AMAL TABIǴATTY DA, RÝHYMYZDY DA JAŃǴYRTADY
14 naýryz - Qazaqstannyń Batys aimaǵyndaǵy jurtshylyq toilaityn kórisý kúni. Bul mereke Batys Qazaqstan, Atyraý oblystarynda jáne Aqtóbeniń keibir aýdandarynda, Reseidiń kórshiles Astrahan, Saratov, Orynbor óńirlerinde, Qaraqalpaqstanda atalyp ótiledi. Al, Mańǵystaýda "Amal merekesi" 14 naýryz kúni bastalyp, ai sońyna deiin jalǵasa beredi.
Osy ataýly kúnge orai "Ult portaly" elimizge belgili aqyndardyń óleńderinen quralǵan arnaiy toptama usynǵandy jón sanady.
Svetqali NURJAN, aqyn.
Qazaqstan Jazýshylar Odaǵynyń múshesi,
Aibergenov atydaǵy syilyqtyń iegeri
AMAL. ALMATY. AŃSAR
Dýmanyń da jeritti, tamashań bar, Ańsatyp júr ien qyr, ońasha ańǵar... Qut-naýyryz dalama endi búgin, Qut iesi qaida eken qara shaldar? Áinek shertip, súńgiden tamshy erigen, Qyz-kelinder qiylyp bar sánimen; Jamyrasqan top bala qaida ketti, «Qyryq úige kórisip tańsáriden»? Kirbiń ketip kóńilden, maýqyn basyp, Kórisip júr bar qazaq qaýqyldasyp... Osy elester sanamda tiriledi, Túriledi tań-perde... Taý tur basyp... Shaiyp ketken shuǵyla-nur úi ishin, Shyqqan kúnniń qarashy jymiysyn!.. «Saǵynǵanyń keler...» – dep, – «saqtaǵanyn» Asady ana, shyǵaryp súr iisin. Qýystarǵa tyǵylyp túnek kereń, Qaýyz jarǵan árkimnen júrek kórem. Ýyz tatyp jatyr jurt barlyq úiden, Bir-birine ýyzdai tilekpenen. Jaiym mynaý túnimen «sor jalaǵan», Kim ákeler ýyz-nur sol daladan?.. Sábiin ait, elmenen birge oianyp, Kókesiniń sońynan jol qaraǵan!.. Tas qalada taryǵyp turmyn jasyp, Kóńildi kir, qabaqty kirbiń basyp. Nas qoǵamnyń túrmesin talqan qylyp, Sol ortaǵa jetermin bir kún qashyp. Áni qashyq kóńildiń, kúii shalǵai, Men de nas bop baramyn iis almai!.. Qiysa almai keshegi ketken jurtym, Senimen de júrem be syiysa almai?..Almaty. 14.03.1984
AMALDYŃ AQShA QARY
Jut, jamanshylyq bolmaityn jyldary naýyryzdyń 14-de, mindetti túrde, Mańǵystaýda «Amaldyń aqsha qary» jaýady. Ony keide «Qusqanaty» dep te ataidy.
Sóz Iesi
Qosh keldiń, kóktem! Qosh, qalqam! – Kári qyr, baqqa jaryǵyr! Dalama jaiǵan dastarhan – «Amaldyń aqsha qary» bul... Tań-Sholpan kózin qanata, Tosqan-dy talyp taǵaty – Dalama qondy tań ata Sýsyldap «Qustyń qanaty». Qystaiǵy baryn bóle iship, Qanatyn qaǵyp tyrna-kól, Bastaidy búgin kórisip Oidaǵy el menen qyrdaǵy el. Aqsha qar tastap biigin, Aq qus bop qondy óriske. Túsedi, al onyń túiirin Kóterip bir-bir perishte. Zamannyń zaýal zahary Enbeitin shyǵar endi eske. Qaqaǵan qystyń qahary Ketedi-aq erteń kelmeske! Er bolyp elin tý qylǵan, Jaǵady janǵa shyraqty, al – Sumyrai zaman týdyrǵan Sumpaiy sultan-symaqtar! Jailaidy jarqyl ǵalamdy, Jazylyp taýdyń ájimi. Qys boiy «qarqyldaǵandy» – «Qańq» etken jeńip qaz úni. «Aq dala – altyn jórgegim, Jórgegim – kebin!.. Maqul!» – dep, – Búginnen bastap pendeniń Ketedi bári aqyn bop! Kógine Ai men Kún ie, Tórine ie – asqaq ot – Dúrligip ǵajap dúnie Túleidi múlde basqa bop! Halaiyq sherin tarqatyp, El bolyp – qastar tanyǵan, Qalaiyq birge dám tatyp – «Allanyń dastarhanynan!..»2001 jyl
Rahat QOSBARMAQ, aqyn.
