قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار ماميننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا 2020 جىلعى قاڭتار-قىركٷيەكتەگٸ قر ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ قورىتىندىسى جەنە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ اتقارىلۋى قارالدى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ ورىندالۋى, مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋداعى جەرگٸلٸكتٸ قامتۋ تۋرالى قارجى مينيسترٸ ەرۇلان جاماۋباەۆ باياندادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
مەملەكەتتٸك بيۋدجەتكە 6,1 ترلن تەڭگە سوماسىندا كٸرٸس تٷستٸ نەمەسە جوسپار 95,5%-عا اتقارىلدى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە كٸرٸستەر 3 ترلن 853 ملرد تەڭگە سوماسىندا كٸرٸس تٷستٸ نەمەسە جوسپار 85,8%-عا اتقارىلدى. كٸرٸستەر بويىنشا جوسپاردىڭ اتقارىلماۋى 638 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى. بۇل رەتتە, سالىقتىق ەمەس تٷسٸمدەر 154 ملرد تەڭگەگە ارتىعىمەن ورىندالدى. نەگٸزگٸ اتقارىلماۋ سومالارى قوسىلعان قۇن مەن كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىقتارىنا تيەسٸلٸ بولدى.
«كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعىنىڭ اتقارىلماۋىنا مىناداي فاكتورلار ەسەر ەتتٸ: نەگٸزگٸ ەكسپورتتىق پوزيتسييالار بويىنشا باعانىڭ ورتا ەسەپپەن 13,3%-عا قۇلدىراۋى; اعىمداعى جىلدىڭ 1 جارتىجىلدىعىندا جىلدىڭ باسىمەن سالىستىرعاندا ەرەكەتسٸز سالىق تٶلەۋشٸلەر سانىنىڭ 10,6 مىڭعا, ونىڭ ٸشٸندە زاڭدى تۇلعالار سانىنىڭ 5,5 مىڭ سالىق تٶلەۋشٸگە ۇلعايۋى; 850 ٸرٸ سالىق تٶلەۋشٸ بويىنشا مەلٸمدەلگەن اۆانستىق تٶلەمدەر سوماسىنىڭ ٶتكەن جىلدىڭ 9 ايىمەن سالىستىرعاندا 243,5 ملرد تەڭگەگە تٶمەندەۋٸ; ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەردەن تٷسەتٸن تٷسٸمدەردٸڭ 10,2 ملرد تەڭگەگە ازايۋى», — دەپ تٷسٸندٸردٸ جاماۋباەۆ.
قوسىلعان قۇن سالىعى بويىنشا جوسپاردىڭ نەگٸزگٸ اتقارىلماۋ سەبەپتەرٸ:
- ٶتكەن جىلدىڭ ۇقساس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا قوسىلعان قۇن سالىعىن قايتارۋدىڭ 60%-عا نەمەسە 201,3 ملرد تەڭگەگە ٶسۋٸ;
- «ەلەكتروندىق شوت-فاكتۋرالار» اقپاراتتىق جٷيەسٸنٸڭ دەرەكتەرٸنە سەيكەس ساتۋ بويىنشا اينالىمداردىڭ 11%-عا ازايۋى. نەگٸزگٸ تٶمەندەۋ تاۋ-كەن ٶنەركەسٸبٸ سالاسىنا تيەسٸلٸ, وندا اينالىمدار 2019 جىلدىڭ ۇقساس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 33%-عا نەمەسە 4,3 ترلن تەڭگەگە ازايعان;
- كارانتين رەجيمٸنٸڭ ەنگٸزٸلۋٸنە بايلانىستى شامامەن 11 مىڭ سالىق تٶلەۋشٸنٸڭ ٸسكەرلٸك بەلسەندٸلٸگٸ قۇلدىرادى, ولاردان تٷسٸمدەر 486 ملرد تەڭگەگە ازايدى;
- 2019 جىلعى 8 ايمەن سالىستىرعاندا قر-نىڭ ٷشٸنشٸ ەلدەرمەن تاۋار اينالىمىنىڭ 11,9%-عا, 2019 جىلعى 7 ايمەن سالىستىرعاندا ەاەو ەلدەرٸمەن – 11,1%-عا تٶمەندەۋٸ. دەگەنمەن, پايدالى قازبالار ٶندٸرۋگە سالىناتىن سالىق پەن شيكٸ مۇنايعا ەكسپورتتىق كەدەن باجى بويىنشا جوسپار اسىرا ورىندالدى.
«جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردٸڭ كٸرٸستەرٸ 118%-عا اتقارىلدى جەنە 2 ترلن 274 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى. جالپى جوسپار 348 ملرد تەڭگەگە اسىرا ورىندالدى. ونىڭ ٸشٸندە سالىقتار بويىنشا - 319 ملرد تەڭگەگە. بارلىق ٶڭٸرلەردە كٸرٸستەر بويىنشا جوسپارلار اسىرا ورىندالدى», — دەدٸ قارجى مينيسترٸ.
مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتٸڭ شىعىستارى 99,5%-عا, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ شىعىستارى 99,8%-عا, جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردٸڭ شىعىستارى 99,5%-عا اتقارىلدى.
رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ شىعىستارى 10 ترلن 272 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى. جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردٸڭ شىعىستارى 5,6 ترلن تەڭگەنٸ قۇرادى.
سونىمەن قاتار, ٶتكەن 9 ايدا كامەرالدىق باقىلاۋمەن سوماسى 9,1 ترلن تەڭگەگە 1,2 ملن استام مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋ رەسٸمٸ قامتىلدى. تەكسەرۋ قورىتىندىسى بويىنشا سوماسى 726 ملرد تەڭگەگە بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدى الىندى, 1,4 مىڭ اۋديتورلىق ٸس-شارا ٶتكٸزٸلدٸ.
«اۋديتپەن 785 ملرد تەڭگە بيۋدجەت قاراجاتى قامتىلدى. 177 ملرد تەڭگەگە قارجىلىق بۇزۋشىلىقتار انىقتالدى. تاۋارلاردى جەتكٸزۋدٸ, قىزمەتتەردٸ كٶرسەتۋدٸ جەنە جۇمىستاردى ورىنداۋدى قالپىنا كەلتٸرۋ, بيۋدجەتكە ٶتەۋ جەنە ەسەپكە الۋ بويىنشا كٶرسەتۋ جولىمەن 166 ملرد تەڭگەگە بۇزۋشىلىقتار جويىلدى. اۋديت وبەكتٸلەرٸ قىزمەتٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن جەتٸلدٸرۋ جەنە ارتتىرۋ ٷشٸن 1 236 ۇسىنىم بەرٸلدٸ. ونىڭ ٸشٸندە 1 006-سى ورىندالدى», — دەدٸ سالا باسشىسى.
بۇدان باسقا, 2016-2020 جىلدارعا ارنالعان جەكەشەلەندٸرۋدٸڭ كەشەندٸ جوسپارى 93%-عا ورىندالدى. 2020 جىلى 74 وبەكتٸنٸ ٶتكٸزۋ جوسپارلانۋدا.
ونىڭ 40-ى ساتىلىمعا شىعارىلدى. ەسەپتٸ كەزەڭدە سوماسى 85,2 ملرد تەڭگەگە 5 وبەكتٸ ساتىلدى. ساۋدا-ساتتىقتا 35 وبەكتٸ تۇر.
