Mańǵystaý oblysynyń ákimi Eraly Toqjanov myrzaǵa
USYNYS
Ákim bol, halqyńa jaqyn bol!
Qurmetti Eraly Ulyqpanuly!
Siz Mańǵystaý oblysyna ákim bolyp kelgenińizge 6 aidan asa ýaqyt boldy. Árine bul kezeń jergilikti halyq pen qaramaǵyńyzdaǵy kadrlarmen tanysýǵa ǵana ketetin az ǵana ýaqyt. Sondyqtan da qazir sizdi maqtaýǵa da, dattaýǵa da áli erte, bir jyldan keiin halyq óz baǵasyn beredi. Biraq sizdiń memlekettik qyzmetkerlerge qoiyp jatqan talabyńyzǵa kóńilim tolady. Sizdiń: «Bul kemshilikke siz jaýap beresiz, bir ai ýaqyt beremin, kemshilikti oryndaisyz jáne oryndalǵany týraly maǵan esep beresiz, bolmasa másele basqasha bolady» dep tapsyrma berip jatqanyńyzdy «Qazaqstan Aqtaý» telearnasynan kórip riza bolyp otyramyz.
Qurmetti Eraly Ulyqpanuly!
Men osy Mańǵystaýdyń tól perzentimin, týǵan ólkemniń ósip-órkendegenin, gúldengenin, azamattarynyń jaqsy bolǵanyn qalaimyn. Sol sebepti kókeiimde júrgen usynys-pikirlerimdi sizge joldaǵandy jón sanadym.
Birinshiden, qazir jergilikti bilik pen halyqtyń arasy jyl ótken saiyn alshaqtap barady. Bul sizden buryn da jalǵasyp kele jatqan jaǵdai. Oblys ákimimen arada tanysyń, deldal adamyń bolmasa, qarapaiym halyqtyń ákimimen kezdesýi, tipti, múmkin emes. Al halyqtyń sizge jazǵan ótinish hattary, «sizge jetpeidi, hatshylardan ári ótpeidi» dep kóp estimiz. Siz Mańǵystaýǵa kelgen boida aýdandardy tegis araladyńyz, biraq qarapaiym halyqpen áli kezdesken joqsyz. Sizder arnaiy syzylyp berilgen stsenarimen ǵana júresizder. Stsenaride «oblys ákimi aýdanǵa qashan barady?», «Qaida qai jerdi aralaidy?», «Jańa salynǵan qurylysty kóredi, ne lentasyn qiiady?», «Qai saraida kezdesedi, ol kezdesýge kimder shaqyrylady, kimder sóileidi, qandai suraqtar qoiylady?», «Kim óleń oqidy, qai aqsaqal bata beredi?» – bári-bári arnaiy daiyndalyp, oblystyq ishki saiasattyń súzgisinen ótip turady.
Al, aýyldyń qarapaiym halqy sizdiń aýdanǵa kelip ketkenińizdi «Qazaqstan Aqtaý» telearnasynyń keshki jańalyqtarynan ǵana estidi. Sonda «kim-kimmen kezdesip júr», «ne úshin keldi?» degen oryndy suraq týady. Sizden suraitynymyz – elmen kezdeskińiz kelse, eldiń jaǵdaiyn óz kózińizben kórip, halyqtyń tilegin óz qulaǵyńyzben estimin deseńiz bylai jasańyz.
Mysaly, Mańǵystaý aýdany halqymen kezdeskińiz kelse, aldyn ala habarlandyrý jazyńyz. Mysaly, «Shetpe mádeniet úiinde 20.10.2017 jyly saǵat 10.00-de oblys ákiminiń halyqpen ashyq kezdesýi bolady». «Saǵat 15.00 jeke azamattardy qabyldaidy» dep jazyp qoisa. Halyq kezdesýde eldiń jaǵdaiyn da, óz jaǵdailaryn da sizge tolyq aitar edi. Siz aýyldyń jaǵdaiyn ákimderdiń daiyndaǵan adamdarynan emes, halyqtyń óz aýyzdarynan estir edińiz. Kezdesý týraly baspasózde aldyn ala jariialansa. Sonda ǵana halyq pen ákimniń arasy jaqyndar edi. Mańǵysaý oblysynda 5 aýdan 2 qala bar, kóp bolsa bir jylda 7-aq kúnińiz ketedi. Sonda halyq sizge riza bolar edi, siz de halyqtan kóp nárse estir edińiz. Jergilikti ákimderdiń de jaýapkershiligi artar edi.
