Mańǵystaý jerasty meshitterin IýNESKO-nyń Búkilálemdik muralar tizimine engizý máselesi Prezidenttiń jeke baqylaýynda

Mańǵystaý jerasty meshitterin IýNESKO-nyń Búkilálemdik muralar tizimine engizý máselesi Prezidenttiń jeke baqylaýynda


Foto: el.kz

Mańǵystaý jerasty meshitterin IýNESKO-nyń Búkilálemdik muralar tizimine engizý máselesi Prezidenttiń jeke baqylaýynda. Bul týraly Mádeniet jáne aqparat ministrligine silteme jasap Ult.kz habarlaidy.

Qazaqstanǵa IýNESKO janyndaǵy Eskertkishter men tarihi oryndardy saqtaý jónindegi halyqaralyq keńes (IKOMOS) ókili, ejelgi sáýlet eskertkishterin qalpyna keltirý jáne konservatsiialaý máseleleri boiynsha tanymal sarapshy Figen Kyvyldjym Chorakbash keldi.

Sarapshyny Qazaqstan Respýblikasynyń Mádeniet jáne aqparat ministri Aida Balaeva qabyldady.

Eskertkishter men tarihi oryndardy saqtaý jónindegi halyqaralyq keńestiń (IKOMOS) tehnikalyq baǵalaý sarapshysy, professor Figen Kyvyldjym Chorakbashpen kezdesý barysynda Aida Balaeva biyl IýNESKO-ǵa usynylǵan «Mańǵystaýdyń jerasty meshitteri» nominatsiiasyn qaraý barysyn talqylady.

Professor Chorakbash Qazaqstanǵa atalmysh nysandardy jan-jaqty zerttep kórý úshin arnaiy keldi. Ministr «Mańǵystaýdyń jerasty meshitterin» Búkilálemdik muralar tizimine engizý máselesi Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń jeke baqylaýynda ekenin atap ótti. Aida Balaeva professordyń saraptamalyq qorytyndysy Qazaqstannyń biregei mádeni nysanyn Adamzattyń Búkilálemdik murasynyń bir bóligi retinde moiyndatýǵa airyqsha úles qosatynyna senim bildirdi.

Mańǵystaýdyń jerasty meshitteri monolitti jartastardan qashalyp jasalǵan jáne jer astyna oiylyp salynǵan sáýlet týyndylary. Olar týristerdiń erekshe qyzyǵýshylyǵyn týdyratyny anyq. Ańyzǵa sáikes, islam dinin nasihattaý úshin ýaǵyzshylar Horezmnen Mańǵystaý dalasyna kelgen.

Qasietti jerasty meshitterdiń biri Shopan-ata. Meshit bir-birine qosylǵan 12 shaǵyn bólmeden turady, bólmelerdiń ár qaisysy arnaiy maǵynaly, biri dini rásimder ótkizýge, biri balalardy oqytýǵa, biri turmystyq qajettilikke arnalǵan. Bólmeniń dál ortasyna aǵash qoiylǵan. Osy aǵash turǵan jer qasietti dep esepteledi.

Budan bólek jerasty meshitter Qaraman-ata men Shaqpaq-ata. Qaraman-ata jerdiń astynda ornalasqan erekshe dini-sáýletti eskertkishtiń biri. Onyń ishinde birneshe namaz oqityn bólmeler men olardy jalǵap turǵan dálizder bar. Shaqpaq-ata Aral-Kaspii aimaǵyndaǵy qabyrǵalary jazýmen, sýrettermen aishyqtalǵan birden-bir eskertkish. Onyń ishinde birneshe bólme, qýys-oiyqtar jáne taqýalarǵa arnalǵan jasyryn oryn bolǵan.

1965 jyly qurylǵan IKOMOS tarihi-mádeni nysandardy saqtaý jáne qorǵaý isimen ainalysady. Keńes BUU-nyń Búkilálemdik muralar tizimine engizýge usynylǵan nysandardy baǵalaidy.