Meiirhan Topanbai – jas aqyn, bolashaǵynan mol úmit kúttiretin azamat. Dúnie esigin ashqanynan DTsP men talma, kóz aýrýlarymen alysyp kele jatqan 22 jastaǵy jigit «boiymda dertim bar» dep esh qaimyqqan emes.
Taǵdyr synynan súrinbei ótý úshin el azamattaryna úlgi bolyp, júrek qalaýymen óleń jazýmen ainalysyp, tipti tórt birdei tildi meńgergen. Túrik jáne frantsýz tilderinde jazatyn aqyn-jazýshylardyń shyǵarmashylyǵymen etene tanys aqyn aýdarmashylyq qyrymen de tanyla bastaǵan. Ol shyǵarmalaryn zaǵip álipbiine súienip jazady. Meiirhannyń júrek tórinen shyqqan óleńderi men aýdarmalary nebir ádebiet synshylarynyń oń baǵasyna ie bolǵan.
Jas aqynnyń úlken jetistikteriniń biri – respýblikalyq «Sharapat» shyǵarmashyl jastardyń bas júldesi. Tórt tildi erkin meńgergen azamat sońǵy ýaqytta túrik tilinde de óleń jazyp júr. Sondai-aq Feride Aslan, Neslishah Ergen, Sýna Gýler, Iýldýz Ulyqbekqyzy, Sofia siiaqty ádebiet ókilderiniń shyǵarmalaryn aýdaryp úlgeripti. Meiirhan Topanbaidyń qaisarlyǵy men ómirge degen qushtarlyǵyn, óleńge degen yntyzarlyǵyn baiqaǵan ádebiet synshysy Jazira Ánýarbekqyzy «Abai.kz» portalynda shyqqan «Qaita búr jarǵan úmit» atty óleńder toptamasynyń alǵysózinde óziniń jyly lebizin bylai jetkizipti: «Meiirhan – júregi jaraly jan. Alaida jigerin ómirdiń ózi ushtaǵan. Taǵdyrdyń daýyly butaǵyna syzatyn keltirip, eseńgiretip ketse de, ónerge ǵashyq júrekpen qaita ómir aǵysyna qosylǵan, óz syzatyn ózi emdep, erke kóktemde qaita búr jarǵan shynar aǵashy syndy!» Al filologiia ǵylymynyń doktory Ainur Ábdibekqyzy: «Ol óleńdi ózi úshin jazady, dertti janyn emdeý úshin. Judyryqtai júregi baqyt izdep sabylady. Týǵaly DTsP, epilepsiia, mi tamyrlarynyń keńeiip ketýi, kóz janarynyń nashar kórýi syndy aýrýlarmen alysyp kele jatsa da, qolynan qalamyn tastaǵan emes. Meiirhannyń jyrlaryn esh synai almaimyn. Sebebi, syrshyl jannyń ózin jubatýyna kedergi keltirgim kelmeidi» degen eken.
Rasynda da, Meiirhannyń syrshyl jan ekenin onyń óleńderi men kúndelikterine jazylǵan tereń maǵynaly oilarynan eriksiz baiqaisyz. Kúndeligine úzik oilaryn jazyp otyratyn azamat birde: «Múmkindigim shekteýli bolǵanyma men aiypty emespin. Aiap músirkep, iaki, mensinbei qaraýdan arylsa ǵoi adamdar!» degen eken. Taǵy bir jazbasynda: «Sýyq janarlardyń qadala berýinen qajydym, tánim dertpen alyssa, janym kókirek kózi soqyr jandardyń qarasynan qashqaqtap baǵady» deidi. Meiirhannyń parasat-bolmysyn ashatyn taǵy bir qadaý oiy: «Dert tándi meńdese túk emes, jandy meńdese qiyndaý» degeni. Shynynda da, qazir qoǵamda on eki múshesi saý, táni dert kórmese de, janyn dert basqan qanshama adam bar!.. Al Meiirhannyń erik-jigeri men qaisarlyǵy, ómirge degen qushtarlyǵy men saýyǵyp ketýge degen úmitiniń arqasynda júreginde laýlap turǵan ot bar. Ol – múmkindigi shekteýsiz jan. Ókinishke qarai, tilderdi meńgerýge ikemi bar talantty azamattyń sońǵy kezderi densaýlyǵy syr berip jatyr. Bul jaiynda Meiirhan áleýmettik jelilerde jariialanǵan hatynda ashyp aityp, meiirimdi jandardan kómek qolyn sozýdy suraidy.
