مۇرات باقتييارۇلى: جاڭادان مەملەكەتتٸك تٸل تۋرالى زاڭ قابىلداۋ كەرەك

مۇرات باقتييارۇلى: جاڭادان مەملەكەتتٸك تٸل تۋرالى زاڭ قابىلداۋ كەرەك

پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى مۇرات باقتييارۇلى مەملەكەتتٸك تٸل – قازاق تٸلٸنٸڭ مەسەلەسٸن كٶتەرٸپ, ٷكٸمەت باسشىسىنا ساۋال جولدادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".

«قازاق جەرٸن مەكەندەپ وتىرعان بارلىق دياسپورانىڭ تٸلدەرٸن دامىتۋ تۇرعىسىندا جۇمىستار جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. بارلىق ازاماتتىڭ تٸل ەرەكشەلٸگٸن ەسكەرەتٸن ليبەرالدى زاڭدارىمىز جەمٸسٸن بەردٸ دەپ سانايمىز. سوڭعى شيرەك عاسىردىڭ ٸشٸندە مەملەكەتتٸك تٸلدٸڭ دەموگرافييالىق, تٸلتانىمدىق, ەلەۋمەتتٸك-پسيحولوگييالىق, اقپاراتتىق قولداۋ بازالارى جاساقتالعان. العاشقى كەزەڭٸ تابىستى اياقتالدى دەۋگە بولادى», - دەدٸ ول پارلامەنت سەناتىنىڭ وتىرىسىندا.

سەناتوردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, وسى دەپۋتاتتىق ساۋال ارقىلى ەل مەن ۇلت بولاشاعى ٷشٸن ستراتەگييالىق ماڭىزدى سانالاتىن مەملەكەتتٸك تٸل ساياساتىندا قوردالانعان مەسەلەلەرگە ٷكٸمەتتٸڭ نازارىن اۋدارۋ كٶزدەلگەن.

«وسى ارادا مەملەكەتتٸك تٸلدٸڭ مەرتەبەسٸن كٶتەرۋ – ٶزگە تٸلدەردٸڭ جولىن كەسٸپ, ولاردى تٶمەندەتۋ ەمەس, كەرٸسٸنشە كەزٸندە زورلىقپەن تۇنشىقتىرىلعان قازاق حالقىنىڭ مەملەكەتتٸك تٸلٸن ودان ارى بەكەمدەۋ. ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك, كەڭەستٸك وداقتىڭ قۇرامىندا بولعان ٶزبەكستان, گرۋزييا, ارمەنييا, ەزەربايجان رەسەي دە كەڭەس ٷكٸمەتٸ كەزٸندە قابىلدانعان زاڭدارىن ٶزگەرتٸپ, ٶز مەملەكەتتٸك تٸلدەرٸنە باسىمدىق بەرٸپ وتىر. بالتىق جاعالاۋى ەلدەرٸ تەۋەلسٸزدٸك العالى بەرٸ مەملەكەتتٸك تٸل تۋرالى زاڭدارىنا ٷش رەت ٶزگەرٸستەر ەنگٸزدٸ. ال قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تٸل تۋرالى زاڭى نەگٸزٸنەن كەڭەس ٷكٸمەت كەزٸندە قابىلدانعانى ەشكٸمگە جاڭالىق ەمەس», - دەدٸ سەناتور.

مۇرات باقتييارۇلىنىڭ سٶزٸنشە, بۇل زاڭ ەلدەگٸ ەلدەقاشان ٶزگەرگەن جاعداي تولىق جاۋاپ بەرە الماي وتىر.