Qazaqstan Jazýshylar jáne Jýrnalister Odaǵynyń múshesi
AMAL
Amal kúni qazaǵym kórisedi, Kórisý, bul – kóneniń jelisi edi. «Jasyń qutty bolsyn!» dep jamyrasyp, Aq nietpen adal qol berisedi. Kórisedi – «Kóńilder jibisin» dep, Kórisedi – «Tasysyn yrysyń!» dep. Kórisedi – «Kók muz da jylysyn» dep, Kórisedi – «Oń bolsyn Ulysyń!» dep. Kórisedi – qaiǵy-muń ketirýge, Kórisedi – qaitadan jetilýge. Alty ai qystan aryǵan janyn demep, Kórisedi – bel býyp, bekinýge. Aǵaiyndy arazdyq iritedi, Aýyzbirlik, yntymaq-úgit – emi. Eski jylda qatqan muz, qalǵan syzdy Kórisken kún kóńilmen jibitedi. Buzýǵa bul dástúrdi esh bata almaidy, Tiri pende typ-tynysh jata almaidy. «Yrys aldy – yntymaq, birlik qoi» dep, Abyz shaldar alystan maqaldaidy. Qaimana eldi qaratqan aýyzyna Qarttaryma qarsy til qata almaidy. Qushaqtasyp kórisip qýanyshpen, Aýyl-úidiń arasyn saparlaidy. Eshkim bul kún ejelgi eregesin, Eski kegin qozdyryp, aqy almaidy. Ótken jyldyń ókpesin, ókinishin Jańa jylǵa arqalap aparmaidy. Tatyr tóbe bólenip tańmen nurǵa, Bas bostandyq beriler zańmen qulǵa. On tórtinde naýryzdyń ot jaǵylyp, Oshaq basy tolady án men jyrǵa. Alaqailap jan-jaqqa jarshy barmaq, Alty ai qystyń azabyn arshyp almaq. Altybaqan qurylyp, ainala jas, Alty qyrdan asady án shyǵandap. «Qaraý oi men qas piǵyl quridy» dep, «Aramzalar aspanǵa ulidy» dep; Aitýshy edi shaldarym: «Amal kúni Samarqannyń kók tasy jibidi» dep. Keńpeiilder kekshildi jaratpaityn, Kieli úige kesirdi jolatpaityn. Osy kúni ormandai qalyń eldiń Otaýyna baqyt kep qonaqtaityn. Ala tańnan mindet qyp azandy Alla, Otanyna baq tiler ozaldan da. Ýaqyttyń teńelgenin bildiretin «Uzynsary» salynyp qazandarǵa. Qyrym-dala bas igen, Urym-qala, Qyzyń – dara bolǵanda, ulyń – dana. «Qusqanaty» jaýǵanda quba belge, Quldyrańdap shabatyn qulyn-bala. Kári quda kúrkildep jóteledi, Qoldan kelse, qoparyp keter edi. Aqsha qary naýryzdyń jaýǵannan soń, Aidahar-qys kórpesin kóteredi. Esti tentek aqyly tez kiredi, Eki dúnie astasqan mezgil edi. Qar astynan qyltiyp báisheshek-gúl, Qasietin kóktemniń sezdiredi. Sergek bala seń-qardy sere buzyp, Demil-demil júgirer dene qyzyp... ...Kóriseiik endeshe, ei, adamdar, Kóńil shirkin silkinsin kóbe buzyp. El jailaǵan iesiz qap Edil boiy, Tunyp júrek túbinde shógindi-oiy; Alla sodan saqtasyn – Adamdar bar Kórispesten ketetin ómir boiy. Sýynýǵa kelgem joq sum dúniege, Bul ǵalamǵa adamzat bir kún ie me?! Birin-biri kórmesten, kórispesten Ketip jatyr qansha adam bul dúniede!
Qazybek ISA, aqyn.
Halyqaralyq Alash syilyǵynyń laýreaty,
«Qazaq úni» gazetiniń Prezidenti
NAÝRYZ KELDI – BASTALDY AMAL KÚNI!