– Buryn-sońdy eshkimnen eshqandai kómek suramap edim, – dep bastaidy jas aqyn. – Biylǵy sáýir aiynyń ortasynan bastap týa bitken dertterime taǵy bir syrqat qosyldy. Janymdy qoiarǵa jer tappai júrmin. Aimaqtaǵy dárigerler on eki shek jara syrqaty dep diagnoz qoidy. Sonymen, em qabyldap jatyrmyn. Barsha aq halatty abzal jandarǵa alǵysym sheksiz. Meniń qalaýym – myqty bir diagnostikalyq ortalyqta tekserilip, sol tekseriske qarai jaqsy em qabyldaý. Sapaly dárilerdi iship, erterek jazylý. Búginniń ózinde dári-dármek alýǵa qarajat jaǵy aýyrtpalyǵyn sezdirip jatyr.
Densaýlyǵyna bailanysty kóp qiyndyq kórse de, Meiirhan erteńine mol úmitpen qaraidy. Munysymen ol taǵdyr soqqysyna ushyraǵan basqa da jandarǵa úlgi bolyp otyr. Qiyndyqty jeńý jolyn ol óz kúndeligine bylai dep jazypty: «Taǵdyr joly uzaq saparǵa bastaidy, árkimdi ártúrli mekenge aparady. Jol bolǵan soń, san túrli syndar aldyńnan tosady. Taǵdyr jolynda bir qaǵida – shydam men sabyrdy joǵaltpaý. Shydam shyńǵa bastaidy. Sabyr júrektiń tynyshtyǵyna jol ashady». Rasynda da, islam ǵulamalary. «Sabyr – búkil jaqsylyqtardyń, al shúkir – búkil berekelerdiń kilti. Kimniń boiynda osy qasietter tabylsa, eń biik rýhani mártebelerge qaýyshady» dese, atam qazaq kóneden: «Sabyr túbi – sary altyn» – degen eken. Paiǵambarymyz (s.ǵ.s.): «Sabyr etken adam jeńiske jetedi» demekshi, Meiirhannyń óleńderimen tanys janashyr azamattar oǵan jeńis tileidi. Jas azamat dertin jeńse, eli úshin aianbai eńbek etýge daiyn. Bul arada ol: «Men boiymdaǵy bar dertten aiyǵyp, jurt qatarly ǵumyr keshkim keledi. Kúlli túrki jurtynyń tarihy men tilin lingvistikalyq turǵydan taldai alatyn, bilgir mamany, túrkolog bolýdy armandaimyn. Aiaqtan turyp, alaqai aitar tańdy, júzim jadyrar kúndi kútemin» deidi.
Táýelsiz eliniń damýyna úles qosyp, kók bairaqtyń tek biikten kórinýine atsalysqysy keletin azamat taǵy bir sózinde: «Meniń Otanym – Qazaqstan, meniń janym, júregim – qazaq. Erkin eldiń – ulanymyn, sonyń ózi janyma medeý» degen oiy arqyly patriottyq seziminiń qanshalyqty úlken ekenin eriksiz ańǵartady.
Meiirhannyń aiaqtan turyp, sońǵy kezderi qatty mazalap júrgen dertinen aiyǵyp ketýi úshin qarjylai kómek pen dárigerlerdiń demeýi asa qajet. Jaqsy adamdardan kómek qolyn sozýdy surap otyrǵan Meiirhan óz oiyn óleń joldarymen:
Qiial kógim kún kórmei,
Túnek oilardan qajydy,
Úmit gúlderim gúldemei,
Kóńilimdi kúz reńi tumshalady.
Jaqsylyqqa sengen janym,
Jaratqanǵa únsiz jalyndy.
Meiirimdi jan bar bolsa,
Estitin shyǵar zarymdy,
– dep oiyn qaiyrady.
Qazirgi jaǵdaiyn Meiirhan belgisizdik degen bir aýyz sózben sýretteidi. Onyń aitýynsha, erteńine degen úmitteri men janyn qinaǵan derti aiqasqa túsip, júregin óksikke toltyrýda. Biraq erteńge degen senim, jarqyn bolashaqqa degen úmit sary ýaiymyn seiiltedi. Májbúrlik pen sharasyzdyqtan elden kómek suraýǵa májbúr bop otyrǵan azamatqa qolushyn sozam deýshilerge rekvizitter tómendegidei: Kivi ámiian: 87052189137. Halyq bankindegi esepshoty: 6762 0035 1933 9872. KZ186010002005226488. JSN/IIN 570218401077.
Kámshat TASBOLAT,
"Aiqyn"
