Foto: otyrar.kz
Memleket basshysynyń tapsyrmasy boiynsha oblys ákimdikterimen birlesip, kásiporyndardyń tapsyrysy boiynsha maqsatty oqytý júzege asyrylýda. Memleket mamandardy tegin oqytady, al kásiporyndar jumysqa ornalastyrý boiynsha mindettemelerdi óz moinyna alady. Alǵash ret 10 myń maqsatty grant bólindi, – dep habarlaidy «Ult aqparat».
Kadrlardy daiarlaýdy jaqsartý maqsatynda kolledjderge akademiialyq derbestik berildi. Jumys berýshilermen birlesip bilim berý baǵdarlamalary ázirlenýde jáne oqytý merzimderi ózgertildi. Memlekettik kolledjderdiń 100%-y kásiporyndardyń patronatyna berildi. Kolledjderge qabyldaý úshin birqatar jańashyldyqtar engizildi.
Mamandyq tańdaý kezinde bitirýshiler úshin mindetti kásibi diagnostika qarastyrylǵan. Nátijeleri boiynsha talapkerler mamandyq tańdaý boiynsha usynystar alady.
Memlekettik tapsyrystardy stýdentter arasynda bólý protsesi avtomattandyryldy. Qabyldaý emtihandary joiyldy. Talapker 1-den 3-ke deiingi biliktilikti meńgerý múmkindigine ie bolady. Memlekettiń qoldaýymen «Jas Maman» jobasy boiynsha jabdyqtalǵan 180 kolledj oqý baǵdarlamalaryn jańartyp, tiisti zamanaýi qondyrǵylar ornatyp, sapaly mamandar daiarlaýǵa tyń serpin aldy.
Joǵary bilim berý júiesiniń básekege qabilettiligin jáne halyqaralyq imidjin arttyrý maqsatynda «Bilimdi ult» sapaly bilim» ulttyq jobasy júzege asyrylýda. Bul týraly ǵylym jáne joǵary bilim ministri Saiasat Nurbek málimdedi.
Osynyń arqasynda halyqaralyq akkreditteýden ótken jahandyq bilim berý baǵdarlamalaryn júzege asyrýǵa qol jetkizilip, sheteldik seriktestermen akademiialyq almasýlar keńeiedi. 2025 jylǵa qarai bes jetekshi sheteldik joǵary oqý oryndarynyń filialdary jumys isteitin bolady.
«Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáikes, granttar sany 2020 jylǵy 65 myńnan 2022 jyly 88 myńǵa deiin ulǵaityldy. Stýdentterdiń shákirtaqy mólsheri de artyp keledi. Máselen, bakalavriat stýdentterine 36 myń teńge, doktoranttarǵa 150 myń teńge kóleminde járdemaqy qarastyrylǵan. 2025 jylǵa deiin stýdentterdiń shákirtaqysy taǵy 2 esege, magistratýra men doktorantýraǵa 1,5 esege ósedi», - dedi Ǵylym ministrligi basshysy.
Sondai-aq ol joǵary bilim berý sektorynyń negizgi ekpini mamandar daiarlaýǵa (92%), magistratýrada 5,8%, doktorantýrada 0,94% ǵana bilim alatynyn atap ótti.
«Joǵary jáne joǵary oqý ornynan keiingi bilim» salasyndaǵy negizgi kórsetkish eki otandyq ýniversitettiń halyqaralyq QS reitinginiń TOP 200-ge enýi bolyp tabylady. Ýniversitetterdiń QS bedeldi reitingine qatysýynyń 9 jylynda oń dinamika baiqaldy. 2013 jyly 8 JOO qatyssa, búginde olardyń sany eki esege artty.
«Bul qazaqstandyq joǵary oqý oryndarynyń qajyrly eńbeginiń jemisi. Óitkeni olar álemdik deńgeidegi úzdik ýniversitettermen qatal básekelestik jaǵdaiynda bul pozitsiialarǵa jetýi kerek. Bul rette reitingke qatysýshy JOO sanynyń turaqty ósý úrdisin baiqap otyrmyz», – dep atap ótti S.Nurbek.
Sondai-aq kórsetkishterdiń nátijelerin qysqasha talqylady.
Birinshi indikator – «Halyqaralyq bilim berý baǵdarlamalaryn iske asyrý» 2021 jyly oryndaldy jáne 30%-dy quraidy. Bul meje de aǵymdaǵy kezeńde oryndaldy.
Ekinshi kórsetkishke 2021 jyly pandemiia kezinde jol júrýge qoiylatyn sanitarlyq shekteýlerge bailanysty qol jetkizilmedi. Keibir azamattar kele almady. Biyl bul kórsetkish 100 paiyzǵa oryndaldy.
Úshinshi kórsetkish – 2025 jylǵa deiin kem degende 5 sheteldik ýniversitettiń filialy ashylýy kerek edi. Bir filial 2021 jyly ashylsa, biyl sheteldik ýniversitetterdiń 3 filialy ashylady.
Ulttyq joba negizgi kórsetkishter men maqsattarǵa qol jetkizýge baǵyttalǵan sharalardy júzege asyrýdy kózdeidi. Akademiialyq sheberlik ortalyqtaryn qurý boiynsha sharalar qabyldandy. 15 aimaqtyq jáne 5 pedagogikalyq joǵary oqý orny tańdaldy. Olardy qarjylandyrý úshin memlekettik investitsiialyq usynystar ázirlenip, Ulttyq ekonomika ministrliginen oń qorytyndylar alyndy. Qarjylyq-ekonomikalyq negizdemeler ázirlendi. Jergilikti atqarýshy organdarmen birge akademiialyq sheberlik ortalyqtaryn qurý pysyqtaldy, ákimdikterden ótinishter tústi.
Baǵdarlama júzege asyrylǵan 10 jyl ishinde 17 myńnan astam qazaqstandyq stýdent sheteldik seriktes ýniversitetterde bilim aldy. Máselen, 2022 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda osy baǵdarlama boiynsha bilim alǵan stýdentter sany 2320 adamdy, 2021 jyly 3246 adamdy qurady.
Álemdik bilim berý standarttary men ozyq tájiribeni oqý úderisine engizý úshin shetel ýniversitetteriniń filialdary ashylýda.
Sondai-aq 2023 jyly Nur-Sultan qalasynda Michigan memlekettik ýniversitetin ashý josparlanýda.
Filialdardyń jumys isteýi úshin Úkimet qaýlylary qabyldandy. Memlekettik bilim berý tapsyrysy bólindi.
Joǵary bilim berýdiń básekege qabilettiligin arttyrý boiynsha qarqyndy jumystar júrgizilýde. Bilim berýdi odan ári damytýdyń negizgi vektorlary qazirdiń ózinde aiqyndaldy.
Negizgi baǵyttary:
– bolashaq mamandyqtardy eskere otyryp, bilim berý baǵdarlamalaryn jańartý;
– ýniversitet infraqurylymyn damytý;
– ýniversitetterdiń tsifrlyq ekojúiesin damytý
– shetel ýniversitetteriniń kampýstaryn ashý
– shetelde qazaqstandyq joǵary oqý oryndarynyń filialdaryn ashý
– ýniversitetterdiń akademiialyq jáne basqarýshylyq derbestigin odan ári keńeitý.