«قازٸر قوعام دا, ادامي قۇندىلىقتار دا ٶزگەردٸ. وي مەن سانا, سالت-دەستٷر, ەدەت-عۇرىپتار جاڭارۋدا. دٷنيەگە ەركٸن ەرٸ ۇلتتىق رۋحى باسىم, وتانشىل ۇرپاق كەلٸپ جاتىر. بٷگٸنگٸ قالىپتاسقان دەموگرافييالىق جەنە ميگراتسييالىق ٷردٸستەردٸ, ۇلتتىق سانا-سەزٸمنٸڭ ٶسكەنٸن ەسكەرسەك, الداعى ۋاقىتتا ەندٸگٸ ۇرپاق قازاق تٸلٸنٸڭ مەملەكەتتٸك قولدانىس اياسىن تەز ارادا كەڭەيتۋدٸ تالاپ ەتۋٸ – زاڭدىلىق. وسى بٸر جاعدايدى ايتا وتىرىپ, مەملەكەتتٸك تٸلدٸڭ زاڭنامالىق جەنە نورماتيۆتٸك بازاسىنىڭ جاڭارتاتىن ۋاقىت جەتكەنٸن العا تارتامىز. مەملەكەتتە انا تٸلٸنە دەگەن جاناشىرلىق پەن مۇقتاجدىق بولمايىنشا, تٸلگە دەگەن بەتبۇرىس بولمايدى. سوندىقتان, مەملەكەتتٸك تٸلدٸ بٸلۋ جەنە قولداۋ – قازاقستان ازاماتتارى ٷشٸن مٸندەتتٸ بولۋى تيٸس. مەملەكەتتٸك تٸلدٸ بٸلۋ – پارىز ەمەس, مٸندەت دەپ كٶرسەتٸلە وتىرىپ, ەندٸ ينسترۋمەنتالدى زاڭدارعا كٶشۋ كەرەك. ياعني, زاڭداردا ەگجەي-تەگجەيلٸ تولىق جازىلىپ, رەگلامەنتتەلۋٸ تيٸس», - دەدٸ ول.

سەناتوردىڭ ايتۋىنشا, مىسالى مەملەكەتتٸك تٸلدٸ بٸلۋ – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بارلىق ازاماتى ٷشٸن مٸندەتتٸ, بٸراق, ەر سالا ٷشٸن ونىڭ دەڭگەيلەرٸنٸڭ ەرتٷرلٸ بولۋىن مٸندەتتەيتٸن نورماتيۆتٸك بازا جاساۋ قاجەت.

«سونىمەن قاتار, ورتا بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸندە شەت تٸلدەردٸ وقىتۋ – باستاۋىش مەكتەپتٸڭ سوڭىندا باستاۋ, قازاق تٸلٸنٸڭ ينتەرنەت-كەڭٸستٸگٸندەگٸ كونتەنتٸن كٶبەيتۋ, ساپاسىن ارتتىرۋ, ونىڭ ٸشٸندە قازاق تٸلٸنٸڭ كورپۋسىن جاساۋ جۇمىستارىنا قاراجات بٶلۋ, ديپلوماتييانىڭ بارلىق تٷرٸندە مەملەكەتتٸك تٸلگە تيٸستٸ قۇرمەت كٶرسەتٸلۋٸن قامتاماسىز ەتۋ. وسى جاعدايدا عانا تٸل ساياساتىنداعى ەسٸرە كەمشٸلٸك جويىلىپ, ونىڭ ورنىنا مەملەكەتتٸك تٸلدٸ ٷيرەنٸپ, بٸلۋگە دەگەن ىنتا ارتا تٷسەدٸ. مەملەكەتتٸك تٸلگە دەگەن قاجەتتٸلٸكتٸڭ ناقتى زاڭنامالىق نەگٸزٸ قالانادى. بۇل ٶزگەرٸسكە قوعام دا دايىن دەپ ەسەپتەيمٸز», - دەدٸ ول.

ونىڭ ايتۋىنشا, تٸلدٸ زاڭنامالاردىڭ تالاپتارىن كٷشەيتۋ ارقىلى قاجەتتٸلٸك تۋعىزا وتىرىپ, جاڭادان مەملەكەتتٸك تٸل تۋرالى زاڭ قابىلداۋ كەرەك.

«بۇل زاڭ جوباسىنا پارلامەنت دەپۋتاتتارى باستاماشىلىق جاساۋعا دايىن. سوندىقتان, ەندٸگٸ ارادا ٷكٸمەت مەملەكەت تٸل ساياساتىن جٷرگٸزۋدە ناقتى ٸسكە كٶشۋ كەرەك دەپ سانايمىز», - دەدٸ ول.