.jpg)
QR Premer-Ministri Asqar Mamin Ashhabad qalasyna jumys saparymen baryp, Ekonomikalyq yntymaqtastyq uiymynyń (EYU) XV sammitine qatysyp, Túrikmenstan Prezidenti Gýrbangýly Berdymýhamedovpen kelissóz júrgizdi, dep habarlaidy primeminister.kz.
QR Premer-Ministri Asqar Mamin Ekonomikalyq yntymaqtastyq uiymynyń sammitinde sóilegen sózinde Qazaqstannyń EYU elderimen jiyntyq taýar ainalymynyń biylǵy 9 aida 31%-ǵa $8,2 mlrd-qa deiin óskenin atap ótti. Bul pandemiiaǵa deiingi 2019 jyldaǵy kórsetkishten 22%-ǵa joǵary.
Úkimet basshysy AÓK salasynda birlesken óndiristik úderister qurýdy, azyq-túlik taýarlarynyń ózara saýdasynda offteik kelisimsharttardy qoldanýdy keńeitýdi jáne basqa da sharalardy kózdeitin saýda aǵyndaryn arttyrý jónindegi jol kartasyn jáne EYU azyq-túlik qaýipsizdigi baǵdarlamasyn ázirleýdi usyndy.
Premer-Ministr EYU keńistiginde tiimdi jáne ózara tolyqtyrylatyn baǵyttardy qalyptastyrý jónindegi jumysty odan ári jalǵastyrý qajet ekenin atap ótti. Osy jyldyń aiaǵyna deiin Qazaqstan aýmaǵy arqyly Ortalyq Aziia, Parsy shyǵanaǵy elderi, Qiyr Shyǵys baǵyttary, sondai-aq Transkaspii baǵyty boiynsha shamamen 1 mln konteiner tasymaldanady, bul ótken jyldaǵy kórsetkishpen salystyrǵanda 25%-ǵa artyq.
«EYU keńistiginde bir-birimen básekelespeitin, birin-biri tolyqtyratyn kóliktik tranzittik dálizderdi qalyptastyrý elderimizdiń ornyqtylyǵyn arttyrý men ekonomikalaryn bolashaqta damytýdyń negizgi sharttarynyń biri», — dedi A. Mamin.
Úkimet basshysy sondai-aq EYU elderiniń joǵary deńgeidegi kólik-tranzittik saiasat jónindegi arnaiy keńesin qurý bastamasyn kóterdi, onyń sheshimderi atalǵan salanyń ózekti máseleleri boiynsha kelisilgen saiasatty ázirleýge negiz bolady.
A. Mamin COVID-19 syn-tegeýrinderin jáne pandemiiadan keiingi kezeńniń strategiialyq mindetterin eskere otyryp, EYU ekonomikalaryn kooperatsiialyq damytý strategiiasyn ázirleýdi usyndy.
EYU sammitine Túrikmenstan Prezidenti Gýrbangýly Berdymýhamedov, Ázerbaijan Prezidenti Ilham Aliev, Iran Prezidenti Ibragim Raisi, Qyrǵyzstan Prezidenti Sadyr Japarov, Tájikstan Prezidenti Emomali Rahmon, Túrkiia Prezidenti Rejep Taiyp Erdoǵan, Ózbekstan Prezidenti Shavkat Mirzieev, Pákistan Prezidenti Arif Alvi qatysty.
Sammit qorytyndysy boiynsha Ashhabad deklaratsiiasy qabyldandy, sondai-aq 5 nominatsiia boiynsha EYU marapattaý rásimi ótkizildi. «Tarih, mádeniet, ádebiet jáne beineleý óneri» sanatynda Qazaqstandaǵy antropologiianyń negizin qalaýshy, tarih ǵylymdarynyń doktory, QR UǴA akademigi, Bolon ǵylym akademiiasynyń korrespondent-múshesi Orazaq Smaǵulov jeńimpaz atandy.
QR Premer-Ministri A. Maminniń Túrikmenstan Prezidenti G. Berdymýhamedovpen kezdesýi barysynda eki eldiń saýda-ekonomikalyq, investitsiialyq, energetikalyq, tranzittik-kólik jáne aýyl sharýashylyǵy salalaryndaǵy yntymaqtastyǵynyń ózekti máseleleri talqylandy.
QR Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń 2021 jylǵy 24-25 qazandaǵy Túrikmenstanǵa memlekettik sapary barysynda qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardy iske asyrýǵa erekshe nazar aýdaryldy.
Karantindik sharalarǵa jáne álemdegi qazirgi jaǵdaiǵa qaramastan, Qazaqstannyń Túrikmenstanmen saýda deńgeii turaqty ósimdi saqtap qaldy — 2021 jylǵy qańtar-qyrkúiekte taýar ainalymy QR eksportynyń 78,1%-ǵa ósýi esebinen 43,6%-ǵa $144 mln-ǵa deiin ulǵaidy. Taiaý jyldary taýar ainalymyn $500 mln deńgeiinde qamtamasyz etý mindeti qoiyldy.
2021 jyldyń 10 aiynda Qazaqstan men Túrikmenstan temir joldarynyń, sonyń ishinde Aýǵanstan men Iranǵa tranzittik joldardyń qatysýymen júk tasymalynyń kólemi 1 mln tonnadan asty.
Sondai-aq Ashhabad qalasyna sapary aiasynda QR Premer-Ministri A. Mamin Túrikmenstan ministrler kabineti tóraǵasynyń orynbasarlary Serdar Berdymýhamedovpen jáne Shahym Abdrahmanovpen jekelegen kelissózder júrgizdi, olardyń barysynda ekonomikalyq yntymaqtastyqty odan ári tereńdetýdiń praktikalyq sharalary qaraldy.