Ekinshi, oblys ákiminiń orynbasarlary, keńesshileri, bólim basshylary, oblystyq basqarma basshylary únemi Astana men Almatyda, odan qalsa shetelderde júrgenin teledidardan kórip, áleýmettik jelilerden oqyp otyramyz. Árine, Astanaǵa jumys saparymen barǵany durys shyǵar, biraq memlekettiń 200-300 myń teńgesimen Astanaǵa 2 kúnge ushyp barǵannan góri, jeńil kóligine 2-3 myń teńgege gaz quiyp alyp Aqshymyraý men Qyzanǵa, Tigen men Beki aýyldaryna barǵany el úshin mańyzdy bolar edi. Aqiqatyn aitaiyn keibir departament basshylary Mańǵystaýda turǵanyna birneshe jyl bolsa da, Mańǵystaýdyń aýyldaryn áli aralap kórmegenderi jetedi. Mysaly, bir orynbasarlaryńyz Aqtaýdan shyǵyp Tigen aýylyna barsyn, kúzdiń qara sýyǵynda gaz joq, kómir joq, qi jaǵyp, búrseńdep tońyp otyrǵan qarttar men sábilerdi óz kózderimen kórsin. Qysta baryp bir úiine qonsyn, olar da halyqpen birge tońsyn. Sol Tigen aýylynan shyǵyp, Qyzan aýylana jeńil kólikpen júrsin, olar da jol azabyn sezsin. Sosyn Aqshymyraý men Qyzannyń turǵyndaryna joldyń nege biyl toqtap turǵanyn aityp túsindirsin. Qaitar jolda Beki aýylyna soqsyn, Bekige sýdyń nege tartylmai turǵanyn, mekteptiń nege salynbai jatqanyn, internet qashan keletinin halyqqa jetkizsin.
Mańǵystaýdyń bar aýylynda sheshimin kútken máseleler jetedi. Solardy óz kózderimen kórsin, sonda ǵana sapaly jumys bolady. Al, aýdan men aýyl ákimderin Aqtaýǵa aptasyna shaqyryp jinalys ótkize bergennen jumys júrmeidi. Jinalystardy aýyldarda ótkiziń, aýyldyń turǵyndarymen birge talqylańdar.
Qazir aýyldyń halqy qolyndaǵy az ǵana malymen kún kórip otyr. Maldyń jún-terisi ótpeidi, etin tapsyratyn jerdiń jaǵdaiyda máz emes, alda qylyshyn súiretip qys keledi, Mańǵystaýdyń maly qystan aman shyǵa ma? Ol jaǵy áli belgisiz? Qazir bir qap kebek jemniń salmaǵy 18 kg baǵasy; 800-900 teńge bolyp tur. Aýyl sharýashylyq basqarmasynyń basshysylary aýylǵa kelip, óz kózderimen kórsin, kómegin kórsetsin. Keńsede, kompiýterdiń aldynda telmirip otyrǵannan jumys bolmaidy. Aýyldardy aralasyn!
Qurmetti Eraly Ulyqpanuly!
Bul tek meniń ǵana usynysym emes, aýyl halqynyń ótinishi dep bilgeisiz. Biz Sizdiń jumysyńyzǵa jemis, qyzmetińizge abyroi tileimiz. Qazaq halqynda «ákim bol, ákim bolsań halqyńa jaqyn bol» degen ulaǵatty sóz bar. Biz Sizdi halyqqa jaqyn ákim bolady dep senemiz.
Qurmetpen, Jánibek Qojyq
Ondy aýyly
