«زاتتار ينتەرنەتٸ» تۋرالى ەستٸپ پە ەدٸڭٸز? بۇل - ٶزارا بايلانىسقا تٷسكەن تٷرلٸ قۇرىلعىلاردىڭ جەلٸسٸ. ناقتىراق ايتساق, ول اقىلدى كامەرالار, ەسٸك قوڭىراۋلارى, تەرموستاتتار جەنە ت.ب. زاتتار بولۋى مٷمكٸن. بٷگٸنگٸ تاڭدا IoMT تەحنولوگيياسى, ياعني «مەديتسينالىق زاتتار ينتەرنەتٸ» قارقىندى دامىپ كەلەدٸ. «Deloitte» كومپانيياسىنىڭ بولجامى بويىنشا, 2022 جىلعا قاراي IoMT قۇرىلعىلارىنىڭ عالامدىق نارىعى 158 ميلليارد دوللارعا جەتۋٸ مٷمكٸن.
IoMT تەحنولوگيياسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸنە قانداي ٶزگەرٸستەر ەكەلدٸ?
1. سوزىلمالى اۋرۋلاردى ەمدەۋگە كٶمەكتەسەدٸ
اقش-تا ٶمٸر سٷرەتٸن ەر ون ادامنىڭ التاۋى سوزىلمالى اۋرۋعا شالدىققان. ولاردىڭ كٶبٸن ەمدەۋ ٷشٸن ناۋقاستىڭ ٷنەمٸ مامانعا قارالىپ جٷرۋٸ ماڭىزدى. بٸراق اراسىندا دەرٸگەردٸڭ شۇعىل ارالاسۋىن قاجەت ەتەتٸن ٶزگەرٸستەر بولۋى مٷمكٸن. 2016 جىلعى زەرتتەۋ كٶرسەتكەندەي, تاسىمالى IoMT قۇرىلعىلارىنىڭ كٶمەگٸمەن ناۋقاستىڭ ٶمٸرٸ ٷشٸن اسا ماڭىزدى كٶرسەتكٸشتەردٸ الىستان باقىلاۋعا بولادى.
IoMT قۇرىلعىلاردىڭ كٶمەگٸمەن ادامدار ٶمٸر سٷرۋ سالتىنداعى ٶزگەرٸستەر دەنساۋلىعىنا قالاي ەسەر ەتەتٸنٸن ٶز كٶزٸمەن كٶرٸپ جٷر. الىستان قاداعالاۋعا بولاتىندىقتان, اۋرۋحانادا ۇزاق جاتۋدىڭ قاجەتٸ جوق. ال دەرٸگەرلەر تٷرلٸ دەرٸلەردٸڭ ەسەرٸن سالىستىرا الادى.
2. ناۋقاس پەن دەرٸگەر اراسىنداعى بايلانىس جاقسارادى
ەگەر ناۋقاس ٶز ماماندارىمەن دۇرىس بايلانىس جاساماسا, قاتەلٸكتەرگە بوي الدىرىپ, نۇسقاۋلاردى دەل ورىنداماۋى مٷمكٸن. سونىڭ كەسٸرٸنەن اۋرۋى اسقىنىپ, ەمحاناعا قايتا جاتۋعا تۋرا كەلەتٸن جاعدايلار بولىپ تۇرادى. IoMT تەحنولوگيياسى اراداعى وسى بايلانىستى جاقسارتا الادى. دەرٸگەر ناۋقاستىڭ باقىلاۋدا ۇستاپ, تٷرلٸ ٶزگەرٸستەرگە بايلانىستى ەم ەدٸستەرٸن قولدانا الادى. ال اۋرۋى اسقىنا باستاسا, بولاشاقتا ودان قالاي ساقتانۋ كەرەكتٸگٸن تٷسٸندٸرەدٸ.
«GetWellNetwork» كومپانيياسى وسى باعىتتا «دەلمە-دەل ەرەكەتتەسۋ» دەپ اتالاتاىن تەحنولوگييانى جەتٸلدٸرۋ ٷستٸندە. بۇل تەحنولوگييانىڭ كٶمەگٸمەن مەديتسينالىق كٶرسەتكٸشتەردٸ سارالاپ, ناۋقاستارعا دەر كەزٸندە قاجەتتٸ اقپارات جٸبەرٸپ تۇرادى.
