Búgin Aqordada Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti Nursultan Nazarbaev Astanaǵa resmi saparmen kelgen Resei Úkimetiniń basshysy Dmitrii Medvedevti qabyldady. Odan soń Úkimet úiinde QR Premer-Ministri Baqytjan Saǵyntaev reseilik áriptesimen kezdesý ótkizdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
Kezdesý barysynda saýda-ekonomikalyq, investitsiialyq, integratsiialyq ózara is-qimyldy odan ári tereńdetý men arttyrý boiynsha ekijaqty jáne kópjaqty qarym-qatynastardyń aýqymdy máseleleri talqylandy. Otyn-energetikalyq, kólik-tranzittik, áskeri-ónerkásiptik keshender salasyndaǵy qazirgi jáne keleshek jobalar, joǵary tehnologiialar salasyndaǵy yntymaqtastyq, sonymen qatar Baiqońyr ǵarysh ailaǵyna qatysty máseleler qarastyryldy.
Baqytjan Saǵyntaev Qazaqstan men Reseidiń únemi ózara is-qimyldyń joǵary deńgeiin ustanatynyn atap ótti. Bul turǵydan únemi tyǵyz bailanys jasap, ekijaqty jáne kópjaqty yntymaqtastyqtyń ózekti máseleleri boiynsha turaqty dialog júrgizetin eki memlekettiń Basshylarynyń úlgisi aitarlyq.
«Resmi sapardyń formaty ekijaqty yntymaqtastyqtyń keń aýqymdy máselelerin tyńǵylyqty túrde talqylaýǵa múmkindik beredi. Bizdiń kezdesýimizdiń qorytyndysy Qazaqstan–Resei yntymaqtastyǵyna qosymsha serpin beretinine, bizdiń qoldaýymyzdy qajet etetin máselelerdi sheship, orta merzimdi kezeńge arnalǵan perspektivalyq josparlardy aiqyndaitynyna senimdimin», — dedi Premer-Ministr B. Saǵyntaev.
Óz kezeginde, D. Medvedev shaqyrylǵany úshin alǵys bildirip, Qazaqstan men Resei Federatsiiasynyń ekijaqty qarym-qatynasy óte joǵary deńgeide turǵanyn atap ótti.
«Prezident Nursultan Ábishuly Nazarbaevpen áńgimelesý barysynda biz eki eldiń qarym-qatynasy týraly uzaq tildesýge bolatynyn, odan da: qarym-qatynasymyz óte joǵary deńgeide, biz strategiialyq seriktestermiz dep qysqa naqtylaýǵa bolatynyn aitqan edik. Buǵan qosa, eki memleket aldynda aýqymdy mindetter tur. Bizdiń turaqty bailanysta bolýymyz asa mańyzdy», — dedi D. Medvedev.
Áńgime barysynda taraptar Qazaqstan men Resei arasyndaǵy taýar ainalymynyń artqanyn atap ótti. Bul ekijaqty ózara is-qimyldyń nátijesin aiǵaqtaidy: eki el óz ekonomikalaryn damytyp jatyr jáne bul eki el azamattarynyń qolaily ómirine qosymsha múmkindikter beredi. Sonymen qatar, taýar ainalymynyń kólemin odan ári ulǵaitý úshin eksporttaýshylarǵa barynsha qolaily jaǵdailardy qamtamasyz etý mańyzdy. Atalǵan baǵytta Yntymaqtastyq jónindegi úkimetaralyq komissiia aiasynda belsendi jumystar atqarylyp jatyr.
Ekijaqty yntymaqtastyqtyń mańyzdy baǵyttarynyń biri — eki eldiń ekonomikalarynyń eń qýatty qozǵaýshy kúshteriniń biri bola alatyn kólik-tranzit salasy. Munda, kezdesýge qatysýshylardyń pikirinshe, syrtqy seriktester úshin zamanaýi, senimdi, turaqty, ekonomikalyq turǵydan aqtalǵan kólik dálizin qurý qajet. Búgingi tańdaǵy ózekti másele — Qytai–Qazaqstan–Eýropa baǵytynda «Eýraziia» jyldamdyqty júk jáne jolaýshylar tasymalynyń tranzittik dálizin qurý máselesi.
Jańa kólik dálizderin salý ekonomika ósimine jaǵdai jasaidy, óńirlerge qosymsha múmkindikter ashady, olardyń investitsiialyq tartymdylyǵyn arttyrady jáne eki el arasyndaǵy yntymaqtastyqty jandandyrýǵa yqpal etedi.
Kezdesý barysynda postkeńestik keńistikte teńdesi joq, investorlarǵa teńdessiz jaǵdai jasalǵan «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy aiasyndaǵy yntymaqtastyq máselelerine erekshe kóńil bólindi. Sondai-aq, B. Saǵyntaev Qazaqstanda júzege asyrylyp jatqan jekeshelendirý baǵdarlamasyna nazar aýdaryp, reseilik investorlardy oǵan belsendi túrde qatysýǵa shaqyrdy.
Eki eldiń strategiialyq seriktestiginiń basym baǵyttarynyń qatarynda — ǵarysh qyzmeti salasyndaǵy yntymaqtastyq baǵyty bar. Baiqońyr qalasyn damytýtyń uzaq merzimdi baǵdarlamasyn jáne yntymaqtastyqty jalǵastyrý tujyrymdamasyn júzege asyrý máseleleri qozǵaldy. Ekijaqty kelisimderdiń negizinde taraptar qalanyń infraqurylymyn jańǵyrtýǵa kiriskeni atalyp ótti.
Úkimetterdiń basshylary Petropavl qalasynda Qazaqstan men Reseidiń XV Aimaqaralyq yntymaqtastyq forýmyn ótkizý máselesine basa nazar aýdardy. Taqyryby «Týrizmdi damytýdyń jańa tásilderi men úrdisteri» bolady.
Qazaqstan men Resei arasyndaǵy taýar ainalymy 2018 jyldyń qańtar–tamyz ailarynda $11,3 mlrd qurady, bul ótken jyldyń osyndai kezeńimen salystyrǵanda 8,3%-ǵa joǵary ($10,4 mlrd). 2018 jyldyń qańtar–tamyz ailarynda Qazaqstannan Reseige eksport 13,3%-ǵa artyp, $3,4 mlrd qurady. Sońǵy 13 jyl ishinde (2005 jyldan bastap 2018 jyldyń II toqsanyna deiin) Resei Federatsiiasynan Qazaqstan Respýblikasyna tikelei investitsiialardyń jalpy aǵyny $13,4 mlrd qurady, RF-ke qazaqstandyq tikelei investitsiialardyń jalpy kólemi shamamen $4 mlrd qurady.
Qazaqstanda reseilik úlestiń qatysýymen 9 myńnan astam belsendi zańdy tulǵa bar. Qazirgi tańda himiia, munai himiiasy ónerkásibi, AÓK, mashina jasaý, metallýrgiia, týrizm jáne jeńil ónerkásip salalarynda quny shamamen $4 mlrd bolatyn birqatar investitsiialyq jobalar boiynsha resei tarapymen birlesken jumystar júrgizilip jatyr.
