Maǵjan Jumabaev — túrki halyqtarynyń tegi bir tutastyǵy men birligin júreginen ótkize jyrlaǵan aqynnyń biri hám biregeii.
1919-1920 jyldary Maǵjannyń Atatúrik bastaǵan ult-azattyq qozǵalysy týraly «Alystaǵy baýyryma» atty óleń jazǵany belgili. Arada 83 jyl ýaqyt ótkennen keiin bul óleńge túrik aqyny Feizýllah Býdak óleńmen jaýap jazǵan. Feizýllah Býdak - qazaq-túrik ádebietiniń ózara bailanysyna atsalysyp júrgen qalamgerlerdiń biri. Búgin qos óleńdi oqyrmandar nazaryna usynýdy jón kórip otyrmyz.
Maǵjan Jumabaev. Alystaǵy baýyryma
Alysta aýyr azap shekken baýyrym,
Qýarǵan báisheshektei kepken baýyrym,
Qamaǵan qalyń jaýdyń ortasynda
Kól qylyp kózdiń jasyn tókken baýyrym.
Aldyńda aýyr qaiǵy jatqan baýyrym,
Ómiri japa shekken jattan baýyrym.
Túksigen júregi tas jaýyz jandar,
Tiridei teriń tonap jatqan baýyrym.
Apyrmai, emes pe edi altyn Altai —
Anamyz bizdi tapqan asaý taidai!
Baýyrynda júrmep pe edik salyp oinaq,
Júzimiz emes pe edi jarqyn aidai!
Alaly altyn saqa atyspap pa ek,
Tebisip bir tósekte jatyspap pa ek.
Altaidai anamyzdyń aq sútinen
Birge emip, birge dámin tatyspap pa ek.
Turmap pa edi, biz úshin móldir bulaq
Syldyrap, sylq-sylq kúlip, taýdan qulap.
Daiar bop ushqan qustai soqqan quiyn,
Tilegen bir-bir tulpar beine pyraq!
Altaidyń altyn Kúni erkeletip,
Kelgende jolbarys bop, jańa erjetip,
Aq teńiz, Qara teńiz ar jaǵyna,
Baýyrym, meni tastap qaldyń ketip.
Men qaldym — jas balapan qanat qaqpai,
Usham dep umtylsam da damyl tappai.
Jón silter, jol kórseter jan bolmady,
Jaýyz jaý qoisyn ba endi meni atpai.
Qorǵasyn jas júrekke oǵy batty,
Kúnásiz taza qanym sýdai aqty.
Qansyrap, álim quryp esten tandym,
Qarańǵy abaqtyǵa berik japty.
Kórmeimin keshe júrgen qyr-saidy da,
Kúndiz — Kún, túnde — kúmis nurly Aidy da.
Ardaqtap, shyn jibektei araiǵa orap
Ósirgen altyn anam — Altaidy da.
Apyrm-ai, airyldyq pa qalyń toptan,
Shabylyp qaitpaituǵyn jaýǵan oqtan.
Túriktiń jolbarystai júreginen
Shynymen qorqaq qul bop jaýdan buqqan.
Sharq uryp, erikke umtylǵan Túrik jany,
Shynymen aýyrdy ma bitip hali?!
Ot sónip júrektegi, qurǵady ma
Qainaǵan tamyrdaǵy ata qany?!
Baýyrym, sen o jaqta, men bu jaqta,
Qaiǵydan qan jutamyz.
Bizdiń atqa
Laiyq pa qul bop turý?
Kel, ketelik
Altaiǵa, ata miras, altyn taqqa!
Maǵjannyń bul óleńine túrik aqyny Feizýllah Býdaktyń jazǵan jaýaby:
Alystan azabymdy bilgen baýyrym,
Jubatyp, kózdiń jasyn súrtken baýyrym.
Otyryp ózi jaýdyń ortasynda,
Kóńildi muń — zaryma bólgen baýyrym.
Tumshalyp qaiǵy-muńǵa qaldym, baýyrym,
Qýaryp báisheshektei soldym, baýyrym.
Sen dushpandy burynnan bilýshi ediń,
Men endi soǵan kýá boldym, baýyrym.
Anamyz edi-aý ortaq altyn Altai,
Ol bir tulpar bolǵanda, biz bir-bir tai.
Baýyrynda oinaq salyp biz júrgende,
Tap bizdei jainamaityn Kún menen Ai.
Alaly altyn saqa atqan edik,
Tebisip bir tósekte jatqan edik.
Altaidai anamyzdyń aq sútin de
Birge emip, birge dámin tatqan edik.
Syldyrap bizder úshin bulaq aqty,
Shatyrlap naizaǵailar oinap jatty.
Daiar bop ushqan qus pen soqqan quiyn,
Biz mingen attar — tulpar, hám pyraqty.
Bir kúni bul dáýrenniń sońy jetip,
Táńirdiń jazýymen sapar shektik.
Aq teńiz, Qara teńiz assaqtaǵy,
Júrekti sol Altaiǵa tastap kettik.
Bilemin usham dediń, usha almadyń,
Dármensiz, kókke qanat qaǵa almadyń.
Jón siltep, jol kórseter eshkimiń joq,
Dushpannyń tyrnaǵynan qasha almadyń.
Saǵan atqan oq maǵan ótip jatty,
Kúnásiz qanymyzdy tógip jatty.
Egerde qan tógilse myna bizdiń,
Túbimizge bóliný jetip jatty.
Men de ańsaimyn keshegi qyr-saidy da,
Kúndiz — Kún, túnde — kúmis nurly Aidy da.
Bizdi jibek qundaqqa orap alyp,
Baýyrynda álpeshtegen ana — Altaidy da.
Aiyrylyp bir-birimizden, otqa tústik,
Tarihtyń qazanynda qainap pistik.
Taisalyp qaitpaituǵyn jaýǵan oqtan
Jigittik, batyrlyqtyń antyn ishtik.
Umtylǵan bostandyqqa túrik jany,
Aýyryp kórgen emes, bitip qany.
Júrektiń jalyn oty sóngen emes,
Soǵyp tur tamyrynda ata qany.
Baýyrym, sen o jaqta, men bu jaqta,
Ne taptyq shashyraǵanda shartarapqa?
Barlyǵyn kúsh-qairattyń jinaý kerek,
Atadan miras qalǵan uly Otanda.
