Foto: ashyq derekkózden
Qazirde bir jynysty qatynastyń nasihattalýyna bireýler qarsy shyǵyp, azǵyndyqqa balasa, bireýler geiler men lezbilerdiń quqyǵyn taptaýǵa bolmaitynyn aityp, demokratiianyń kórinisi sanaidy. Qalai bolǵanda da bir jynysty qatynas taqyryby kúnnen kúnge bútkil álemde úlken máselege ainalyp barady.
Mysaly jyl basynda Grekiia parlamenti bir jynysty nekeni zańdastyrýǵa jáne mundai otbasylardyń bala asyrap alýyna ruqsat beretin zań qabyldady. Zańdy 245 depýtatynyń 176-sy qoldaǵan. Al biyl 4 maýsymda Grýziia Parlamenti LGBT-ny nasihattaýǵa qarsy zań jobasyn maquldady. Grýziianyń "Grýzin armany" bileýshi partiiasy muny "dástúrli qundylyqtardy" qorǵaý qajettiligimen túsindiredi.
Parlament spikeri Shalva Papýashvilidiń aitýynsha, túzetýler segiz máselege qatysty bolyp otyr. Onyń ishinde neke "erler men áielderdiń Odaǵy" degen Konstitýtsiiada bekitilgen anyqtamany rastaý, LGBT adamdaryna bala asyrap alýǵa tyiym salý, jynysty aýystyrý operatsiialaryna tyiym salý, LGBT-ny bilim berýde nemese buqaralyq aqparat quraldarynda nasihattaýǵa tyiym salý, LGBT-ny nasihattaý, Eńbek kodeksinde 17 mamyrda "otbasynyń qasiettiligi kúni" retinde bekitý úshin qoǵamdyq is-sharalarǵa tyiym salý kiredi.
"Ulttyq qundylyqtarymyzdyń toz-tozyn shyǵarýdy kózdeidi "
Qazaqstanda da depýtattar tarapynan bir jynysty qatynasty nasihattaýǵa qarsy bastamalar bolǵany ras. Mysaly byltyr májilismen Ardaq Nazarov sońǵy kezde elimizdiń aqparattyq keńistiginde LGBT ideologiiasy erkin nasihattalyp jatqanyn aityp, alańdaýshylyq bildirgen. Ol óz sózinde:
"Bul qazaq halqynyń ǵasyrlar boiy qalyptasqan salt-dástúrin buzyp, ulttyq qundylyqtarymyzdyń toz-tozyn shyǵarýdy kózdeidi dep bilemin. Al dástúri men rýhaniiatynan airylǵan ulttyń bolashaǵy joq ekeni aidan anyq. Ult qurysa – memleket qulaidy", - dedi depýtat Nazarov.
Al osy jyly sáýirde Májilis depýtattary Ashat Aimaǵambetov pen Janarbek Áshimjanov "mass-media" týraly zańǵa "LGBT-ny nasihattaýǵa" tyiym salatyn túzetý engizý jóninde usynys tastady. Al depýtattar Edil Jańbyrshin men Samat Musabaev "LGBT-ny nasihattaǵandardy" qylmystyq jaýapkershilikke tartýdy usyndy.
"Jynystyq qatynastardyń jańa standarttary qalyptasýda"
Depýtattardyń alańdaityndai jóni bar. Sebebi qazirgi ýaqytta álemde LGBT nasihaty qatty júrip jatqany ras. Qoljetimdi internet, tehnologiianyń qaryshtap damýy men aqparat aǵyny bizdiń elde de býyny bekip, buǵanasy qatpaǵan jastardyń sanasyn san saqqa júgirtip jatyr.
Ústimizdegi jyldyń 29 mamyrynda «Respýblikalyq ata-analar birlestiginiń» jetekshisi Baǵila Baltabai LGBT nasihatyna qarsy petitsiia jariialaǵan. Onda balalarǵa bir jynysty qatynastar ashyq túrde jan jaqtan nasihattalyp jatqany, kitap dúkenderinen, teledidar ekrandarynan, tipti úlken ekrandarda jáne smartfon men áleýmettik jeli arqyly da LGBT nasihaty kóp taralyp jytqany aitylǵan.
"Keiingi jastar azǵyndyq qarym-qatynastaryn ashyq túrde taratyp jáne nasihattap júr. Osylaisha, jasyryn jáne baiqalmai, jastar arasynda jynystyq qatynastardyń jańa standarttary qalyptasýda. Sonymen qatar dástúrli qundylyqtar men salt dástúrdi ustanýdy, olar burynǵy zamannyń qaldyqtary, artta qalýdyń belgisi dep tanidy. Kópshilik biri synnan qorqyp, biri bilmegennen únsiz otyr. Al batyldyqpen sóz qozǵap, lgbt úgit-nasihatyna qarsy shyqqandardy ótken ǵasyrda qalyp qoiǵan retrogradtar men konservatorlar dep mysqyldaýda", -delingen petitsiiada.
Sonymen qatar Baǵila Baltabai sanasy qatpaǵan balalarymyz bir jynysty qarym-qatynasty qalypty jaǵdai dep úirenip, tipti trend qylyp jatyr dep eseptep, kórshi elderde LGBT-ny nasihattaǵany úshin jáne ony taratqany úshin jazalar qarastyrylǵanyn aitypty.
"Mysaly, Ózbekstanda gomoseksýalizm jáne LGBT quqyqtary taqyryby buqaralyq aqparat quraldarynda jáne qoǵamdyq pikirtalastarda tolyǵymen jabyq kúiinde qalyp otyr. Resei Federatsiiasynda 2022 jyly " birjynysty qarym qatynastardy nasihattaýǵa", jynysty ózgertýge jáne pedofiliiaǵa tolyq tyiym salý týraly Zań qabyldandy, buqaralyq aqparat quraldarynda, internette, jarnamada, ádebiette, iaǵni kitaptarda jáne kinoda aqparat taratýǵa tyiym salynady, sonymen qatar jasóspirimder arasynda jynysty ózgertýge itermeleitin aqparattarǵa tolyqtai tyiym salynǵan", - deidi ol.
Qargi ýaqytta petitsiiaǵa 35 myńnan artyq adam qol qoiǵan eken.
Bir jynysty qatynas týraly dinde ne aitylady?
Qazaqstan musylmandary Dini basqarmasynyń resmi saitynda er kisimen jynystyq qatynasqa túsken er jáne áielmen jynystyq qatynas jasaǵan áiel óz tabiǵatyna (fitraǵa) qaishy áreket jasaǵan bolyp sanalady dep jazylǵan.
"Alla Taǵala o bastan adamzatty jup etip, iaǵni er men áiel etip jaratqan. Ol jaiynda Quranda: "...senderdi bir kisiden jaratqan jáne odan onyń jubaiyn jaratyp, ol ekeýinen kóptegen er, áieldi taratqan Rabbylaryńnan qorqyńdar" ("Nisa" súresi, 1-aiat), – degen. Sol sekildi "Senderdi jup-jup etip jarattyq" ("Nábá" súresi, 8-aiat) dep aitylǵan. Jaratýshy Iemiz er men áieldi bir-birin fiziologiialyq ári rýhani turǵydan tolyqtyrý úshin jup etip jaratqan. Olar bir-birine bolǵan súiispenshilik negizinde ózara odaq qurýy tiis. Bul odaqtyń eń basty maqsaty – dúniege urpaq ákelý. Islamnyń bir jynystaǵy adamdardyń ózara jynystyq qatynasyn qabyl etpeýi osy uǵymǵa negizdelgen", - delingen QMDB maqalasynda.
