Parlament Senatynyń depýtaty Murat Baqtiiaruly memlekettik til – qazaq tiliniń máselesin kóterip, Úkimet basshysyna saýal joldady, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«Qazaq jerin mekendep otyrǵan barlyq diasporanyń tilderin damytý turǵysynda jumystar júrgizilip jatyr. Barlyq azamattyń til ereksheligin eskeretin liberaldy zańdarymyz jemisin berdi dep sanaimyz. Sońǵy shirek ǵasyrdyń ishinde memlekettik tildiń demografiialyq, tiltanymdyq, áleýmettik-psihologiialyq, aqparattyq qoldaý bazalary jasaqtalǵan. Alǵashqy kezeńi tabysty aiaqtaldy deýge bolady», - dedi ol Parlament Senatynyń otyrysynda.
Senatordyń aitýyna qaraǵanda, osy depýtattyq saýal arqyly el men ult bolashaǵy úshin strategiialyq mańyzdy sanalatyn memlekettik til saiasatynda qordalanǵan máselelerge Úkimettiń nazaryn aýdarý kózdelgen.
«Osy arada memlekettik tildiń mártebesin kóterý – ózge tilderdiń jolyn kesip, olardy tómendetý emes, kerisinshe kezinde zorlyqpen tunshyqtyrylǵan qazaq halqynyń memlekettik tilin odan ary bekemdeý. Aita ketýimiz kerek, keńestik odaqtyń quramynda bolǵan Ózbekstan, Grýziia, Armeniia, Ázerbaijan Resei de keńes úkimeti kezinde qabyldanǵan zańdaryn ózgertip, óz memlekettik tilderine basymdyq berip otyr. Baltyq jaǵalaýy elderi táýelsizdik alǵaly beri memlekettik til týraly zańdaryna úsh ret ózgerister engizdi. Al Qazaqstan Respýblikasynyń til týraly zańy negizinen keńes úkimet kezinde qabyldanǵany eshkimge jańalyq emes», - dedi senator.
Murat Baqtiiarulynyń sózinshe, bul zań eldegi áldeqashan ózgergen jaǵdai tolyq jaýap bere almai otyr.
«Qazir qoǵam da, adami qundylyqtar da ózgerdi. Oi men sana, salt-dástúr, ádet-ǵuryptar jańarýda. Dúniege erkin ári ulttyq rýhy basym, otanshyl urpaq kelip jatyr. Búgingi qalyptasqan demografiialyq jáne migratsiialyq úrdisterdi, ulttyq sana-sezimniń óskenin eskersek, aldaǵy ýaqytta endigi urpaq qazaq tiliniń memlekettik qoldanys aiasyn tez arada keńeitýdi talap etýi – zańdylyq. Osy bir jaǵdaidy aita otyryp, memlekettik tildiń zańnamalyq jáne normativtik bazasynyń jańartatyn ýaqyt jetkenin alǵa tartamyz. Memlekette ana tiline degen janashyrlyq pen muqtajdyq bolmaiynsha, tilge degen betburys bolmaidy. Sondyqtan, memlekettik tildi bilý jáne qoldaý – Qazaqstan azamattary úshin mindetti bolýy tiis. Memlekettik tildi bilý – paryz emes, mindet dep kórsetile otyryp, endi instrýmentaldy zańdarǵa kóshý kerek. Iaǵni, zańdarda egjei-tegjeili tolyq jazylyp, reglamenttelýi tiis», - dedi ol.
Senatordyń aitýynsha, mysaly memlekettik tildi bilý – Qazaqstan Respýblikasynyń barlyq azamaty úshin mindetti, biraq, ár sala úshin onyń deńgeileriniń ártúrli bolýyn mindetteitin normativtik baza jasaý qajet.
«Sonymen qatar, orta bilim berý júiesinde shet tilderdi oqytý – bastaýysh mekteptiń sońynda bastaý, qazaq tiliniń internet-keńistigindegi kontentin kóbeitý, sapasyn arttyrý, onyń ishinde qazaq tiliniń korpýsyn jasaý jumystaryna qarajat bólý, diplomatiianyń barlyq túrinde memlekettik tilge tiisti qurmet kórsetilýin qamtamasyz etý. Osy jaǵdaida ǵana til saiasatyndaǵy ásire kemshilik joiylyp, onyń ornyna memlekettik tildi úirenip, bilýge degen ynta arta túsedi. Memlekettik tilge degen qajettiliktiń naqty zańnamalyq negizi qalanady. Bul ózgeriske qoǵam da daiyn dep esepteimiz», - dedi ol.
Onyń aitýynsha, tildi zańnamalardyń talaptaryn kúsheitý arqyly qajettilik týǵyza otyryp, jańadan memlekettik til týraly zań qabyldaý kerek.
«Bul zań jobasyna Parlament depýtattary bastamashylyq jasaýǵa daiyn. Sondyqtan, endigi arada Úkimet memleket til saiasatyn júrgizýde naqty iske kóshý kerek dep sanaimyz», - dedi ol.
