Resmi derekter boiynsha, Qazaqstanda 3 myń bala aýtizm sindromyna shaldyqqan, biraq is júzinde mundai balalardyń sany anaǵurlym kóbirek, dep habarlaidy QazAqparat «Bolashaq» korporativtik qorynyń direktory Dinara Shaijúnisovaǵa silteme jasap.
«Bolashaq» qory qazirgi ýaqytta «Árbir bala mektepke laiyqty» jobasyn júzege asyrýda. Joba aiasynda aýtizm belgisi bar jáne erekshe kútimdi qajet etetin 120 bala mektepke baryp, sapaly bilim ala bastady. «Biz mektepterge baryp, inkliýziiaǵa qoldaý bildiretin kabinetterdi ashyp jatyrmyz, pánaralyq mamandar tobyn qurýdamyz. Mamandar toby árbir erekshe balany jalpy bilim berý protsesine engizedi. Ár bala qalypty synypqa kiredi. Arnaiy kabinette balamen defektologtar, logopedter jumys isteidi. Bizdiń jobada múldem sóilemeitin, áleýmettik ortadan qashatyn balalar boldy. Eki jylda olardyń 90 protsenti mektep baǵdarlamasyn igerip ketti. Qazir olar baiqaýlar men olimpiadalarǵa qatysady, dostarymen kúndelikti aralasady», - dedi D. Shaijúnisova.
Ázirge Astana men Almaty mektepterinde 10 arnaiy kabinet bar. Aldaǵy eki jylda «Bolashaq» qory Qazaqstannyń barlyq óńirinde ashýdy josparlap otyr.
Sonymen birge, D. Shaijúnisova baladaǵy aýtizm diagnozyn qabyldaǵysy kelmeitin ata-analardyń bar ekenin atap ótti. Aýtizm - qorqynyshty diagnoz emes. Damyǵan elder aýtist balalarmen jumys isteýde meditsinalyq úlgiden bilim berý úlgisine áldeqashan aýysqan. «Árine aýtizmniń spektri tómengi fýnktsionaldylyqtan danyshpandyqqa deiin óte keń. Balalar ártúrli bolady. Matematikadan úzdik nátije kórsetip, shapshań oqýdy úirene almai ketýi múmkin. Bul úshin balany úige qamap qoiýǵa bolmaidy. (...) Qazaqstanda aýtizmdi psihikalyq aýytqýshylyqtar spektrine jatqyzady. Sol sebepti, ata-analar psihiatriialyq mekemelerge kelip, psihiatr ǵana berýge quqyly diagnoz alýǵa mindettelgen. Qoǵamnyń bul diagnozdy qabyldamaýynan, ata-analardyń barlyǵy derlik emhanaǵa kelmeidi. Budan statistika ózgeredi. Qazir resmi derek boiynsha, Qazaqstanda 3 myń bala aýtizmmen aýyrady deimiz, biraq, shyn máninde olardyń sany anaǵurlym kóbirek», - dep óz sózin tolyqtyrdy Dinara Shaijúnisova.
Eske sala ketsek, 2008 jyldyń 2 sáýirinde BUU Bas Assambleiasynyń Aýtizm máselesi jónindegi aqparat taratý kúnin belgileý týraly sheshim qabyldady. Bul kúni tutas álemde ǵimarattar balalardaǵy aýtizm máselesine qoǵam nazaryn aýdarý úshin kók túske boialady. Búgin Astanada aýtizm jáne ózge de erekshe kútimdi qajet etetin balalar úshin «Kokonyń qupiiasy» mýltfilminiń beiimdelgen kórsetilimi ótti. Onda balalardyń jailylyǵy úshin mýltfilm dybysy baiaý shyǵarylyp, jaryq qosýly turdy jáne yńǵaily jastyqshalar men sý bótelkeleri qoiyldy.
.jpeg)