
فوتو: el.kz
ماڭعىستاۋ جەراستى مەشٸتتەرٸن يۋنەسكو-نىڭ بٷكٸلەلەمدٸك مۇرالار تٸزٸمٸنە ەنگٸزۋ مەسەلەسٸ پرەزيدەنتتٸڭ جەكە باقىلاۋىندا. بۇل تۋرالى مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸنە سٸلتەمە جاساپ Ult.kz حابارلايدى.
قازاقستانعا يۋنەسكو جانىنداعى ەسكەرتكٸشتەر مەن تاريحي ورىنداردى ساقتاۋ جٶنٸندەگٸ حالىقارالىق كەڭەس (يكوموس) ٶكٸلٸ, ەجەلگٸ سەۋلەت ەسكەرتكٸشتەرٸن قالپىنا كەلتٸرۋ جەنە كونسەرۆاتسييالاۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا تانىمال ساراپشى فيگەن كىۆىلدجىم چوراكباش كەلدٸ.
ساراپشىنى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترٸ ايدا بالاەۆا قابىلدادى.
ەسكەرتكٸشتەر مەن تاريحي ورىنداردى ساقتاۋ جٶنٸندەگٸ حالىقارالىق كەڭەستٸڭ (يكوموس) تەحنيكالىق باعالاۋ ساراپشىسى, پروفەسسور فيگەن كىۆىلدجىم چوراكباشپەن كەزدەسۋ بارىسىندا ايدا بالاەۆا بيىل يۋنەسكو-عا ۇسىنىلعان «ماڭعىستاۋدىڭ جەراستى مەشٸتتەرٸ» نوميناتسيياسىن قاراۋ بارىسىن تالقىلادى.
پروفەسسور چوراكباش قازاقستانعا اتالمىش نىسانداردى جان-جاقتى زەرتتەپ كٶرۋ ٷشٸن ارنايى كەلدٸ. مينيستر «ماڭعىستاۋدىڭ جەراستى مەشٸتتەرٸن» بٷكٸلەلەمدٸك مۇرالار تٸزٸمٸنە ەنگٸزۋ مەسەلەسٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جەكە باقىلاۋىندا ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ايدا بالاەۆا پروفەسسوردىڭ ساراپتامالىق قورىتىندىسى قازاقستاننىڭ بٸرەگەي مەدەني نىسانىن ادامزاتتىڭ بٷكٸلەلەمدٸك مۇراسىنىڭ بٸر بٶلٸگٸ رەتٸندە مويىنداتۋعا ايرىقشا ٷلەس قوساتىنىنا سەنٸم بٸلدٸردٸ.
ماڭعىستاۋدىڭ جەراستى مەشٸتتەرٸ – مونوليتتٸ جارتاستاردان قاشالىپ جاسالعان جەنە جەر استىنا ويىلىپ سالىنعان سەۋلەت تۋىندىلارى. ولار تۋريستەردٸڭ ەرەكشە قىزىعۋشىلىعىن تۋدىراتىنى انىق. اڭىزعا سەيكەس, يسلام دٸنٸن ناسيحاتتاۋ ٷشٸن ۋاعىزشىلار حورەزمنەن ماڭعىستاۋ دالاسىنا كەلگەن.
قاسيەتتٸ جەراستى مەشٸتتەردٸڭ بٸرٸ – شوپان-اتا. مەشٸت بٸر-بٸرٸنە قوسىلعان 12 شاعىن بٶلمەدەن تۇرادى, بٶلمەلەردٸڭ ەر قايسىسى ارنايى ماعىنالى, بٸرٸ دٸني رەسٸمدەر ٶتكٸزۋگە, بٸرٸ بالالاردى وقىتۋعا, بٸرٸ تۇرمىستىق قاجەتتٸلٸككە ارنالعان. بٶلمەنٸڭ دەل ورتاسىنا اعاش قويىلعان. وسى اعاش تۇرعان جەر قاسيەتتٸ دەپ ەسەپتەلەدٸ.
بۇدان بٶلەك جەراستى مەشٸتتەر – قارامان-اتا مەن شاقپاق-اتا. قارامان-اتا – جەردٸڭ استىندا ورنالاسقان ەرەكشە دٸني-سەۋلەتتٸ ەسكەرتكٸشتٸڭ بٸرٸ. ونىڭ ٸشٸندە بٸرنەشە ناماز وقيتىن بٶلمەلەر مەن ولاردى جالعاپ تۇرعان دەلٸزدەر بار. شاقپاق-اتا – ارال-كاسپيي ايماعىنداعى قابىرعالارى جازۋمەن, سۋرەتتەرمەن ايشىقتالعان بٸردەن-بٸر ەسكەرتكiش. ونىڭ ٸشٸندە بٸرنەشە بٶلمە, قۋىس-ويىقتار جەنە تاقۋالارعا ارنالعان جاسىرىن ورىن بولعان.
1965 جىلى قۇرىلعان يكوموس تاريحي-مەدەني نىسانداردى ساقتاۋ جەنە قورعاۋ ٸسٸمەن اينالىسادى. كەڭەس بۇۇ-نىڭ بٷكٸلەلەمدٸك مۇرالار تٸزٸمٸنە ەنگٸزۋگە ۇسىنىلعان نىسانداردى باعالايدى.