Qurmetti qazaqstandyqtar!
Naýryz aiynyń elimizdiń Táýelsizdik kúntizbesinde erekshe orny bar.
Biz kóktemniń alǵashqy kúninde Alǵys aitý kúnin atap ótemiz.
Sonymen birge, bul – Qazaqstan halqy Assambleiasy qurylǵan kún.
Ulystyń uly kúni Naýryz meiramy shýaqty kóktem aiynyń enshisinde.
Qymbatty áielderimizdi de merekesimen naýryz aiynda quttyqtaimyz.
Osy izgi oqiǵalardyń bári Qazaqstan halqyn biriktire túsedi.
«Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasy da osyǵan baǵyttalǵan.
Biz eldiń birligi men memlekettiń syndarly saiasatynyń arqasynda barlyq synaqtardan abyroimen óttik.
El iesi qazaq halqynyń mańyna uiysqan barsha etnostar ony joǵary baǵalaidy.
Búginde Almaty, Batys Qazaqstan, Jambyl jáne Ońtústik Qazaqstan oblystarynda «Qazaq eline myń alǵys» atty monýmentter boi kótergen.
Bul eskertkishterdi elimizdegi túrli etnostyq toptar bastaryna kún týǵan kezde baýyryna basqan qazaqtyń jeri men eline alǵys retinde óz bastamalarymen turǵyzdy.
Qazaq halqy da olarǵa ulttyq tarihymyzǵa kórsetken zor qurmeti úshin alǵysyn bildiredi.
Osyndai ózara qurmet pen senim myzǵymas el birligine negiz bolsa, izgi sharalar halqymyzdyń keń peiili men darhan kóńiliniń aiqyn kórinisine ainalýda.
Jaqsylyqty jadynda saqtai bilgen eldiń rýhy qashan da biik.
Zamanaýi Qazaqstannyń ósip-órkendeýine árbir otandasymyz óz úlesin qosty.
Men etno-mádeni birlestikterge de airyqsha rizashylyq bildiremin.
Biz, bárimiz birge óte kúrdeli, qily zamandardan óttik.
Táýelsizdiktiń eń taǵdyrsheshti sátterinde meni árdaiym qoldaǵan halqyma da alǵys aitamyn.
Ótken sailaýlardyń bárinde halqymyz meni biraýyzdan qoldap, sailady.
Men úshin eń úlken marapat – osy.
Elimniń qoldaýy maǵan jumys barysynda zor kúsh-jiger berdi.
Men halqymnyń óz keleshegine senimmen qaraýy úshin eńbek ettim, qazir de, bolashaqta da osy maqsat jolynda jumys istei beremin.
Sol sebepti, men búgin Qazaqstan Respýblikasy Parlamentiniń qabyrǵasynan jańa áleýmettik bastamalar kóterip, halqyma úndeý jariialaǵaly otyrmyn.
Bul qadam talaidan beri meniń kókeiimde júr.
Biraq, Qazaqstan aldymen boiyna kúsh, qazynasyna qarjy jinap, qýatty elge ainalýy kerek edi.
Mine, sol kún de týdy!
Bul – bizdiń qoǵamnyń áleýmettik birligin nyǵaitý úshin jigerimizdi janyp, naqty iske kirisetin sát.
Biz ony aýqymdy áleýmettik jobalar arqyly júzege asyramyz.
Memleket osyndai túbegeili sharalardy qolǵa alady.
«Qazaqstan – bizdiń ortaq úiimiz» degen ideia jańa maǵynamen tolyǵa túsýge tiis.
Jańa usynystardyń mańyzdylyǵyn eskerip, men árbir qazaqstandyqtyń ál-aýqatyn ári qarai jaqsarta túsýge baǵyttalǵan jańa áleýmettik bastamalarymdy ózderińizben talqylaý úshin búgingi Parlament Palatalary men Úkimettiń birlesken otyrysyn shaqyrttym.
Birden aitaiyn: búgin aitylatyn usynystyń bári – esep-qisaby muqiiat jasalǵan baǵdarlama.
Bul – eldiń igiligine arnalǵan utymdy, sonymen qatar, optimistik joba.
Men órkendegen Qazaqstan – eń aldymen memleketi ózin qorǵap, qoldaitynyn, qamqorlyq jasaitynyn sezinetin, tiisinshe elin jan júregimen súietin, ózderine senimdi adamdar dep sanaimyn.
Sol sebepti, biz búgin jańa, aýqymdy áleýmettik jobalarǵa jol ashamyz.
Qymbatty dostar!
Biz búgin áleýmettik jańǵyrý jolynda jańa, aýqymdy qadam jasaýǵa daiynbyz.
Men Prezidenttiń bes áleýmettik bastamasyn usynamyn.
Birinshi bastama: «Árbir otbasyna baspana alýdyń jańa múmkindikterin berý».
