كەيٸنگٸ جەتٸ جىلدا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن ەلٸمٸزدە مەدەنيەت سالاسىن دامىتۋ, ۇلتتىق مۇرانى ساقتاۋ, وتاندىق ٶنەردٸ قولداۋ جەنە مەدەني ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ باعىتىندا اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلدى.
وسى كەزەڭدە ەلٸمٸزدە تەاترلار, مۋزەيلەر, كٸتاپحانالار مەن مەدەنيەت ٷيلەرٸن قوسا العاندا, 312 جاڭا مەدەنيەت نىسانى سالىندى. سونىمەن قاتار قولدانىستاعى نىساندار جاڭعىرتىلىپ, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازا جاڭارتىلدى. ٶڭٸرلەردە مەدەني قىزمەت كٶرسەتۋ اياسىن كەڭەيتۋگە دە باسىمدىق بەرٸلدٸ.
كٸتاپحانا ٸسٸ مەن شىعارماشىلىق بٸلٸم بەرۋدٸ دامىتۋعا ايرىقشا كٶڭٸل بٶلٸندٸ. كٸتاپحانالاردى 2027 جىلعا دەيٸن جاڭعىرتۋ جٶنٸندەگٸ جول كارتاسى ٸسكە اسىرىلىپ, بٷگٸندە ٶڭٸرلەردەگٸ مەدەنيەت ٷيلەرٸنٸڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى جاڭارتىلىپ جاتىر. الماتىدا شىعارماشىلىق وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرٸنە ارنالعان 500 ورىندىق جاتاقحانانىڭ قۇرىلىسى باستالدى. پەتروپاۆلدا قازاق ۇلتتىق ٶنەر ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ ٶكٸلدٸگٸ اشىلسا, شىمكەنتتە مەدەنيەت جەنە ٶنەر ۋنيۆەرسيتەتٸن قۇرۋ جۇمىستارى قولعا الىندى.
تەاتر ٶنەرٸنٸڭ دامۋى
كەيٸنگٸ جەتٸ جىلدا تەاتر ٶنەرٸندە دە بٸرقاتار ماڭىزدى ٶزگەرٸس بولدى. استانا, اتىراۋ, قىزىلوردا جەنە شىمكەنت قالالارىندا بەس جاڭا مەملەكەتتٸك تەاتر قۇرىلدى. استاناداعى قاليبەك قۋانىشباەۆ اتىنداعى تەاتر, پەتروپاۆلداعى سەبيت مۇقانوۆ اتىنداعى تەاتر جەنە تٷركٸستان مۋزىكالىق دراما تەاترى جاڭا عيماراتتارعا كٶشتٸ.
قازٸر اقتٶبە مەن قوناەۆ قالالارىندا تەاترلاردىڭ قۇرىلىسى جٷرٸپ جاتىر. شىمكەنت, قىزىلوردا جەنە سەمەي قالالارىندا جاڭا تەاتر سالۋ جوبالارى پىسىقتالۋدا. مۇحتار ەۋەزوۆ جەنە ناتالييا ساتس اتىنداعى تەاترلاردى جاڭعىرتۋ جۇمىستارى دا قاتار جٷرگٸزٸلٸپ كەلەدٸ.
جەتەكشٸ مەدەني ۇيىمداردىڭ مەرتەبەسٸن كٶتەرۋگە ماڭىزدى قادام جاسالدى. كەيٸنگٸ التى جىلدا رەسپۋبليكالىق 10 مەكەمەگە «ۇلتتىق», رەسپۋبليكالىق جەنە ٶڭٸرلٸك تاعى 10 ۇيىمعا «اكادەمييالىق» مەرتەبەسٸ بەرٸلدٸ. سونداي-اق وتىز جىلعا جۋىق ۋاقىتتان كەيٸن «قازاقستاننىڭ حالىق ەرتٸسٸ» قۇرمەتتٸ اتاعى قايتا تاعايىندالدى.
