Qytai AQSh-tyń Shyńjańdaǵy az ulttardy qýdalaý jaily synyna jaýap berdi

Qytai AQSh-tyń Shyńjańdaǵy az ulttardy qýdalaý jaily synyna jaýap berdi

19 shildede Pekinde bolǵan baspasóz jiynynda Qytaidyń syrtqy ister ministrliginiń resmi ókili Gen Shýan mundai eskertýdi "ekijúzdilik" dep baǵalady.

"Din bostandyǵy dep atalatyn konferentsiiada Qytaidaǵy dini ahýal men din saiasatyna bailanysty ǵaibat sóz aityldy" dedi Shýan. Ol muny Qytaidyń ishki isine aralasý dep biletinin jetkizdi.

Gen Shýannyń aitýynsha, Qytai taraby mundai sipattaǵy syn-eskertpelerdi aiyptaidy jáne oǵan tótep beredi.

"AQSh-tyń din máselelerin jeleý etip, ózge elderdiń ishki isine aralasýyn toqtatýdy talap etemiz" dedi Gen Shýan.

BUU sarapshylary 2018 jyly shamamen million etnikalyq uiǵyrdyń Qytaidyń "ekstremizmge qarsy ortalyqtarynda" qamalyp jatqanyn málimdegen. Taǵy millionnan astam adam "qaita tárbieleý lagerlerine" qamalǵan. Pompeonyń sózinshe, bul lagerler basym bóligi islam dinin ustanatyn "az ulttardyń dini jáne etnikalyq bolmysyn joǵaltý úshin" qurylǵan. BUU buǵan deiin Qytaidyń soltústik-batysyndaǵy Shyńjań provintsiiasyn quddy "tutqyndarǵa arnalǵan alyp lager" ispettes dep sipattaǵan.

Shilde aiynyń ortasynda BUU-nyń Adam quqyǵy keńesine Qytaidyń Shyńjańdaǵy saiasatyn synaityn hat túsken. Japoniia, Avstraliia, Ulybritaniia, Kanada, Frantsiia, Germaniia, Shveitsariia bastaǵan 22 eldiń BUU-daǵy elshileri Shyńjańdaǵy dini azshylyqtar qamaýda otyrǵan lagerlerdegi qysymdy aiyptaǵan.

Al 15 shildede 37 eldiń BUU-daǵy elshileri osy uiymnyń Adam quqyǵy jónindegi keńesine hat jazyp, Pekinniń Shyńjańdaǵy saiasatyn qoldaitynyn málimdedi. Olardyń qatarynda Resei, Saýd Arabiiasy, Belarýs, Tájikstan, Túrkimenstan boldy.

2017 jyly kókteminde Shyńjań aimaǵyndaǵy az ulttar qysym kórip, olardyń keibiri lagerler qamalyp jatqany aityla bastaǵan. Qytai úkimeti basynda saiasi tárbieleý ortalyqtarynyń baryn joqqa shyǵaryp keldi. Keiin Pekin Shyńjańdaǵy saiasatyn "ekstremizmge qarsy shara" dep atap, adamdar erkinen tys otyrǵan lagerlerdi "til úirenip, kásipke baýlityn " ortalyqtar dep túsindirgen edi. Quqyq qorǵaýshylar men lagerde bolǵan azamattar mundai oryndardyń kásipke baýlý ortalyqtarynan góri túrmege uqsaitynyn, onda qysym men azaptaý oqiǵalary baryn aitqan.

Azattyq