رەسمي دەرەكتەر بويىنشا, قازاقستاندا 3 مىڭ بالا اۋتيزم سيندرومىنا شالدىققان, بٸراق ٸس جٷزٸندە مۇنداي بالالاردىڭ سانى اناعۇرلىم كٶبٸرەك, دەپ حابارلايدى قازاقپارات «بولاشاق» كورپوراتيۆتٸك قورىنىڭ ديرەكتورى دينارا شايجٷنٸسوۆاعا سٸلتەمە جاساپ.
«بولاشاق» قورى قازٸرگٸ ۋاقىتتا «ەربٸر بالا مەكتەپكە لايىقتى» جوباسىن جٷزەگە اسىرۋدا. جوبا اياسىندا اۋتيزم بەلگٸسٸ بار جەنە ەرەكشە كٷتٸمدٸ قاجەت ەتەتٸن 120 بالا مەكتەپكە بارىپ, ساپالى بٸلٸم الا باستادى. «بٸز مەكتەپتەرگە بارىپ, ينكليۋزيياعا قولداۋ بٸلدٸرەتٸن كابينەتتەردٸ اشىپ جاتىرمىز, پەنارالىق ماماندار توبىن قۇرۋدامىز. ماماندار توبى ەربٸر ەرەكشە بالانى جالپى بٸلٸم بەرۋ پروتسەسٸنە ەنگٸزەدٸ. ەر بالا قالىپتى سىنىپقا كٸرەدٸ. ارنايى كابينەتتە بالامەن دەفەكتولوگتار, لوگوپەدتەر جۇمىس ٸستەيدٸ. بٸزدٸڭ جوبادا مٷلدەم سٶيلەمەيتٸن, ەلەۋمەتتٸك ورتادان قاشاتىن بالالار بولدى. ەكٸ جىلدا ولاردىڭ 90 پروتسەنتٸ مەكتەپ باعدارلاماسىن يگەرٸپ كەتتٸ. قازٸر ولار بايقاۋلار مەن وليمپيادالارعا قاتىسادى, دوستارىمەن كٷندەلٸكتٸ ارالاسادى», - دەدٸ د. شايجٷنٸسوۆا.
ەزٸرگە استانا مەن الماتى مەكتەپتەرٸندە 10 ارنايى كابينەت بار. الداعى ەكٸ جىلدا «بولاشاق» قورى قازاقستاننىڭ بارلىق ٶڭٸرٸندە اشۋدى جوسپارلاپ وتىر.
سونىمەن بٸرگە, د. شايجٷنٸسوۆا بالاداعى اۋتيزم دياگنوزىن قابىلداعىسى كەلمەيتٸن اتا-انالاردىڭ بار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. اۋتيزم - قورقىنىشتى دياگنوز ەمەس. دامىعان ەلدەر اۋتيست بالالارمەن جۇمىس ٸستەۋدە مەديتسينالىق ٷلگٸدەن بٸلٸم بەرۋ ٷلگٸسٸنە ەلدەقاشان اۋىسقان. «ەرينە اۋتيزمنٸڭ سپەكترٸ تٶمەنگٸ فۋنكتسيونالدىلىقتان دانىشپاندىققا دەيٸن ٶتە كەڭ. بالالار ەرتٷرلٸ بولادى. ماتەماتيكادان ٷزدٸك نەتيجە كٶرسەتٸپ, شاپشاڭ وقۋدى ٷيرەنە الماي كەتۋٸ مٷمكٸن. بۇل ٷشٸن بالانى ٷيگە قاماپ قويۋعا بولمايدى. (...) قازاقستاندا اۋتيزمدٸ پسيحيكالىق اۋىتقۋشىلىقتار سپەكترٸنە جاتقىزادى. سول سەبەپتٸ, اتا-انالار پسيحياترييالىق مەكەمەلەرگە كەلٸپ, پسيحياتر عانا بەرۋگە قۇقىلى دياگنوز الۋعا مٸندەتتەلگەن. قوعامنىڭ بۇل دياگنوزدى قابىلداماۋىنان, اتا-انالاردىڭ بارلىعى دەرلٸك ەمحاناعا كەلمەيدٸ. بۇدان ستاتيستيكا ٶزگەرەدٸ. قازٸر رەسمي دەرەك بويىنشا, قازاقستاندا 3 مىڭ بالا اۋتيزممەن اۋىرادى دەيمٸز, بٸراق, شىن مەنٸندە ولاردىڭ سانى اناعۇرلىم كٶبٸرەك», - دەپ ٶز سٶزٸن تولىقتىردى دينارا شايجٷنٸسوۆا.
ەسكە سالا كەتسەك, 2008 جىلدىڭ 2 سەۋٸرٸندە بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ اۋتيزم مەسەلەسٸ جٶنٸندەگٸ اقپارات تاراتۋ كٷنٸن بەلگٸلەۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى. بۇل كٷنٸ تۇتاس ەلەمدە عيماراتتار بالالارداعى اۋتيزم مەسەلەسٸنە قوعام نازارىن اۋدارۋ ٷشٸن كٶك تٷسكە بويالادى. بٷگٸن استانادا اۋتيزم جەنە ٶزگە دە ەرەكشە كٷتٸمدٸ قاجەت ەتەتٸن بالالار ٷشٸن «كوكونىڭ قۇپيياسى» مۋلتفيلمٸنٸڭ بەيٸمدەلگەن كٶرسەتٸلٸمٸ ٶتتٸ. وندا بالالاردىڭ جايلىلىعى ٷشٸن مۋلتفيلم دىبىسى باياۋ شىعارىلىپ, جارىق قوسۋلى تۇردى جەنە ىڭعايلى جاستىقشالار مەن سۋ بٶتەلكەلەرٸ قويىلدى.
.jpeg)