Biz sońǵy jyldary qazaqstandyqtardyń baspana alý múmkindikterin keńeitý úshin kóp nárse jasadyq.
2017 jyly 11,2 million sharshy metr turǵyn-úi paidalanýǵa berildi.
Bul – rekordtyq kórsetkish.
Degenmen, onyń ózi jetkiliksiz, áli kúnge deiin kóptegen otbasy baspanasyz júr.
Bul – airyqsha áleýmettik mańyzy bar másele.
Onyń sheshimin turǵyn-úi ipotekasynyń qalyń kópshilikke jappai qoljetimdiligin arttyrý arqyly tabýǵa barlyq jaǵdai jasaý kerek.
Jumys isteitin árbir adam nesiege páter satyp alyp, ony otbasylyq biýdjetiniń múmkindikteri aiasynda tólei alatyndai bolýy úshin arzan resýrstar usynatyn tetikter qajet.
Sondyqtan, men «7 – 20 – 25» baǵdarlamasyn usynamyn.
Jumys isteitin árbir qazaqstandyq tómendegidei sharttar boiynsha teńgemen nesie alý múmkindigine ie bolady.
Nesie ósiminiń mólsherlemesi qazirgidei 14-16 emes, jylyna 7 protsentten aspaityn bolady.
Qazir bankter bastapqy jarnaǵa baspana qunynyń 30 protsentine deiin, keide tipti 50 protsentin salýdy talap etse, bul baǵdarlama boiynsha ol 20 protsentten aspaýǵa tiis.
Nesie alýshynyń ai saiynǵy tólemin azaitý úshin onyń merzimi 10-15 emes, 25 jylǵa deiin bolady.
Ol úshin Ulttyq banktiń, ekinshi deńgeili bankter men qor naryǵynyń múmkindikterin iske qosý kerek.
Ulttyq bank keminde 1 trillion teńge qarjy tartatyn arnaiy kompaniia quryp, ol qarjyny bankterdiń joǵaryda aitylǵan sharttar boiynsha beretin jańa ipotekalyq nesielerin satyp alýǵa jumsaýy qajet.
Baǵdarlamany júzege asyrý turǵyn-úi qurylysyna zor serpin beredi.
Nátijesinde milliondaǵan qazaqstandyq úshin baspana alýdyń qoljetimdiligi artady.
Sonymen qatar, bul ekonomikanyń, shaǵyn jáne orta biznestiń óristeýine jumys isteidi, jańa jumys oryndaryn ashady.
Kóptegen azamattardyń armany aqiqatqa ainalady!
Ekinshi bastama: «Jalaqysy tómen jumysshylardyń eńbekaqysyn kóbeitý úshin olardyń salyq júktemesin azaitý».
Salystyrmaly túrde jalaqysy tómen qazaqstandyqtardy qoldaý úshin 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap olardyń salyq júktemesin 10 esege azaityp,
1 protsent qana salyq salýdy usynamyn.
Ai saiyn eń tómengi eseptik kórsetkishtiń 25 eselengen kóleminen az jalaqy alatyndarǵa salynatyn jeke tabys salyǵyn azaitý arqyly olardyń salyq júktemesin jeńildetý kerek.
Al osylaisha salyqty azaitýdan shyǵatyn qarjy olardyń jalaqysyn kóbeitýge jumsalýy qajet.
Nátijesinde, elimizdegi barsha jaldamaly jumyskerlerdiń keminde úshten biriniń, bul 2 millionnan astam adam, jalaqysy jumys berýshige salmaq salmai-aq kóbeietin bolady.
Ári qarai Úkimet tabys salyǵynyń progressivti shkalasyn engizý múmkindigin zerdeleýi kerek.
Úshinshi bastama: «Joǵary bilim alýdyń qoljetimdiligi men sapasyn arttyryp, stýdent jastardyń jataqhanadaǵy jaǵdaiyn jaqsartý».
Qazir elimizdiń joǵary oqý oryndarynda 530 myńnan astam jas oqyp jatyr, olardyń 30 protsentke jýyǵy memleket bólgen grantpen bilim alýda.
Joǵary bilim alýdyń qoljetimdiligi men sapasyn arttyrý úshin tómendegidei sharalardy usynamyn.
Qazir jyl saiyn bólinetin 54 myń grantqa qosymsha 2018-2019 oqý jylynda taǵy 20 myń grant bólý kerek.
Onyń 11 myńy tehnikalyq mamandyqtar boiynsha bakalavrlyq bilim berýge tiesili bolady.
Bul tórtinshi ónerkásiptik revoliýtsiia jaǵdaiyndaǵy jańa ekonomikada zor suranysqa ie bolatyn san myń jańa mamandy daiarlaýǵa múmkindik beredi.
