Qazaqstan Respýblikasynyń Tuńǵysh Prezidenti «Bir jol, bir beldeý» ekinshi halyqaralyq yntymaqtastyq forýmynyń ashylý rásimine qatysty, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordaǵa silteme jasap.
Elbasy Nursultan Nazarbaev Qytai Halyq Respýblikasynyń Tóraǵasy Si Tszinpinge qonaqjailyq tanytyp, Forýmǵa shaqyrǵany úshin rizashylyq bildirdi.
– Qytai halqynda «Bai bolǵyń kelse, jol sal» degen támsil bar. Bul dana sóz birlese jańǵyrtyp jatqan Uly Jibek jolynyń tarihyna da tikelei qatysty. Eki myń jyl buryn adamdardyń batyldyǵy men iskerliginiń arqasynda Eýraziia joldardyń bir jelisine birikken edi. Muny adamzat tarihyndaǵy jahandanýdyń alǵashqy qadamdary deýge bolady, – dedi Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezidenti.
Nursultan Nazarbaev sońǵy otyz jyl ishinde Eýraziiadaǵy Jibek jolyn jańǵyrtýdyń kóptegen tujyrymdary bolǵanyn jáne olardyń júzege aspaǵanyn atap ótti.
– Adamzat damýynyń bolashaq úrdisi aiqyndalǵandai bolyp kóringen edi. Biraq, 2013 jyly Qytaidyń Qazaqstanda usynǵan Jibek joly modeli qazirgi zamanǵy geosaiasi jaǵdailarda ómirsheń ǵana emes, tabysty jobaǵa ainaldy. Buǵan onyń bes jyldan astam ýaqyttaǵy damý kezeńi dálel, – dedi Elbasy.
Nursultan Nazarbaev «Beldeý jáne jol» bastamasyna Qazaqstannyń áýel bastan qoldaý bildirgenin atap ótip, birinshi Forýmnyń qorytyndylary boiynsha qol jetkizilgen jetistikterge toqtaldy.
– Álem jurtshylyǵy qarama-qaishy geosaiasi tujyrymdardan sharshaǵany anyq. Barǵan saiyn geoekonomika men birlese damýdyń mańyzy artyp keledi. «Bir beldeý, bir jol» ekonomikalyq yntymaqtastyq úshin ashylatyn jańa múmkindikterden de aýqymdy ári mańyzdy joba. Bul – álemdegi 120-dan astam memlekettiń qaýipsizdikti qamtamasyz etýge, keńinen saýda-sattyq jasaýǵa jáne ósip-órkendeýge degen tarihi suranysynan týyndaǵan bastama, – dedi Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezidenti.
Elbasy saiasi qarama-qaishylyqqa, sanktsiialar men saýda teke-tiresine qaramastan, osy bastama aiasyndaǵy saýda kólemi artyp, búginde 5 trillion dollar qurap otyrǵanyn atap ótti.
Nursultan Nazarbaev «Bir beldeý, bir jol» bastamasy jahandanýdyń jańa úlgisin usynǵanyn aitty.
– Tarihi kezeń álemdik yqpaldastyq ortalyǵyn qaitadan Shyǵysqa qaitarýda. Biz búgin Aziianyń shyn máninde HHI ǵasyr óńirine ainalǵanyn kórip otyrmyz. Álemdik Ishki jalpy ónimniń 28 paiyzy osynda shoǵyrlanǵan jáne bul kórsetkish arta beredi. Qazirdiń ózinde shyǵystandyrý úrdisi yqpaldasýdyń jańa baǵyttaryn usynýda, – dedi Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezidenti.
Elbasy, sondai-aq, Jibek jolynyń Ekonomikalyq beldeýi jobasy men Eýraziia ekonomikalyq odaǵyn ushtastyrýdyń áleýeti zor ekenin atap ótti.
– «Bir beldeý, bir jol» bastamasy geografiialyq jaǵynan ornalasýǵa jáne damý úderisindegi teńsizdikterge qatysty syn-tegeýrinderdi eńsere aldy. Eýraziia qaitadan birtutas keńistikke ainalýda. Bizdiń qurlyqtyń ártúrli jáne qashyqtyqta ornalasqan óńirleri eki myń jyl burynǵydai bir jelige birikti. Biz qysqa merzim ishinde kúrdeli tabiǵi jer bederlerin jáne geosaiasi qarama-qaishylyqtardy ainalyp ótken ekonomikalyq dálizder qurdyq, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezidenti infraqurylymdy damytý jáne kólik-tranzit áleýetin arttyrý jumystarynyń nátijelerine arnaiy toqtaldy.
– Qazaqstan sońǵy on jyl ishinde infraqurylymdy, kólik-logistika aktivterin jáne quzyrettilikti damytýǵa shamamen 30 milliard dollar investitsiia saldy. 3 myń shaqyrymǵa jýyq ulttyq temirjol jelisi jáne 12,5 myń shaqyrym avtomobil joldary salyndy nemese qaita jóndeýden ótti. Elimizdegi teńiz jáne áýe porttary jańǵyrtyldy. Nátijesinde qysqa merzim ishinde bizdiń elde zamanaýi jáne básekege qabiletti tranzittik hab quryldy, – dedi Elbasy.
Sonymen qatar, Nursultan Nazarbaev Qazaqstannyń belsene aralasýymen júzege asyrylyp jatqan logistikalyq jobalar týraly áńgimeledi.
– 2016 jyldan bastap «Nurly jol» baǵdarlamasyn Jibek jolynyń Ekonomikalyq beldeýimen ushtastyrý jospary tabysty iske asyrylýda. Eýropa men Qytaidy Resei men Qazaqstan arqyly «Batys Eýropa – Batys Qytai» qurlyqaralyq joǵary deńgeili avtomagistral bailanystyrdy. Bizdiń elimiz Qytaidyń Lianiýngan portynda logistikalyq terminal saldy. «Qazaqstan – Túrikmenstan – Iran – Parsy shyǵanaǵy» baǵytyndaǵy temirjol iske qosyldy. Qytaidan Ońtústik Kavkazǵa, Túrkiiaǵa jáne odan ári Eýropaǵa Qazaqstannyń Aqtaý jáne Quryq porttary arqyly jóneltiletin júkterdiń kólemi artyp keledi, – dedi Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezidenti.
Elbasy Nursultan Nazarbaev Qytai Halyq Respýblikasynyń Tóraǵasy Si Tszinpinniń «Bir beldeý, bir jol» arqyly taǵdyry ortaq adamzat qoǵamdastyǵyn birlese qurýǵa shaqyryp otyrǵanyn atap ótti.
– Álemdik saiasattaǵy jańasha oilaý barlyq elderdiń múddelerin jumyldyrýǵa baǵyttalǵan meniń G-Global ideiammen úndesedi, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Sońynda Elbasy búkil Qytai halqyn Qytai Halyq Respýblikasynyń 70 jyldyǵymen quttyqtap, memleketti damytý jolyndaǵy maqsattarynyń oryndalýyna tilektestik bildirdi.