قارتتار ٷيلەرٸنٸڭ بٸرٸندە وسى كومپانييانىڭ ارنايى بەينەروليكتەرٸ قولدانىلعان. ناۋقاستار كەدٸمگٸ سمارت-تەلەديدار نە پلانشەتتٸڭ كٶمەگٸمەن دەرٸلەر قابىلداۋ رەتٸن, مەسەلەن, كٷنٸنە قانشا رەت جەنە تاماق الدىندا ەلدە كەيٸن ٸشۋ قاجەتتٸگٸن بٸلە الادى. سونداي-اق, وسى دەرٸلەردٸڭ قۇرامى ناۋقاستاردىڭ دەنساۋلىق جايى مەن ٶزگە جەكە بەلگٸلەرٸنە بايلانىستى دايىندالادى. سىرتقا شىقپاي, پلانشەت ارقىلى دەرٸلەرٸن بٶلمەسٸنە جەتكٸزۋدٸ سۇراۋعا دا مٷمكٸندٸكتەرٸ بار.
جٷرەگٸ سىرقات بەرگەن كٸسٸلەر دە وسى كومپانييانىڭ تەحنولوگيياسىن قولدانا الادى. مەديتسينالىق قوسىمشاسىندا بۇل اۋرۋدى ەمدەۋگە قاتىستى 50-دەن استام ينتەراكتيۆتٸ وقۋ باعدارلاماسى بار. تٷرلٸ ٶلشەۋ جاساپ, سۇراقتارعا جاۋاپ الۋ ارقىلى دەنساۋلىعىن تالداپ, قاجەت بولسا تيٸستٸ نۇسقاۋ بەرەدٸ.
جالپى وسىنداي قۇرالدار ماماننىڭ ەمگە جەكە قاتىسۋىن تولىق اۋىستىرا الماس. دەگەنمەن, بۇل دەرٸگەرگە ۋاقىتىن بارىنشا تيٸمدٸ جۇمساۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
3. جابدىقتاۋعا جۇمسالاتىن شىعىندى ٷنەمدەيدٸ
IoMT تەحنولوگيياسى اۋرۋحانالارعا جابدىقتالۋىن مۇقييات قاداعالاۋعا جول اشادى. بۇل دا ماڭىزدى, سەبەبٸ اۋرۋحانالار ەدەتتە كٷندەلٸكتٸ جۇمىسىنا قاجەتتٸ زاتتارىن 10-20% ارتىق ساتىپ الادى. ەندٸ قۇرالدارى مەن دەرٸ قوراپتارىنا ارنايى بەلگٸلەردٸ تاعىپ, سانى مەن قايدا جاتقانىن كٶرٸپ وتىرادى.
بۇل تەحنولوگييا ٷنەمدەۋدٸڭ تاعى دا بٸر جولىن ۇسىنىپ وتىر. قۇرالدارعا قوسىلعان اسپاپتار جۇمىسىندا بايقاعان اقاۋىن كٶرسەتٸپ تۇرادى. اۋرۋحانا قىزمەتكەرلەرٸ وسىنى دەر كەزٸندە انىقتاپ, جٶندەۋگە كەلمەيتٸن كٷيگە جەتكٸزبەيدٸ.