Munda eń aldymen injenerler, aqparattyq tehnologiia, robot tehnikasy, nanotehnologiia salasynyń mamandary týraly sóz bolyp otyr.
Bul da jastarǵa memleket qamqorlyǵynyń aiqyn kórinisi.
Sonymen birge, tehnikalyq jáne aýyl sharýashylyǵy mamandyqtary boiynsha barlyq joǵary oqý oryndary granttarynyń qunyn ulttyq joǵary oqý oryndarynyń granttary deńgeiine deiin kóterý kerek.
Atalǵan sharalar orta mektep túlekterin joǵary bilimmen neǵurlym kóbirek qamtýǵa múmkindik beredi, bul – jalpy álemdik trend.
Sonymen birge, adam resýrstaryna salynatyn úlken salym.
Biz álemdik standarttarǵa sai bilim berý júiesin qalyptastyra otyryp, stýdentterdiń bilim alýyna jáne turatyn jerine jaǵdai jasaýǵa tiisti nazar aýdarýymyz qajet.
Qazir joǵary oqý oryndary men kolledjderdiń stýdentterin jataqhanamen qamtamasyz etý máselesi óte ózekti.
Bul mindetti sheshý úshin joǵary oqý oryndary, kolledjder men developerlik kompaniialar memleket pen jeke menshiktiń seriktestigi qaǵidasymen jataqhana salýdy bastaýy kerek.
Memleket óz tarapynan Bilim jáne ǵylym ministrligi arqyly jataqhana qurylysyna jumsalǵan investitsiialardyń belgili bir bóligi birtindep qaitarylýyna kepildik beredi.
2022 jyldyń sońyna deiin stýdentterge arnap keminde 75 myń oryndyq jańa jataqhana salýdy tapsyramyn.
Bul aldaǵy jyldarda óse túsetin suranysty eskergenniń ózinde jataqhana tapshylyǵyn birjola sheshedi.
Tórtinshi bastama: «Shaǵyn nesie berýdi kóbeitý».
Ózin-ózi eńbekpen qamtyǵan jáne jumyssyz turǵyndardyń arasynda jappai kásipkerlikti damytý úshin atqarylyp jatqan jumystardyń aiasynda jeńildetilgen shaǵyn nesie berý neǵurlym tiimdi tetik sanalady.
2017 jyly jalpy somasy 32 milliard teńge bolatyn 7200 shaǵyn nesie berildi.
Alaida, «Bastaý Biznes» jobasy boiynsha bilim alǵan taǵy 5 myń adam óz isin bastaýǵa qajetti shaǵyn nesielerdi ala almady.
Sondyqtan, 2018 jyly qosymsha 20 milliard teńge bólip, shaǵyn nesielerdiń jalpy somasyn 62 milliard teńgege jetkizýdi tapsyramyn.
Nátijesinde shaǵyn nesie alatyndardyń sany 2017 jylmen salystyrǵanda 2 esege artyp, 14 myń adamǵa jetetin bolady.
Bul jumysty odan keiingi jyldarda da belsendi jalǵastyrý kerek.
Bastama myńdaǵan adamǵa óz isin ashýǵa múmkindik beretindigimen mańyzdy.
Bul, ásirese, aýyl-aimaqtar úshin, aýyldaǵy kásipkerlikti damytý úshin airyqsha mańyzdy ekenin atap ótkim keledi.
Besinshi bastama: «Eldi gazben qamtamasyz etýdi jalǵastyrý».
Elimizde gaz óndirý Táýelsizdik kezeńinde jylyna 8-den 52 milliard tekshemetrge deiin artty, ári qarai da óse túsedi.
Qazir elimizdegi turǵyndardyń 50 protsentke jýyǵy gazben qamtamasyz etilgen.
9 oblysqa gaz tartylǵan.
Degenmen, ortalyq jáne soltústik óńirler áli de gazsyz otyr.
Biz Qaraózek (Qyzylorda oblysy) – Jezqazǵan–Qaraǵandy–Temirtaý–Astana baǵytynda magistraldi gaz qubyryn salý jobasyn júzege asyrýymyz kerek.
Oǵan tiisinshe qarajat tartý qajet bolady, sonyń ishinde halyqaralyq qarjy institýttarynan da.
Bul 2,7 million adamdy gazben qamtamasyz etýmen qatar, shaǵyn jáne orta biznestiń jańa óndiristerin ashýǵa múmkindik beredi.
Sonymen birge, ekologiia jaqsarady.
Gazǵa kóshý tek Astananyń ózinde ziiandy qaldyqtardyń aýaǵa taralýyn 6 esege nemese jylyna 35 myń tonnaǵa azaitady.
Bul jobany júzege asyrý ári qarai ózge óńirlerdi de gazben qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Prezidenttiń bes bastamasy – osy.
Olardy iske asyrý jańa jumys oryndaryn qurýǵa, sol arqyly el ekonomikasynyń ári qarai dami túsýine jol ashady.
