فوتو: اشىق دەرەككٶزدەن
مەكتەپتەردە ورامال تاعۋعا بايلانىستى داۋ نەگە جيٸ كٶتەرٸلەدٸ? وقۋشىلارعا ورامال تاعۋعا تىيىم سالۋ نە ٷشٸن قاجەت?
بۇل تۋرالى ULT.KZ تٸلشٸسٸنە سۇحبات بەرگەن بەلگٸلٸ پەداگوگ, قوعام بەلسەندٸسٸ اياتجان احمەتجان ورامال داۋى ورتا بٸلٸم سالاسىندا ٶزەكتٸ مەسەلە بولىپ وتىرعانىن ايتادى.
“حيدجاب كييۋگە رۇقسات بەرمەگەنٸ ٷشٸن, ٶزگە ەلگە كٶشٸپ كەتتٸك دەپ قاعاز جاساتىپ, بٸراق, بٸلٸم الماي قالىپ جاتقان قىز بالالار جىلدان جىلعا كٶبەيدٸ. رەسەيدٸڭ نەمەسە باسقا ەلدەردٸڭ ونلاين مەكتەپتەرٸنە تٸركەلٸپ قويىپ, وقىعان وقىماعانى بەلگٸسٸز ادام كٶبەيدٸ. كەيبٸر قۇجات جٷزٸندە قاراپايىم, بٸراق ٸس جٷزٸندە دٸني جەكە مەكتەپتەر پايدا بولا باستادى”, -دەيدٸ ول.
اياتجان احمەتجان مەكتەپتە بٸرىڭعاي فورما قاتاڭ ساقتالۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيدٸ. سەبەبٸ مەكتەپ فورماسى – تەربيە جەنە مەكتەپتەگٸ ەلەۋمەتتٸك تەڭسٸزدٸكتٸڭ, الا-قۇلالىقتىڭ الدىن الاتىن باستى فاكتوردىڭ بٸرٸ. ونىڭ ويىنشا ەر دٸن ٶكٸلٸ ٶز كيٸمٸن بٸلٸمگە ارالاستىرماي, ناقتى ورتاق تەرتٸپكە باعىنۋى كەرەك جەنە ادام دٸن ۇستانۋىن تولىق اقىلى تولعاندا ٶزٸ شەشۋٸ تيٸس.
پەدوگوگ بۇل مەسەلەگە قاتىستى ەلدەگٸ قازٸرگٸ جاعدايدى “بىلاي تارتساڭ - اربا سىنادى, بىلاي تارتساڭ - ٶگٸز ٶلەدٸنٸڭ” كٷيٸ دەپ باعالادى.
“حيدجابقا رۇقسات بەرمەسە نە بولادى? بٸلٸم الماي نادان كٷيٸندە قالاتىن قىز بالالار سانى جىلدان جىلعا كٶبەيٸپ بارادى. بۇل مەسەلەنٸ ەلەمەي تاستاۋعا بولمايدى. ەكٸنشٸدەن, مەكتەپتەردە حيدجاب داۋى ٶتە اسقىنىپ كەتتٸ. بۇل بالا قۇقىن بۇزۋ دەگەن ۋەج ەكٸ جاقتان دا ايتىلىپ, بالالاردىڭ ساباق پروتسەسٸنە كەدەرگٸ كەلتٸرٸپ جاتىر.
ال, حيدجابقا رۇقسات بەرسە نە بولادى? مەكتەپتە ورانىپ جٷرگەن وقۋشىلار سانى ٶتە قاتتى كٶبەيەدٸ. بۇل دٸني مەسەلە وقۋشىلار اراسىندا قانداي ىقپالى بولادى? سوسىن, مەكتەپتە بالانىڭ وتباسىنىڭ دٸني كٶزقاراسى انىق كيٸمنەن بٸلٸنەدٸ. بۇل الاۋىزدىق تۋدىرماي ما? جوعارىدا شەتەلگە ونلاين كەتكەن, ٶتٸرٸك كٶشٸپ كەتكەن بٸلٸم الماي جٷرگەن قىز بالالار مەكتەپكە ورالادى”, -دەيدٸ ا. احمەتجان.
ۇستازدىڭ ويىنشا ورتا بٸلٸم بەرەتٸن مەكەمەلەردەگٸ ورامال تاعۋ مەسەلەسٸ عانا ەمەس, كەرٸسٸنشە اشىق-شاشىق كيٸنۋٸ دە ٶزەكتٸ پروبلەما بولىپ وتىر. ونىڭ ايتۋىنشا قىسقا بەلدەمشە كيگەن وقۋشى قىزدار كٶپ ادامنىڭ اگرەسسيياسىن تۋدىرىپ جاتىر.
“نەگٸزٸ مەكتەپ فورماسى ونداي قىسقا ەمەس, بٸراق, سونىڭ بەلٸن جىمىرىپ, قىسقارتىپ كيٸپ الاتىن وقۋشىلار كٶپ. ٷيٸنەن ۇزىن كيٸپ شىعىپ, جولدا باسقا كيٸمگە, ميني-يۋبكاعا اۋىستىرىپ كيٸپ كەلەتٸن, اتا-اناسى بٸلمەيتٸن وقۋشىلار دا كٶپ”, - دەيدٸ ول.
مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ كيٸم كيٸسٸنە قاتىستى قوعامدا ەر تٷرلٸ كٶزقاراس تۋىنداپ, جيٸ داۋعا ٶزەك بولىپ جاتادى. سوندا بۇل مەسەلەنٸ قالاي شەشپەك كەرەك? اياتجان احمەتجاننىڭ ويىنشا ەڭ ەۋەلٸ مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ۇلتتىق يدەولوگيياسىن كٷشەيتۋ قاجەت, سوسىن قاتاڭ زاڭ قابىلدانعانى دۇرىس.
“مەملەكەتتٸڭ ٸشكٸ يدەولوگيياسى جوق جەردە مۇنداي اداسۋلار كٶپ بولادى. يدەولوگييالىق مەسەلەلەر بٸزدە تەك قۇرعاق ۇرانمەن قالىپ قويىپ جاتىر. بۇرىن يدەولوگييا مەسەلەسٸن رەتتەۋ ٷشٸن “رۋحاني جاڭعىرۋ” باعدارلاماسى شىقتى. بٸراق ول اقشا يگەرۋ, ەسەپ بەرۋ ٷشٸن عانا جاسالعان سيياقتى. بۇل بٸرٸنشٸ باعىت. ال ەكٸنشٸ باعىت ول - قاتاڭ زاڭ. كونستيتۋتسييا بويىنشا بٸز قۇقىقتىق مەملەكەتپٸز. سوندىقتان بۇل مەسەلە دە قۇقىقتىق تۇرعىدا رەتتەلۋٸ كەرەك”, -دەپ وتىر ول.
ايتا كەتەيٸك, جوعارعى سوت بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ جارييالانىمدارىندا جەنە ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە «جوعارعى سوت مەكتەپتەردە ورامال تاعۋدى زاڭدى دەپ تاپتى» دەگەن جالعان اقپارات تارالعانىن, بٸراق مەكتەپتەردە ورامال تاعۋعا تىيىم سالۋ تۋرالى شەشٸمنٸڭ كٷشٸ جويىلماعانىن مەلٸمدەدٸ.
تاعى وقىڭىز: جوعارعى سوت: مەكتەپتەردە ورامال تاعۋعا تىيىم سالۋ تۋرالى شەشٸمنٸڭ كٷشٸ جويىلعان جوق