4. ماماندار تاپشىلىعى مەسەلەسٸن رەتتەيدٸ
بولاشاقتا اقش-تىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا جۇمىس ٸستەيتٸن ادامدار سانى كٷرت ٶسەدٸ دەگەن بولجام بار. مۇنىڭ باستى سەبەبٸ – ەلدە ەگدە جاستاعى ادامدار سانىنىڭ ارتۋىنا بايلانىستى مەديتسينالىق قىزمەتكە سۇرانىستىڭ ٶسۋٸ. وسى رەتتە IoMT تەحنولوگيياسى ەمحانالارعا ماماندارىن تيٸمدٸ پايدالانۋعا كٶمەگٸن تيگٸزەدٸ. مەسەلەن, كەيبٸر مەديتسينالىق گادجەتتەردٸڭ كٶمەگٸمەن دەرٸگەرلەر بٸر مەزگٸلدە بٸرنەشە ناۋقاستىڭ جاعدايىن باقىلاي الادى. ەگەر بٸرەۋٸنٸڭ جاعدايى ناشارلاسا, بٸردەن دەرٸگەرگە تيٸستٸ بەلگٸ تٷسەدٸ. ناۋقاستاردى باقىلايتىن وسىنداي قۇرالدار مامانداردىڭ قولىن بوساتىپ, ٶزگە مٸندەتتەرٸن اتقارۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
5. ادامدارعا زيياندى ەدەتتەرٸنەن قۇتىلۋعا كٶمەكتەسەدٸ
شىلىم, ٸشٸمدٸك پەن ەسٸرتكٸ سەكٸلدٸ زاتتارعا قۇمارلىق تالاي جاننىڭ ٶمٸرٸن جالمادى. جاڭا تەحنولوگييالار اۋرۋحاناعا جاتپاي-اق, وسى زيياندى ەدەتتەن قۇتىلۋعا مول مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. مەسەلەن, ولار IoMT قوسىمشاسىن «ەمٸن قاداعالايتىن كٷندەلٸك» رەتٸندە قولدانا الادى. سول قوسىمشالاردىڭ كەيبٸرٸ «يمپۋلستٸك باقىلاۋ» كٶرسەتكٸشٸن ەسەپتەيدٸ. بۇل كٶرسەتكٸش ادامنىڭ زيياندى ەدەتكە قارسى تۇرۋ قابٸلەتٸن انىقتايدى. مۇنى بٸلۋگە مٷمكٸندٸگٸ بار تۋىستارى مەن جاقىندارى دەر كەزٸندە جاعدايعا ارالاسا الادى.
2017 جىلى الىستان قانداعى الكوگول مٶلشەرٸن باقىلايتىن جٷيەنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن باعالاعان زەرتتەۋ جٷرگٸزٸلدٸ. ونىڭ نەتيجەسٸ ماسكٷنەمدٸكتٸ ەمدەۋ كەزٸندە جەنە ودان كەيٸنگٸ 12 اي بويى بۇل جٷيەنٸڭ قولدانىلۋى ٸشٸمدٸككە قايتا سالىنۋدان ساقتايتىن فاكتور بولا الاتىنىن كٶرسەتتٸ.
زيياندى ەدەتتەردەن ەمدەيتٸن اۋرۋحانالاردا ٷنەمٸ بوس ورىن بولمايدى. سول سەبەپتەن بەلەدەن اۋلاق وقشاۋ تۇرۋدىڭ قاجەتٸ بولسا دا, ناۋقاستىڭ ٷيدەن قاتىناپ ەمدەلۋدەن باسقا امالى جوق. مەسەلەن, ۆاشينگتوندا مەديتسينالىق ساقتاندىرۋى جوق مۇقتاج ادامدارعا ارنالعان بٸر عانا ستاتسيونار جۇمىس ٸستەيدٸ. ونىڭ ٶزٸندە بوس ورىن تابا المايسىڭ.
ادام اعزاسىنىڭ ٸشٸمدٸك ۋىنان تازارۋىن الىستان باقىلاۋ جٷيەسٸنٸڭ دە كٶپ پايداسى تييۋٸ مٷمكٸن. دەرٸگەرلەر ەمدەلۋشٸنٸڭ جٷرەك سوعىسىنىڭ جيٸلٸگٸ مەن قان قىسىمىنىڭ كٶرسەتكٸشتەرٸنە قاراپ, ونىڭ جاعدايىن قاداعالاي الادى.
جالپى IoMT تەحنولوگيياسى اۋرۋحانادان تىس ەمدەلٸپ جٷرگەن ناۋقاستاردى باقىلاۋ جٷيەسٸن جەتٸلدٸرٸپ, ولاردىڭ جازىلۋ مٷمكٸندٸگٸن ارتتىرۋى مٷمكٸن.
IoMT تەحنولوگييالارى دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸن تٷپكٸلٸكتٸ ٶزگەرتەتٸن تٷرٸ بار. بۇل مەديتسينالىق مەكەمەلەر مەن ماماندار جۇمىسىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرىپ, تالاي جاندى اجالدان اراشالاپ قالۋعا سەپتٸگٸن تيگٸزەدٸ.