Úkimet pen Ulttyq Bankke bastamalardy iske asyrýdyń egjei-tegjeili tetikterin jasaýdy tapsyramyn.
Parlament depýtattarynan zańnamaǵa qajet ózgeristerdi ýaqtyly engizýdi ótinemin.
Bastamalardyń airyqsha mańyzdy ekenin eskersek, olardy tiimdi júzege asyrýdyń joldary keńinen talqylaýdy qajet etedi.
Halyq pen biznes ókilderiniń arasynda túsindirý jumystaryn júrgizý de mańyzdy.
«Nur Otan» partiiasy halqymyz úshin airyqsha mańyzy bar osy sharalardyń tiianaqty oryndalýyn baqylaýǵa alady.
Qurmetti otandastar!
Memlekettiń jańa qadamdary búkil qazaqstandyqtarǵa, elimizdiń barsha azamattaryna igi áser etedi.
Qoǵam óz taǵdyryn Qazaqstanmen tyǵyz bailanystyryp, bolashaǵyn josparlaýdyń tyń múmkindigine ie bolady.
Baǵdarlamany zańdyq turǵydan bekitý qajet dep sanaimyn.
Ony iske asyrý «áleýmettik memleket» týraly konstitýtsiialyq normany jańa, naqty mazmunmen baiyta túspek.
Zamanaýi jahandyq ahýalda ulttyq birlik – áleýmettik birlik, al qalyptasqan memleket – áleýmettik memleket.
Biz ótkenge salaýat aityp, keleshekke kóz tikken elmiz.
Biz áleýmettik memleket pen ulttyq órkendeýdiń shynaiy, ári syndarly qazaqstandyq modelin mindetti túrde birge jasaitynymyzǵa senimdimin.
Ardaqty aǵaiyn!
Búgingi bastamalar elimiz tutas, qoǵamymyz turaqty bolsa ǵana tabysty júzege asady.
Al, el birligi – eń birinshi, qazaqtyń birligi.
Jahandyq kóshtiń basynda júretin mereili el bolý úshin birlik pen yntymaq aldymen ózimizge, qazaqqa kerek.
Tarihtyń ózi dáleldegen bir aqiqat bar – halqymyz birlikte bolsa kúsheigen, birligi qashsa álsiregen.
Qasqa joldy Qasym han jurtyn judyryqtai jumyldyra bilgeniniń arqasynda qazirgi qazaq jeriniń negizgi aýmaǵyn biriktirdi.
«El birligi – el teńdigi» degen – osy!
«Qazaq ordasynyń Likýrgy» – Áz Táýke elin tatýlyqqa uiyta bilgendikten qoi ústine boztorǵai jumyrtqalaǵan zaman ornatty.
«Bailyq – bailyq emes, birlik – bailyq» degen sóz sol zamannan qalǵan qaǵida.
El basyna kún týǵan kezde barsha qazaq Abylai hannyń aq týynyń astyna jinalǵan soń ǵana jerin jaýdan tazarta aldy.
«Birikken júz bytyrańqy myńdy alady» dep babalarymyz osyny aitqan.
Qazaqtyń osynaý 3 hany – el tarihyndaǵy 3 asqar taý, olardy asqaqtatqan – el birligi.
Sonymen birge, altybaqan alaýyzdyqtyń kesirinen elimiz ańyrap, jerimiz qańyrap qalǵan kezder de az emes.
Bul da – tarihtyń ashy sabaǵy.
«Ótkenge qarap, erteńińdi túze» degen ósiet bar, sebebi, ótkenniń ónegesi – búgingi kúnniń baǵa jetpes bailyǵy.
Osyny jadynda tutyp, tarihtan taǵylym ala bilgen halqymyz Táýelsizdik dáýirinde tatýlyq pen birliktiń, tynyshtyq pen turaqtylyqtyń arqasynda talai tabystarǵa kenelýde.
Tabysymyzdy eselep, Táýelsizdigimizdi baiandy ete túsý úshin bizge baltalasa da buzylmaityn berik aýyzbirshilik kerek.
Berekeli birligimizdi kózdiń qarashyǵyndai saqtai alsaq, merekeli tirligimizge tónetin qaýip joq.
El men jerdiń iesi retinde Qazaqstandaǵy jaqsy men jamannyń bárine qazaq jaýapty.
Osy uly jaýapkershilikti sezinip, barsha ulystardyń uiytqysy bolyp, ózgege ónege kórsete bileiik.
Sonda ǵana, halqymyzdyń atyn ielengen qasietti Qazaqstanymyz kórkeiip, dami beredi.
Elimizdiń kóńili jaily, turmysy maily bolady.
Osyny únemi este tutyp, tyń mindetterdi tyndyrymdy jumysqa ulastyraiyq!
Iske sát!
