QR Premer-Ministri Asqar Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda 2020 jylǵy qańtar-qyrkúiektegi QR áleýmettik-ekonomikalyq damý qorytyndysy jáne respýblikalyq biýdjettiń atqarylýy qaraldy. Respýblikalyq biýdjettiń oryndalýy, memlekettik satyp alýdaǵy jergilikti qamtý týraly qarjy ministri Erulan Jamaýbaev baiandady, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Memlekettik biýdjetke 6,1 trln teńge somasynda kiris tústi nemese jospar 95,5%-ǵa atqaryldy. Respýblikalyq biýdjetke kirister 3 trln 853 mlrd teńge somasynda kiris tústi nemese jospar 85,8%-ǵa atqaryldy. Kirister boiynsha jospardyń atqarylmaýy 638 mlrd teńgeni qurady. Bul rette, salyqtyq emes túsimder 154 mlrd teńgege artyǵymen oryndaldy. Negizgi atqarylmaý somalary qosylǵan qun men korporativtik tabys salyqtaryna tiesili boldy.
«Korporativtik tabys salyǵynyń atqarylmaýyna mynadai faktorlar áser etti: negizgi eksporttyq pozitsiialar boiynsha baǵanyń orta eseppen 13,3%-ǵa quldyraýy; aǵymdaǵy jyldyń 1 jartyjyldyǵynda jyldyń basymen salystyrǵanda áreketsiz salyq tóleýshiler sanynyń 10,6 myńǵa, onyń ishinde zańdy tulǵalar sanynyń 5,5 myń salyq tóleýshige ulǵaiýy; 850 iri salyq tóleýshi boiynsha málimdelgen avanstyq tólemder somasynyń ótken jyldyń 9 aiymen salystyrǵanda 243,5 mlrd teńgege tómendeýi; ekinshi deńgeili bankterden túsetin túsimderdiń 10,2 mlrd teńgege azaiýy», — dep túsindirdi Jamaýbaev.
Qosylǵan qun salyǵy boiynsha jospardyń negizgi atqarylmaý sebepteri:
- ótken jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda qosylǵan qun salyǵyn qaitarýdyń 60%-ǵa nemese 201,3 mlrd teńgege ósýi;
- «Elektrondyq shot-faktýralar» aqparattyq júiesiniń derekterine sáikes satý boiynsha ainalymdardyń 11%-ǵa azaiýy. Negizgi tómendeý taý-ken ónerkásibi salasyna tiesili, onda ainalymdar 2019 jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda 33%-ǵa nemese 4,3 trln teńgege azaiǵan;
- karantin rejiminiń engizilýine bailanysty shamamen 11 myń salyq tóleýshiniń iskerlik belsendiligi quldyrady, olardan túsimder 486 mlrd teńgege azaidy;
- 2019 jylǵy 8 aimen salystyrǵanda QR-nyń úshinshi eldermen taýar ainalymynyń 11,9%-ǵa, 2019 jylǵy 7 aimen salystyrǵanda EAEO elderimen – 11,1%-ǵa tómendeýi. Degenmen, paidaly qazbalar óndirýge salynatyn salyq pen shiki munaiǵa eksporttyq keden bajy boiynsha jospar asyra oryndaldy.
«Jergilikti biýdjetterdiń kiristeri 118%-ǵa atqaryldy jáne 2 trln 274 mlrd teńgeni qurady. Jalpy jospar 348 mlrd teńgege asyra oryndaldy. Onyń ishinde salyqtar boiynsha - 319 mlrd teńgege. Barlyq óńirlerde kirister boiynsha josparlar asyra oryndaldy», — dedi qarjy ministri.
Memlekettik biýdjettiń shyǵystary 99,5%-ǵa, respýblikalyq biýdjettiń shyǵystary 99,8%-ǵa, jergilikti biýdjetterdiń shyǵystary 99,5%-ǵa atqaryldy.
Respýblikalyq biýdjettiń shyǵystary 10 trln 272 mlrd teńgeni qurady. Jergilikti biýdjetterdiń shyǵystary 5,6 trln teńgeni qurady.
Sonymen qatar, ótken 9 aida kameraldyq baqylaýmen somasy 9,1 trln teńgege 1,2 mln astam memlekettik satyp alý rásimi qamtyldy. Tekserý qorytyndysy boiynsha somasy 726 mlrd teńgege buzýshylyqtardyń aldy alyndy, 1,4 myń aýditorlyq is-shara ótkizildi.
«Aýditpen 785 mlrd teńge biýdjet qarajaty qamtyldy. 177 mlrd teńgege qarjylyq buzýshylyqtar anyqtaldy. Taýarlardy jetkizýdi, qyzmetterdi kórsetýdi jáne jumystardy oryndaýdy qalpyna keltirý, biýdjetke óteý jáne esepke alý boiynsha kórsetý jolymen 166 mlrd teńgege buzýshylyqtar joiyldy. Aýdit obektileri qyzmetiniń tiimdiligin jetildirý jáne arttyrý úshin 1 236 usynym berildi. Onyń ishinde 1 006-sy oryndaldy», — dedi sala basshysy.
Budan basqa, 2016-2020 jyldarǵa arnalǵan Jekeshelendirýdiń keshendi jospary 93%-ǵa oryndaldy. 2020 jyly 74 obektini ótkizý josparlanýda.
Onyń 40-y satylymǵa shyǵaryldy. Esepti kezeńde somasy 85,2 mlrd teńgege 5 obekti satyldy. Saýda-sattyqta 35 obekti tur.