وتاندىق تەاترلارداعى رەپەرتۋار دا جاڭا تۋىندىلارمەن تولىقتى. تەاتر ساحنالارىندا «قوزى كٶرپەش – بايان سۇلۋ», «التىن گٷل», «اقبالا» بالەتتەرٸ, «جوشى حان» تاريحي دراماسى جەنە «قىپشاق قىزى اپپاق» وپەراسىنىڭ پرەمەرالارى ٶتتٸ. سونىمەن قاتار «گٷلدەر» انسامبلٸ قايتا قۇرىلىپ, مەملەكەتتٸك كلاسسيكالىق گيتاراشىلار كۆينتەتٸ مەن كٶپۇلتتى «بٸرلٸك» انسامبلٸ قۇرىلدى.
مۋزەيلەردٸ جاڭعىرتۋ جەنە مەدەني مۇرانى ساقتاۋ
مۋزەي ٸسٸندە دە ەلەۋلٸ ٶزگەرٸستەر بولدى. ەلٸمٸزدەگٸ مۋزەيلەر سانى 36-عا ارتىپ, 250-دەن 286-عا جەتتٸ. مۋزەي قورلارى 68 669 ساقتاۋ بٸرلٸگٸمەن تولىقتى.
بەس ۆيزيت-ورتالىقتىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. ولار: الماتى وبلىسىنداعى «تاڭبالى», تٷركٸستان وبلىسىنداعى «وتىرار», «ورداباسى», ۇلىتاۋ وبلىسىنداعى «ۇلىتاۋ» جەنە اتىراۋ وبلىسىنداعى «سارايشىق» ۆيزيت-ورتالىقتارى.
جاڭا ۆيزيت-ورتالىقتاردى دامىتۋ جۇمىستارى دا جالعاسىپ جاتىر. ولاردىڭ قاتارىندا تٷركٸستان وبلىسىنداعى «ساۋران», «گاۋھار انا» جەنە الماتى وبلىسىنداعى «ەسٸك» بار.
ەكٸ مۋزەيدە «التىن وردا» زالدارى اشىلدى. سونداي-اق پالەونتولوگييا زالى مەن قولٶنەرشٸلەر ورتالىعى جۇمىسىن باستادى.
ٸرٸ جوبالاردىڭ بٸرٸ – اشىق اسپان استىنداعى «بوزوق» ارحەولوگييالىق پاركٸ. بۇدان بٶلەك, ەبٸلحان قاستەەۆ اتىنداعى مەملەكەتتٸك ٶنەر مۋزەيٸنە كٷردەلٸ جٶندەۋ جۇمىسى جٷرگٸزٸلدٸ.
مۋزەي قورلارىن تسيفرلاندىرۋ جۇمىستارى دا جاڭا قارقىن الدى. 2025 جىلى ەلٸمٸزدەگٸ 284 مۋزەي تۋرالى مەلٸمەتتٸ قامتيتىن E-museum پلاتفورماسى ٸسكە قوسىلدى. تسيفرلىق كاتالوگقا 66 مىڭنان استام مۋزەي جەدٸگەرٸ ەنگٸزٸلٸپ, 750 ٷشٶلشەمدٸ مودەل مەن 15 ۆيرتۋال تۋر ەزٸرلەندٸ.
قازاقستان مۋزەيلەرٸنٸڭ شەتەلدٸك ەرٸپتەستەرٸمەن بايلانىسى دا كەڭەيدٸ. وتاندىق مۋزەي قورلارىنداعى قۇندى جەدٸگەرلەر رەسەي, يتالييا, فرانتسييا, قىتاي جەنە ەزەربايجانداعى كٶرمەلەردە كٶرسەتٸلدٸ. 2025 جىلى ە.قاستەەۆ اتىنداعى ۇلتتىق ٶنەر مۋزەيٸنٸڭ تۋىندىلارى ترەتياكوۆ گالەرەياسىندا قويىلسا, ۇلتتىق جوبالار ۆەنەتسييا بيەننالەسٸ مەن پاريجدەگٸ گيمە ازييا ٶنەرٸ مۋزەيٸندە تانىستىرىلدى. 2026 جىلى «قازاقستان – فرانتسييا 2026» حالىقارالىق قازاقستان مۋزەي كونگرەسٸ – مۋزەولوگييا فورۋمى ٶتتٸ.
زاڭ جٷزٸندە تٷركٸستاننىڭ ەلٸمٸزدٸڭ رۋحاني, تاريحي-مەدەني جەنە تۋريستٸك ورتالىعى رەتٸندەگٸ ەرەكشە مەرتەبەسٸ بەكٸتٸلدٸ.
