgen talaptardyń barlyǵyn oryndap, maksimaldy upai jinaǵan azamattarǵa beriledi. Upai sany esepshotty toltyrý merzimi men depozittiń ashylǵan ýaqytyna bailanysty. Iaǵni, depozit erterek ashylyp, oǵan ýaqytyly tólem túsip otyrsa, klienttiń upaiy áldeqaida kóp bolady. Klientterdiń upai sanyn arnaiy baǵdarlama esepteidi. Bul baiqaý barysynyń barynsha ádil bolýyn qamtamasyz etip, eshbir syrtqy faktorlardyń yqpal etpeýi úshin qajet.
TÚQJB «Nurly jer» baǵdarlamasy aiasynda beriletin nesielerge qandai talap qoiady?
«Nurly jer» baǵdarlamasy boiynsha beriletin turǵyn úi nesielerine qatysty «Turǵyn úi qurylys jinaq bankiniń» ózindik talaptary bar. Mysaly, aldyn ala turǵyn úi qaryzyn alý múmkindigine ie bolý úshin páter satyp alýshylar pýlyna ótinish jibergen salymshynyń jeke esepshotynda kelisilgen baǵanyń kem degende 30%-y jinalýy kerek. Mundai jaǵdaida taǵaiyndalatyn syiaqynyń jyldyq mólsherlemesi 5%-dy quraidy. Sonymen qatar, páter tek depozitti ai saiyn tolytyryp otyrǵandarǵa emes, esepshotyna birden qomaqty qarjy salǵan azamattarǵa da beriledi.
«Turǵyn úi qurylys jinaq bankinde» shot ashý úshin ne isteý kerek?
Negizinde, «Turǵyn úi qurylys jinaq bankinde» shot ashý op-ańai. Ol úshin jaqyn mańdaǵy bank bólimshesine barý kerek. Ýaqytyńyz tapshy bolsa, bank keńesshisin úiińizge nemese jumysyńyzǵa shaqyrta alasyz. Bir qýantarlyǵy, 2017 jyldyń sáýir aiynan bastap depozit ashqanyńyz úshin komissiia tólemeisiz. Ári qarajat jinaqtaý barysynda salymshynyń esepshotyna 2% kóleminde bankten syiaqy beriledi. Oǵan qosa, jyl saiyn memleket 200 AEK-ten (nemese 453 800 teńgeden) aspaityn somaǵa 20% syilyqaqy taǵaiyndaidy. 2017 jyly memlekettik syilyqaqynyń maksimaldy mólsheri 90 760 teńgeden aspaidy.
Taǵy aita ketetin bir jait bar. Qajetti somany meilinshe tez jinaý úshin otbasynyń ár múshesine jeke esepshot ashýǵa bolady. Sebebi, mundai jaǵdaida memlekettik syilyqaqy ár shotqa bólek taǵaiyndalady. Al satyp alýshylar pýlynan ótý kezinde bul shottardy biriktirýge bolady. Nátijesinde, siz qajetti aqshany tez ári áldeqaida tiimdi etip jinai alasyz.
Kórip otyrǵanymyzdai, «Nurly jer» baǵdarlamasy aiasynda jańa páter iesi ataný qiyn emes. Bastysy, baǵdarlamada kórsetilgen talaptardy oryndasańyz bolǵany.
