Mindetter minsiz atqarylýy tiis

Keshe Premer-Ministr Baqytjan Saǵyntaevtyń tóraǵalyǵymen selektorlyq rejimde kezekti Úkimet otyrysy ótti.

Qardan týyndaǵan qarbalas

Úkimet otyrysy únemi sei­senbide ótetinine de úi­re­nip qal­ǵanbyz. Alaida, kei­bir kez­deri kútpegen jerden kes­te ózgerip, ne bir kún ári ne beri jyljityny bar. Bi­raq ol da aldyn ala habar­la­nyp, sol kúnge daiyn bo­la­myz. Alaida, aýa raiy­nyń quby­lysy eshkimge eskert­peidi. Mineki, Astananyń al­ǵash­qy qalyń qary da dál osy dúisenbige dóp kelipti.

Qardyń saldarynan qala kóshelerinde uzyn-sonar kep­telek bolyp, barar jerimizge ázer jettik. Esesine, elorda áki­mi Áset Isekeshevtiń Úkimetke esep berýine týra keldi.

Úkimet otyrysy belgilengen ýaqytynan sál keshigip bas­taldy. Onyń basty sebebi – árine, álgi qalyń jaýǵan qar. Úkimet basshysy otyrystyń kún tártibindegi negizgi máse­le­lerge kóshpes buryn Astana qa­lasynyń ákiminen kóshelerdegi jaǵdaidyń mán-jaiyn surady.

«Jumysymyzdy bastamas buryn Áset Órentaiulyna bir suraq, búgin jurttyń bári túnimen jaýǵan qarǵa bailanysty jumysqa keshigip kelip jatyr. Bizdiń de otyrysymyz keshigip ótýde. Qalanyń bári turyp qaldy.

Eshbir daiyndyq joq siiaqty. Jaǵdai ne bolyp jatyr?» dedi B.Saǵyntaev. Al qala ákiminiń aitýynsha, daiyndyq jasalǵan. Biraq aýa raiynyń kúrt ózgerýi qiyndyq týǵyzyp otyr.

«Túngi saǵat ekiden bastap jumys istep jatyrmyz. Jalpy, joldar taza. Biraq qardyń kóp jaýǵanyna bailanys­ty shynymen de úlken keptelekter paida boldy. Menińshe, jaqyn arada bári retteledi», dedi Á.Isekeshev. Úkimet basshysy joldardaǵy qar jinaýǵa qatysty jaǵdaidy airyqsha baqylaýda ustaýdy tapsyrdy.

Veterinarlyq baqylaý kúsheiedi

Úkimet otyrysynda negizinen eldegi veterinarlyq qaýipsizdik máseleleri, inves­titsiia tartý, sonymen qatar, Ýniver­siada-2017-ge daiyndyq barysy qaraldy. Elimizdegi veterinariia salasynyń jai-kúiin Aýyl sharýashylyǵy birinshi vitse-ministri Qairat Aitýǵanov baiandady.

Veterinariia salasynyń negizgi fýnktsiialary ákimdik arqyly júzege asy­rylady. Mysaly, vaktsinatsiiany uiym­dastyrý jáne júrgizý, janýarlardy bire­gei­lendirý jáne sanitarlyq mal soiýdy uiym­dastyrý, veterinarlyq anyqtamany berý, ishki saýda obektilerine, jeke veteri­nar dárigerlerdiń jumysyna, emdeý me­kemelerine, dárihanalar men zertha­na­larǵa, veterinarlyq-sanitarlyq sarap­ta­malarǵa baqylaý júrgizý jáne mal qorymdarymen qamtamasyz etý ju­mystarynyń bári ákimdikpen júrgiziledi.

Q.Aitýǵanov budan ári vaktsina satyp alý júiesin jetildirý sharalaryna toqtaldy. «Sapasyz vaktsinany óndirýdiń birden-bir sebebi, vaktsinany qysqa merzimde jetkizý bolyp tabylady. Osyǵan bailanysty, jyl saiynǵy memlekettik satyp alý konkýrsyn 15 jeltoqsanǵa deiin habarlaý siiaqty konkýrstyq qujattarǵa birneshe ózgerister engizildi», dedi vitse-ministr. Sondai-aq, veterinariia salasyn jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan aldaǵy josparlanǵan sharalarǵa toqtaldy. Máselen, vetpreparattardy óndirýshiler men jetkizýshiler úshin talaptardy kúsheitý kózdelip otyr. Talaptar oryndalmaǵan jaǵdaida zańǵa sáikes, litsenziialarynan aiyrylyp qalýlary da múmkin. Q.Aitýǵanov jaz mezgilindegi qaýipti aýrýlardyń taralý sebepterin taldaý jumystary ortalyq pen óńirler arasyndaǵy úilestirýdiń bolmaýynan ekenin anyqtaǵanyn aitty. Soǵan orai ministrlik birqatar sharalar qabyldaǵan.

