Qasym-Jomart Toqaev «XXI ǵasyrdyń Konstitýtsiiasy – quqyq ústemdigi, adamnyń qundylyǵy jáne memlekettiń tiimdiligi» atty halyqaralyq ǵylymi-praktikalyq konferentsiianyń jáne Aziia konstitýtsiialyq sottary jáne balama institýttar qaýymdastyǵy IV Kongresiniń plenarlyq otyrysyna onlain rejimde qatysty. Bul týraly "Ult aqparat" Aqordaǵa silteme jasap habarlaidy.
Prezident 1995 jyly búkilhalyqtyq referendýmda Qazaqstannyń jańa Konstitýtsiiasy qabyldanǵanyn, Tuńǵysh Prezident Nursultan Nazarbaev Ata Zańymyzǵa ideialyq turǵydan bastamashy bolǵanyn, irgeli qujatty ázirleý jumysyn Elbasynyń ózi basqarǵanyn atap ótti.
– Konstitýtsiia Táýelsizdigimizdiń berik quqyqtyq negizin qalady. Adam jáne onyń ómiri, quqyqtary men bostandyqtary memlekettiń eń qymbat qazynasy dep jariialandy. Elimizdiń aýmaqtyq tutastyǵy, qoǵamdyq kelisim, saiasi turaqtylyq, quqyq ústemdigi jáne demokratiia qaǵidattary bas qujatymyzda aiqyn kórinis tapty. Konstitýtsiiada Qazaqstan Respýblikasynyń jańa memlekettiligin qalyptastyrý úshin asa mańyzdy quqyqtyq, saiasi jáne áleýmettik-ekonomikalyq alǵysharttar da aiqyndaldy, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev Konstitýtsiianyń mazmuny ýaqyt talabyna sáikes jetilip, jańartylyp otyratynyn, onyń zańdy qubylys ekenin aitty. Búginde búkil álemniń keskin-kelbeti ózgerip jatyr. Osyndai kezeńde Qazaqstan da kóshten qalmai, qarqyndy damýda. Sondyqtan qalyptasqan jańa ahýalǵa sai Ata zańnyń mátinine qosymsha quqyqtyq tetikter men normalar engizilip otyrady.
– Ata zańymyz qabyldanǵan shirek ǵasyr ishinde úsh konstitýtsiialyq reforma jasaldy. Bul jumysqa azamattyq qoǵam keń kólemde atsalysty. Degenmen, Konstitýtsiianyń jasampazdyq áleýeti áli de zor. Ásirese, qoǵam tarapynan týyndaǵan áleýmettik-ekonomikalyq jáne saiasi sipattaǵy talap-tilekterge tolyqqandy jaýap beretindei múmkindikteri mol ekeni sózsiz, – dedi Prezident.
Memleket basshysy jalpyǵa ortaq demokratiialyq qaǵidattardy nyǵaita túsý, adamdardyń jáne azamattardyń quqyǵy men bostandyǵyna kepildikti kúsheitý elimizdiń aldynda turǵan basty mindet ekenine toqtaldy.
– Parlament Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń bastamasy boiynsha birqatar mańyzdy zańnamalyq ózgeristerdi qabyldady. Elimizde beibit jinalystar týraly demokratiialyq turǵydan múlde jańa zań kúshine endi, saiasi partiialardy qurý jáne tirkeý úderisi edáýir jeńildetildi, sailaýdaǵy partiialyq tizimderge áielder men jastar úshin 30 paiyzdyq kvota engizildi, sondai-aq, jala japqany úshin qylmysqa tartý talaby alynyp tastaldy, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy Ata zańnyń erejelerin júzege asyrý isinde Konstitýtsiialyq keńestiń mańyzy erekshe ekenin, atalǵan keńes Konstitýtsiianyń el aýmaǵynda ústemdik etýin qamtamasyz etip, konstitýtsiialyq talaptardyń mán-mazmunyn túsindirý turǵysynan orasan zor jumys atqaratynyn jetkizdi. Sonymen qatar biyl Qazaqstannyń Konstitýtsiialyq keńesi Aziia konstitýtsiialyq sottary qaýymdastyǵy men Konstitýtsiialyq baqylaý organdarynyń eýraziialyq qaýymdastyǵyna tóraǵalyq etip jatqanyn atap ótti.
Prezident sóz sońynda konferentsiiaǵa qatysýshylardy Ata zańnyń mereili merekesimen quttyqtady.
– Qazaqstan Konstitýtsiiasynda álemdik quqyqtyq oidyń ozyq jetistikterimen ushtasqan qazaq halqynyń san ǵasyrlyq bai tájiribesi jáne danalyǵy kórinis tapqan. Ata zańymyz aldaǵy ýaqytta da memleketimizdiń saiasi jáne ekonomikalyq turǵydan tabysty damýynyń ainymas kepili bolaryna senimdimin. Barshańyzdy Qazaqstan Respýblikasy Konstitýtsiiasynyń 25 jyldyǵymen quttyqtaimyn, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Halyqaralyq ǵylymi-praktikalyq konferentsiia barysynda Eýropa keńesiniń quqyq arqyly demokratiia úshin Eýropalyq komissiiasynyń prezidenti Djanni Býkikkio, Eýraziialyq Ekonomikalyq Odaq sotynyń tóraǵasy Jolymbet Báiishov, Germaniia halyqaralyq quqyqtyq yntymaqtastyq qorynyń bas direktory Fraýke Bahler, Nur-Sultan qalasyndaǵy EQYU Baǵdarlamalar ofisiniń basshysy Derd Sabo sóz sóiledi.
