«Zattar interneti» týraly estip pe edińiz? Bul - ózara bailanysqa túsken túrli qurylǵylardyń jelisi. Naqtyraq aitsaq, ol aqyldy kameralar, esik qońyraýlary, termostattar jáne t.b. zattar bolýy múmkin. Búgingi tańda IoMT tehnologiiasy, iaǵni «Meditsinalyq zattar interneti» qarqyndy damyp keledi. «Deloitte» kompaniiasynyń boljamy boiynsha, 2022 jylǵa qarai IoMT qurylǵylarynyń ǵalamdyq naryǵy 158 milliard dollarǵa jetýi múmkin.
IoMT tehnologiiasy densaýlyq saqtaý júiesine qandai ózgerister ákeldi?
1. Sozylmaly aýrýlardy emdeýge kómektesedi
AQSh-ta ómir súretin ár on adamnyń altaýy sozylmaly aýrýǵa shaldyqqan. Olardyń kóbin emdeý úshin naýqastyń únemi mamanǵa qaralyp júrýi mańyzdy. Biraq arasynda dárigerdiń shuǵyl aralasýyn qajet etetin ózgerister bolýy múmkin. 2016 jylǵy zertteý kórsetkendei, tasymaly IoMT qurylǵylarynyń kómegimen naýqastyń ómiri úshin asa mańyzdy kórsetkishterdi alystan baqylaýǵa bolady.
IoMT qurylǵylardyń kómegimen adamdar ómir súrý saltyndaǵy ózgerister densaýlyǵyna qalai áser etetinin óz kózimen kórip júr. Alystan qadaǵalaýǵa bolatyndyqtan, aýrýhanada uzaq jatýdyń qajeti joq. Al dárigerler túrli dárilerdiń áserin salystyra alady.
2. Naýqas pen dáriger arasyndaǵy bailanys jaqsarady
Eger naýqas óz mamandarymen durys bailanys jasamasa, qatelikterge boi aldyryp, nusqaýlardy dál oryndamaýy múmkin. Sonyń kesirinen aýrýy asqynyp, emhanaǵa qaita jatýǵa týra keletin jaǵdailar bolyp turady. IoMT tehnologiiasy aradaǵy osy bailanysty jaqsarta alady. Dáriger naýqastyń baqylaýda ustap, túrli ózgeristerge bailanysty em ádisterin qoldana alady. Al aýrýy asqyna bastasa, bolashaqta odan qalai saqtaný kerektigin túsindiredi.
«GetWellNetwork» kompaniiasy osy baǵytta «dálme-dál árekettesý» dep atalatayn tehnologiiany jetildirý ústinde. Bul tehnologiianyń kómegimen meditsinalyq kórsetkishterdi saralap, naýqastarǵa der kezinde qajetti aqparat jiberip turady.
Qarttar úileriniń birinde osy kompaniianyń arnaiy beinerolikteri qoldanylǵan. Naýqastar kádimgi smart-teledidar ne planshettiń kómegimen dáriler qabyldaý retin, máselen, kúnine qansha ret jáne tamaq aldynda álde keiin ishý qajettigin bile alady. Sondai-aq, osy dárilerdiń quramy naýqastardyń densaýlyq jaiy men ózge jeke belgilerine bailanysty daiyndalady. Syrtqa shyqpai, planshet arqyly dárilerin bólmesine jetkizýdi suraýǵa da múmkindikteri bar.
Júregi syrqat bergen kisiler de osy kompaniianyń tehnologiiasyn qoldana alady. Meditsinalyq qosymshasynda bul aýrýdy emdeýge qatysty 50-den astam interaktivti oqý baǵdarlamasy bar. Túrli ólsheý jasap, suraqtarǵa jaýap alý arqyly densaýlyǵyn taldap, qajet bolsa tiisti nusqaý beredi.
Jalpy osyndai quraldar mamannyń emge jeke qatysýyn tolyq aýystyra almas. Degenmen, bul dárigerge ýaqytyn barynsha tiimdi jumsaýǵa múmkindik beredi.