Aýyl sharýashylyǵy vitse-ministri Q.Aitýǵanov, sondai-aq, buǵan deiin eldi dúrliktirgen Sibir jarasyna qarsy vaktsinaǵa synaq júrgizgennen keiin quqyq qorǵaý organdaryna tiisti materialdar jiberilgenin málimdedi.

Vitse-ministrdiń aitýynsha, búginde zań boiynsha vaktsinalar saýdasymen ainalysatyn kásiporyndardyń kýáligin qaitarý tetigi qarastyrylmaǵan. Sebebi, ondai qujattar sheksiz merzimge beriledi. Endigi kezekte zańǵa ózgeris engizip, vaktsinany óndiretin jáne satatyn kompaniialarǵa qatysty talaptar kúsheitiletin bolady. Aldaǵy ýaqytta biýdjet aqshasyna satyp alynatyn vaktsinalardy kásibi sheteldik zertxanalar tekseredi. Al atalǵan taýarlardy satyp alý konkýrstary jyldyń sońynda ótkiziledi.

Naqty sharalar qolǵa alynýy kerek

Osy rette Úkimet basshysy Aýyl sha­rýa­shylyǵy ministrligine veteri­narlyq qaýip­sizdik boiynsha qur eskertý jasai bermei, naqty sharalardy qolǵa alý qajettigin aitty.

«Vaktsina týraly aityp jatyrsyzdar. Kóp problema sodan shyǵyp otyr ǵoi. Negizinen, ony xalyqaralyq talaptarǵa sáikestendirý kerek», dedi Úkimet basshysy. Osy oraida Premer-Ministr kórshi elderdiń Qazaqstannyń etine qatysty veterinarlyq tekseristi kúsheitip jatqanyn taǵy bir márte eske salyp, kelesi jyly da keleńsiz jaǵ­dai­lar qaitalanbaýy qajettigin tap­syrdy. B.Saǵyntaev veterinarlyq qaýip­sizdikti qamtamasyz etý boiynsha ju­mys júrgizilip jatqanyn, alaida jos­parlanǵan is-sharalardyń barlyǵy birdei oryndalmaǵanyn da atap ótti. Óziniń orynbasary – Aýyl sharýashylyǵy ministri Asqar Myrzahmetovke veterinarlyq qyzmetterdiń jumysyna baqylaýdy kúsheitýdi jáne mal qorymdary men Sibir jarasymen aýyrǵan maldardyń qorymdaryn Memlekettik jer kadas­trynyń aqparattyq júiesine engizýdi qamtamasyz etýdi tapsyrdy. Sondai-aq, Premer-Ministr josparlanǵan merzimge deiin Qazaqstannyń 5 oblysynyń vaktsinalaýmen aýsyldan azat aimaq mártebesin alýy úshin jumys júrgizýdi tapsyrdy. Al búgingi tańda respýblikamyzdyń qalǵan 9 oblysynyń aýmaǵy resmi túrde vaktsinalaýsyz aýsyldan azat aimaq bolyp tanyldy.

