Foto: Ashyq derekkózden
Mektepterde oramal taǵýǵa bailanysty daý nege jii kóteriledi? Oqýshylarǵa oramal taǵýǵa tyiym salý ne úshin qajet?
Bul týraly ULT.KZ tilshisine suhbat bergen belgili pedagog, qoǵam belsendisi Aiatjan Ahmetjan oramal daýy orta bilim salasynda ózekti másele bolyp otyrǵanyn aitady.
“Hidjab kiiýge ruqsat bermegeni úshin, ózge elge kóship kettik dep qaǵaz jasatyp, biraq, bilim almai qalyp jatqan qyz balalar jyldan jylǵa kóbeidi. Reseidiń nemese basqa elderdiń onlain mektepterine tirkelip qoiyp, oqyǵan oqymaǵany belgisiz adam kóbeidi. Keibir qujat júzinde qarapaiym, biraq is júzinde dini jeke mektepter paida bola bastady”, -deidi ol.
Aiatjan Ahmetjan mektepte biryńǵai forma qatań saqtalýy kerek dep esepteidi. Sebebi mektep formasy – tárbie jáne mekteptegi áleýmettik teńsizdiktiń, ala-qulalyqtyń aldyn alatyn basty faktordyń biri. Onyń oiynsha ár din ókili óz kiimin bilimge aralastyrmai, naqty ortaq tártipke baǵynýy kerek jáne adam din ustanýyn tolyq aqyly tolǵanda ózi sheshýi tiis.
Pedogog bul máselege qatysty eldegi qazirgi jaǵdaidy “bylai tartsań - arba synady, bylai tartsań - ógiz ólediniń” kúii dep baǵalady.
“Hidjabqa ruqsat bermese ne bolady? Bilim almai nadan kúiinde qalatyn qyz balalar sany jyldan jylǵa kóbeiip barady. Bul máseleni elemei tastaýǵa bolmaidy. Ekinshiden, mektepterde hidjab daýy óte asqynyp ketti. Bul bala quqyn buzý degen ýáj eki jaqtan da aitylyp, balalardyń sabaq protsesine kedergi keltirip jatyr.
Al, hidjabqa ruqsat berse ne bolady? Mektepte oranyp júrgen oqýshylar sany óte qatty kóbeiedi. Bul dini másele oqýshylar arasynda qandai yqpaly bolady? Sosyn, mektepte balanyń otbasynyń dini kózqarasy anyq kiimnen bilinedi. Bul alaýyzdyq týdyrmai ma? Joǵaryda shetelge onlain ketken, ótirik kóship ketken bilim almai júrgen qyz balalar mektepke oralady”, -deidi A. Ahmetjan.
Ustazdyń oiynsha orta bilim beretin mekemelerdegi oramal taǵý máselesi ǵana emes, kerisinshe ashyq-shashyq kiinýi de ózekti problema bolyp otyr. Onyń aitýynsha qysqa beldemshe kigen oqýshy qyzdar kóp adamnyń agressiiasyn týdyryp jatyr.
“Negizi mektep formasy ondai qysqa emes, biraq, sonyń belin jymyryp, qysqartyp kiip alatyn oqýshylar kóp. Úiinen uzyn kiip shyǵyp, jolda basqa kiimge, mini-iýbkaǵa aýystyryp kiip keletin, ata-anasy bilmeitin oqýshylar da kóp”, - deidi ol.
Mektep oqýshylarynyń kiim kiisine qatysty qoǵamda ár túrli kózqaras týyndap, jii daýǵa ózek bolyp jatady. Sonda bul máseleni qalai sheshpek kerek? Aiatjan Ahmetjannyń oiynsha eń áýeli memleketimizdiń ulttyq ideologiiasyn kúsheitý qajet, sosyn qatań zań qabyldanǵany durys.
“Memlekettiń ishki ideologiiasy joq jerde mundai adasýlar kóp bolady. Ideologiialyq máseleler bizde tek qurǵaq uranmen qalyp qoiyp jatyr. Buryn ideologiia máselesin retteý úshin “Rýhani jańǵyrý” baǵdarlamasy shyqty. Biraq ol aqsha igerý, esep berý úshin ǵana jasalǵan siiaqty. Bul birinshi baǵyt. Al ekinshi baǵyt ol - qatań zań. Konstitýtsiia boiynsha biz quqyqtyq memleketpiz. Sondyqtan bul másele de quqyqtyq turǵyda rettelýi kerek”, -dep otyr ol.
Aita keteiik, Joǵarǵy sot buqaralyq aqparat quraldarynyń jariialanymdarynda jáne áleýmettik jelilerde «Joǵarǵy Sot mektepterde oramal taǵýdy zańdy dep tapty» degen jalǵan aqparat taralǵanyn, biraq mektepterde oramal taǵýǵa tyiym salý týraly sheshimniń kúshi joiylmaǵanyn málimdedi.
TAǴY OQYŃYZ: Joǵarǵy sot: Mektepterde oramal taǵýǵa tyiym salý týraly sheshimniń kúshi joiylǵan joq