3. Jabdyqtaýǵa jumsalatyn shyǵyndy únemdeidi
IoMT tehnologiiasy aýrýhanalarǵa jabdyqtalýyn muqiiat qadaǵalaýǵa jol ashady. Bul da mańyzdy, sebebi aýrýhanalar ádette kúndelikti jumysyna qajetti zattaryn 10-20% artyq satyp alady. Endi quraldary men dári qoraptaryna arnaiy belgilerdi taǵyp, sany men qaida jatqanyn kórip otyrady.
Bul tehnologiia únemdeýdiń taǵy da bir jolyn usynyp otyr. Quraldarǵa qosylǵan aspaptar jumysynda baiqaǵan aqaýyn kórsetip turady. Aýrýhana qyzmetkerleri osyny der kezinde anyqtap, jóndeýge kelmeitin kúige jetkizbeidi.
4. Mamandar tapshylyǵy máselesin retteidi
Bolashaqta AQSh-tyń densaýlyq saqtaý salasynda jumys isteitin adamdar sany kúrt ósedi degen boljam bar. Munyń basty sebebi – elde egde jastaǵy adamdar sanynyń artýyna bailanysty meditsinalyq qyzmetke suranystyń ósýi. Osy rette IoMT tehnologiiasy emhanalarǵa mamandaryn tiimdi paidalanýǵa kómegin tigizedi. Máselen, keibir meditsinalyq gadjetterdiń kómegimen dárigerler bir mezgilde birneshe naýqastyń jaǵdaiyn baqylai alady. Eger bireýiniń jaǵdaiy nasharlasa, birden dárigerge tiisti belgi túsedi. Naýqastardy baqylaityn osyndai quraldar mamandardyń qolyn bosatyp, ózge mindetterin atqarýǵa múmkindik beredi.
5. Adamdarǵa ziiandy ádetterinen qutylýǵa kómektesedi
Shylym, ishimdik pen esirtki sekildi zattarǵa qumarlyq talai jannyń ómirin jalmady. Jańa tehnologiialar aýrýhanaǵa jatpai-aq, osy ziiandy ádetten qutylýǵa mol múmkindik beredi. Máselen, olar IoMT qosymshasyn «emin qadaǵalaityn kúndelik» retinde qoldana alady. Sol qosymshalardyń keibiri «impýlstik baqylaý» kórsetkishin esepteidi. Bul kórsetkish adamnyń ziiandy ádetke qarsy turý qabiletin anyqtaidy. Muny bilýge múmkindigi bar týystary men jaqyndary der kezinde jaǵdaiǵa aralasa alady.
2017 jyly alystan qandaǵy alkogol mólsherin baqylaityn júieniń tiimdiligin baǵalaǵan zertteý júrgizildi. Onyń nátijesi maskúnemdikti emdeý kezinde jáne odan keiingi 12 ai boiy bul júieniń qoldanylýy ishimdikke qaita salynýdan saqtaityn faktor bola alatynyn kórsetti.
Ziiandy ádetterden emdeitin aýrýhanalarda únemi bos oryn bolmaidy. Sol sebepten báleden aýlaq oqshaý turýdyń qajeti bolsa da, naýqastyń úiden qatynap emdelýden basqa amaly joq. Máselen, Vashingtonda meditsinalyq saqtandyrýy joq muqtaj adamdarǵa arnalǵan bir ǵana statsionar jumys isteidi. Onyń ózinde bos oryn taba almaisyń.
Adam aǵzasynyń ishimdik ýynan tazarýyn alystan baqylaý júiesiniń de kóp paidasy tiiýi múmkin. Dárigerler emdelýshiniń júrek soǵysynyń jiiligi men qan qysymynyń kórsetkishterine qarap, onyń jaǵdaiyn qadaǵalai alady.
Jalpy IoMT tehnologiiasy aýrýhanadan tys emdelip júrgen naýqastardy baqylaý júiesin jetildirip, olardyń jazylý múmkindigin arttyrýy múmkin.
IoMT tehnologiialary densaýlyq saqtaý júiesin túpkilikti ózgertetin túri bar. Bul meditsinalyq mekemeler men mamandar jumysynyń tiimdiligin arttyryp, talai jandy ajaldan arashalap qalýǵa septigin tigizedi.
