مامين اشحابادتا ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ سامميتٸنە قاتىستى

قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار مامين اشحاباد قالاسىنا جۇمىس ساپارىمەن بارىپ, ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ (ەىۇ) XV سامميتٸنە قاتىسىپ, تٷرٸكمەنستان پرەزيدەنتٸ گۋربانگۋلى بەردىمۋحامەدوۆپەن كەلٸسسٶز جٷرگٸزدٸ, دەپ حابارلايدى primeminister.kz.

قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار مامين ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ سامميتٸندە سٶيلەگەن سٶزٸندە قازاقستاننىڭ ەىۇ ەلدەرٸمەن جيىنتىق تاۋار اينالىمىنىڭ بيىلعى 9 ايدا 31%-عا $8,2 ملرد-قا دەيٸن ٶسكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. بۇل پاندەميياعا دەيٸنگٸ 2019 جىلداعى كٶرسەتكٸشتەن 22%-عا جوعارى.

ٷكٸمەت باسشىسى اٶك سالاسىندا بٸرلەسكەن ٶندٸرٸستٸك ٷدەرٸستەر قۇرۋدى, ازىق-تٷلٸك تاۋارلارىنىڭ ٶزارا ساۋداسىندا وففتەيك كەلٸسٸمشارتتاردى قولدانۋدى كەڭەيتۋدٸ جەنە باسقا دا شارالاردى كٶزدەيتٸن ساۋدا اعىندارىن ارتتىرۋ جٶنٸندەگٸ جول كارتاسىن جەنە ەىۇ ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸ باعدارلاماسىن ەزٸرلەۋدٸ ۇسىندى. 

پرەمەر-مينيستر ەىۇ كەڭٸستٸگٸندە تيٸمدٸ جەنە ٶزارا تولىقتىرىلاتىن باعىتتاردى قالىپتاستىرۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىستى ودان ەرٸ جالعاستىرۋ قاجەت ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. وسى جىلدىڭ اياعىنا دەيٸن قازاقستان اۋماعى ارقىلى ورتالىق ازييا, پارسى شىعاناعى ەلدەرٸ, قيىر شىعىس باعىتتارى, سونداي-اق ترانسكاسپيي باعىتى بويىنشا شامامەن 1 ملن كونتەينەر تاسىمالدانادى, بۇل ٶتكەن جىلداعى كٶرسەتكٸشپەن سالىستىرعاندا 25%-عا ارتىق.

«ەىۇ كەڭٸستٸگٸندە بٸر-بٸرٸمەن بەسەكەلەسپەيتٸن, بٸرٸن-بٸرٸ تولىقتىراتىن كٶلٸكتٸك ترانزيتتٸك دەلٸزدەردٸ قالىپتاستىرۋ ەلدەرٸمٸزدٸڭ ورنىقتىلىعىن ارتتىرۋ مەن ەكونوميكالارىن بولاشاقتا دامىتۋدىڭ نەگٸزگٸ شارتتارىنىڭ بٸرٸ», — دەدٸ ا. مامين. 

ٷكٸمەت باسشىسى سونداي-اق ەىۇ ەلدەرٸنٸڭ جوعارى دەڭگەيدەگٸ كٶلٸك-ترانزيتتٸك ساياسات جٶنٸندەگٸ ارنايى كەڭەسٸن قۇرۋ باستاماسىن كٶتەردٸ, ونىڭ شەشٸمدەرٸ اتالعان سالانىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ بويىنشا كەلٸسٸلگەن ساياساتتى ەزٸرلەۋگە نەگٸز بولادى.

ا. مامين COVID-19 سىن-تەگەۋرٸندەرٸن جەنە پاندەمييادان كەيٸنگٸ كەزەڭنٸڭ ستراتەگييالىق مٸندەتتەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, ەىۇ ەكونوميكالارىن كووپەراتسييالىق دامىتۋ ستراتەگيياسىن ەزٸرلەۋدٸ ۇسىندى. 

ەىۇ سامميتٸنە تٷرٸكمەنستان پرەزيدەنتٸ گۋربانگۋلى بەردىمۋحامەدوۆ, ەزەربايجان پرەزيدەنتٸ يلحام اليەۆ, يران پرەزيدەنتٸ يبراگيم رايسي, قىرعىزستان پرەزيدەنتٸ سادىر جاپاروۆ, تەجٸكستان پرەزيدەنتٸ ەمومالي راحمون, تٷركييا پرەزيدەنتٸ رەجەپ تايىپ ەردوعان, ٶزبەكستان پرەزيدەنتٸ شاۆكات ميرزيەەۆ, پەكٸستان پرەزيدەنتٸ اريف الۆي قاتىستى.

سامميت قورىتىندىسى بويىنشا اشحاباد دەكلاراتسيياسى قابىلداندى, سونداي-اق 5 نوميناتسييا بويىنشا ەىۇ ماراپاتتاۋ رەسٸمٸ ٶتكٸزٸلدٸ. «تاريح, مەدەنيەت, ەدەبيەت جەنە بەينەلەۋ ٶنەرٸ» ساناتىندا قازاقستانداعى انتروپولوگييانىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, قر ۇعا اكادەميگٸ, بولون عىلىم اكادەميياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مٷشەسٸ ورازاق سماعۇلوۆ جەڭٸمپاز اتاندى. 

قر پرەمەر-مينيسترٸ ا. ماميننٸڭ تٷرٸكمەنستان پرەزيدەنتٸ گ. بەردىمۋحامەدوۆپەن كەزدەسۋٸ بارىسىندا ەكٸ ەلدٸڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق, ينۆەستيتسييالىق, ەنەرگەتيكالىق, ترانزيتتٸك-كٶلٸك جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىعىنىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى. 

قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2021 جىلعى 24-25 قازانداعى تٷرٸكمەنستانعا مەملەكەتتٸك ساپارى بارىسىندا قول جەتكٸزٸلگەن ۋاعدالاستىقتاردى ٸسكە اسىرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. 

كارانتيندٸك شارالارعا جەنە ەلەمدەگٸ قازٸرگٸ جاعدايعا قاراماستان, قازاقستاننىڭ تٷرٸكمەنستانمەن ساۋدا دەڭگەيٸ تۇراقتى ٶسٸمدٸ ساقتاپ قالدى — 2021 جىلعى قاڭتار-قىركٷيەكتە تاۋار اينالىمى قر ەكسپورتىنىڭ 78,1%-عا ٶسۋٸ ەسەبٸنەن 43,6%-عا $144 ملن-عا دەيٸن ۇلعايدى. تاياۋ جىلدارى تاۋار اينالىمىن $500 ملن دەڭگەيٸندە قامتاماسىز ەتۋ مٸندەتٸ قويىلدى. 

2021 جىلدىڭ 10 ايىندا قازاقستان مەن تٷرٸكمەنستان تەمٸر جولدارىنىڭ, سونىڭ ٸشٸندە اۋعانستان مەن يرانعا ترانزيتتٸك جولداردىڭ قاتىسۋىمەن جٷك تاسىمالىنىڭ كٶلەمٸ 1 ملن توننادان استى. 

سونداي-اق اشحاباد قالاسىنا ساپارى اياسىندا قر پرەمەر-مينيسترٸ ا. مامين تٷرٸكمەنستان مينيسترلەر كابينەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارلارى سەردار بەردىمۋحامەدوۆپەن جەنە شاحىم ابدراحمانوۆپەن جەكەلەگەن كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزدٸ, ولاردىڭ بارىسىندا ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى ودان ەرٸ تەرەڭدەتۋدٸڭ پراكتيكالىق شارالارى قارالدى.