Investitsiialar eselendi

Úkimet otyrysynyń kún tártibinde qaralǵan kelesi másele – elimizge investitsiialar tartý jaiynda Investitsiialar jáne damý ministri Jeńis Qasymbek baiandady. Ministrdiń málimdeýinshe, álemdik ekonomikadaǵy jaǵdailarǵa bailanysty 2013 jyldan beri Qazaqstanǵa tartylǵan tikelei sheteldik investitsiialar kóleminiń turaqty tómendeýinen keiin aǵymdaǵy jyly edáýir ósim baiqalǵan. Biylǵy jyldyń birinshi jartyjyldyǵynyń qorytyndysy boiynsha jalpy tikelei sheteldik investitsiialardyń kólemi 25,8 paiyzǵa ósip, 9,3 mlrd dollardy qurady. Bul investitsiialardyń 60 paiyzǵa jýyǵy – ken óndirý ónerkásibi, 15 paiyzy – óńdeý ónerkásibi, 9 paiyzy – saý­da jáne 5 paiyzy qurylys salalaryna tiesili, al 12 paiyzy basqa salalardyń úlesinde. J.Qasymbek, sondai-aq, biyl EYDU-nyń Investitsiialar jónindegi komiteti EYDU Keńesine Qazaqstandy ózderiniń qatysýshysy retinde shaqyrýǵa usyný týraly sheshim qabyldaǵanyn jetkizdi. Ministrdiń aitýynsha, bul Qazaqstanǵa degen zor senimniń belgisi jáne Qazaqstannyń investitsiialyq ahýaly halyqaralyq standarttarǵa, iskerlik ortanyń joǵarǵy deńgeiine, básekelestik pen investorlardyń quqyǵyn qorǵaý salalaryna sáikestiginiń kórsetkishi.

Sheteldik investitsiialar týraly áńgimeni Syrtqy ister ministri Er­lan Ydyrysov jalǵastyrdy. Ol inves­titsiialyq ahýaldy jaqsartý boiynsha birqatar usynys aitty. Ministr Qazaqstanda 2017 jylǵy 1 qańtardan bastap EYDU, Eýropalyq odaq elderi, Malaiziia, Monako, BAÁ jáne Singapýr úshin 30 kúnge deiingi vizasyz rejim iske qosylatynyn habarlady. Osyǵan orai SIM vizasyz kirýge quqyǵy bar, «investorlyq» vizalary bar azamattardy kidirissiz tirkeý júiesin engizýdi usynady. Bul Qazaqstannyń investitsiialyq ahýalyn aitarlyqtai jaqsartýǵa múmkindik bermek. Budan ózge, Qazaqstannyń DSU-ǵa múshe bolyp, EAEO-nyń belsen­di qatysýshysy jáne Eýropalyq odaq­pen yntymaqtastyqta bolýyna orai, barlyq tiisti vedomstvolardyń qatysýy­men Ulttyq saýda saiasatynyń tujyrym­damasyn ázirleýdiń ýaqyty kelip jetti, bul da ákimshilik kedergilerdi azaityp, investorlardy tartýǵa septigin tigizedi.

Osy rette Premer-Ministr B.Sa­ǵyn­­taev investitsiia tartý elshilerdiń de birin­shi kezektegi mindeti ekenin aityp ótti.

«Memleket basshysynyń saparlary kezinde biznes-forýmdar ótip, kóptegen memorandýmdar men kelisimderge qol qoiylady. Al ári qarai monitoring qalai júrgiziledi? Bul jumysty qaǵaz túrinde qaldyrmai, sońyna deiin jetkizýimiz kerek. Sondyqtan reviziia qajet. Bul jumysty Investitsiialar jáne damý ministrligi men Syrtqy ister ministrligi jyl sońyna deiin aiaqtaýy tiis», dep naqtylady B.Saǵyntaev.

Daiyndyq pysyqtaldy

Otyrysta, sondai-aq, Ýniversiada-2017-ge daiyndyq barysy qaraldy. Bul jóninde Mádeniet jáne sport ministri Arystanbek Muhamediuly baiandady. Bul rette Premer-Ministr B.Saǵyntaev birqatar tapsyrma berdi. Ýniversiada joǵary uiymdastyrýshylyq deńgeide ótýi kerektigin, sebebi, mundai jarys­tar sportsúier qaýymdy kóptep tartatynyn atap ótti. Premer-Ministr Almaty ákimdigine, Mádeniet jáne sport ministrligine barlyq uiymdas­ty­rýshylyq kezeńder boiynsha jáne elimizdiń qurama komandasyn daiyndaý boiynsha tiisti jumys júrgizýdi tapsyrdy. Sondai-aq, Premer-Ministr oblystar, Astana jáne Almaty ákimderine Dúniejúzilik Ýniversiada alaýy esta­fe­tasynyń óńirlik kezeńderin ótkizýdi airyqsha baqylaýǵa alýdy tapsyrdy.

Dinara BITIKOVA,

«Egemen Qazaqstan»