Mańǵystaýdyń kórgende mań dalasyn, Keńistikke keremet tańdanasyń. Qashaǵannyń jyryndai qairan júirik Qashaǵanyn ýaqyttyń ańǵarasyń... Darhandyǵy áigili dalamda uly, Naýryz keldi – bastaldy Amal kúni! Aman-esen bárimiz kóriseiik, Eń bastysy – elimniń amandyǵy! Ashyq búgin halyqtyń qas-qabaǵy, Jazylady jazira dastany áli. Kóktemimiz bastalsa Ońtústikten, Al Jańa jyl Batystan bastalady! Mańǵystaýda bári shyn, bári de ańyz, Dalasyndai eliniń jany naǵyz. Otpan taýdyń basynda ot janǵanda, Osy jerden bárimiz tabylamyz!
Sáýlesh ShÁTENOVA, aqyn.
QR Mádeniet qairatkeri,
«Keń Jyloi» gazetiniń bas redaktory (Atyraý)
KÓRISÝ
Árýaq qonǵan arqaly el, Qol sozyp kóriseiin men. Kók naizaly, baltaly el, Keńesip, sende keliseiin men. Aq sharqatyńdy, qyrqa, tarta ber, Samalyńmen óbiseiin men. Ańyz tolǵatqan aimaǵym, Aiqara qushaǵymdy ashaiyn men. Jel julqylaǵan aidaryn, Adamyńdy qushaǵyma basaiyn men. Ábeskúndei arystan jaldy aibarly, Arnamnan asyp, tasaiyn men. Myń qyrat, myń quz, myń shatqal, Ár jyqpylyńdy aralaiyn men. Qupiiańdy sál-sál sen de aqtar, Tyńdaiyn-daǵy, saralaiyn men, Ańyzdar, jyrlar, jumbaqtar, Qoiny-qonyshymdy toltyryp oralaiyn men. Kel, kóriseiik!Aisultan JAQYP, aqyn.
AMAL KÚNIMEN QUTTYQTAÝ
Amal kún qabyl bolsyn, musylmandar! Esh ýaqyt taryqpańdar, qysylmańdar! Júregine imandy uialatyp, Kóńilden kók shaitandy ushyrǵandar!Osy kún quttyqtaimyn qazaǵymdy, Jaratqan, jibermegin azabyńdy. Alladan men tileimin osy kúni Bar pendeniń júregi tazarýdy.
Talai jyl ózge jurtqa shyrmaldyq ta, Sonsha jyl «Qudai joq» dep jyrladyq ta. Aǵaiyn, aq nietpen osy tańda Bir maldy shalyńdarshy qurbandyqqa!
Amal kún keshirińder kinálini, Kórsetýge tyryspa bir álińdi Tórinen qonaq ketpes jarqyn halqym, Tóbeńnen túsirmegin Quranyńdy!
Berik TILEGEN, aqyn.
AMALǴA ARNAÝ
Jan bolsań salt-dástúrdiń jolyn biler, Qolyndy ber, kel, qalqam, qolyńdy ber! Qushaǵyńdy ash aqjarqyn didaryńmen, Sonda ǵana kóńilge senim kirer.Sál yzǵarǵa boisunyp, júdep kelme, Alaýlatyp jylý ber tilekterge. Bizdiń elde gúl kóktem dalaǵa emes, Eń aldymen keledi júrekterge!
Men bul kúni bar áje, bar atanyń Alǵysyn ap, jastarǵa taratamyn. Qushaǵyma syiǵyzyp barlyq dosty, Aialaimyn arý qyz alaqanyn!
Qulatyp kókirektiń muń shynaryn, Kórsetkin kóńilińniń kúnshýaǵyn. Talyqsyp talai kúnder uiqy basqan Oianshy, tabiǵatym, tynshymaǵyn.
Tirshilik qaita týyp, jaratylǵan, Tólderdiń daýysynan dala tunǵan. Yrysy mol mezgildi erte kelgen Ainalaiyn, qarlyǵash, qanatyńnan.
Tabiǵat qyzyqtyryp kelbetine, Jas shybyq búrshik atar terbetile. Bereke, birlik tile el ishine, Tynyshtyq, saýlyq tile jer betine!
Jaǵalap qariiasyn, aqbas shyńyn, Jalyndy jas úiinde jatpas búgin. Umytpaiyq úlkender ulaǵatyn, Ulyqtaiyq babanyń salt-dástúrin!
