Qazaqstanda kópten kútken jeke azamattardyń bankrottyǵy týraly zań jobasy ázirlendi. Oǵan sáikes, kredit tólei almaǵan adamdar qaryz tóleýden qutylady. Biraq naqty talaptar bar.
Bankrottyqqa ádeii barǵany úshin ákimshilik, tipti, qylmystyq jaza da qarastyrylǵan. Sputnik Qazaqstan jańa zańnyń negizgi normalaryn sholyp shyqty.
Bankrottyq qalai jariialanady?
Qazirgi zań jobasy boiynsha kredit tólei almaǵan adam sotsyz jáne sot arqyly ózin bankrot dep jariialai alady. Artynan tólem qabilettiligin qalpyna keltirýge ótinish berýge bolady.
Sottan tys bankrottyq rásimdi internet arqyly jasaýǵa bolady. Biraq naqty úsh shart bar.
Olar:
1. Sot oryndaýshylary óndirýge jatatyn múlik pen aqshanyń joǵyn anyqtap, boryshkerge qatysty atqarý qujatyn ózine qaitarýy tiis;
2. Boryshkerge qatysty ózge de atqarýshylyq is júrgizý bolmaýy qajet;
3. Boryshker banktik qaryz nemese mikrokredit boiynsha bereshekti retteý jaǵynan barlyq sharalardy (ótinish jazý, kredit merzimin uzartý, qaryzdy qaita qurylymdaý jáne t.b.) jasap kórýi shart;
Sottan tys bankrottyq týraly ótinish ýákiletti organnyń internet-resýrsy nemese salyqtyq mobildi qosymsha arqyly jiberiledi. Onda kreditordyń ataýy, bereshek somasy jazylady. Sondai-aq, úsh shartty qujatpen rastaý qajet.
Ótinish berý merzimi qaryz mólsherine qarai belgilengen.
Atap aitqanda:
- 100 AEK-ten (306 300 teńgeden) aspaityn qaryz bir jylda qaitarylmasa, sottan tys bankrottyqqa ótinish berýge bolady;
- 100-1600 AEK-ten (306 300-4 900 800 teńgeden) aspaityn bereshek alty aida qaityrlmasa, ótinish jiberýge ruqsat bar;
Budan bólek, 5-7 jyl buryn alynǵan qaryzdar qaitarylmasa, sottan tys bankrottyqqa júginýge múmkindik bar. Al jaǵdaiy jaqsaryp, qaryzdy tóleýge daiyn bolǵanda sottan tys bankrottyq rásimdi toqtata alady.
Boryshkerdiń qaryz mólsheri 1600 AEK-ten (4 900 800 teńgeden) asyp ketse, sot bankrottyǵy rásimine júginý kerek. Basqa sharttary sottan tys bankrottyqqa uqsas. Al tólem qabilettigin qalpyna keltirý ótinishi sot arqyly jiberiledi.
Boryshker kreditten bosatylady
Sottan tys bankrottyq rásimi alty ai júrgiziledi. Degenmen ótinish berilgen kúnnen bastap boryshtyq mindettemelerdiń merzimi ótip ketken bolyp sanalady. Sondyqtan kreditorlardyń talaby toqtatylyp, bereshektiń aiyppuldary men syiaqysyn esepteýge tyiyp salynady.
Al boryshkerge birqatar shekteýler qoiylady. Atap aitqanda, eń tómengi kúnkóris deńgeiinen (36 018 teńgeden) asatyn kredit alýǵa bolmaidy. Sondai-aq, Qazaqstannan tys jerge shyǵýǵa tyiym salynǵan. Biraq shetelde emdelýge, jaqyn týystardy alyp júrýge jáne jerleý rásimderine barýǵa ruqsat bar.
Boryshker sottan tys bankrottyq rásimin qoldaný týraly ótinish bergen kúnnen bastap alty ai ótkennen keiin sottan tys bankrottyq rásimin aiaqtaý týraly sheshim shyǵarylady. Sol kúnnen bastap kredit tólei almaǵan adam bankrot dep tanylady. Biraq aliment, sondai-aq, adam ómirine nemese densaýlyǵyna keltirilgen ziiandy óteý boiynsha mindettemeleri toqtatylmaidy.
Al sottan tys bankrottyq rásim toqtatylsa, boryshker kreditorlar aldyndaǵy mindettemelerden bosatylmaidy. Qaryzdy tóleýge mindetti.
Sot arqyly bankrot jariialaý tártibi
Sot bankrottyǵy rásimin qoldaný týraly sheshimdi sot shyǵarady. Biraq qarjy basqarýshysynyń qorytyndysy bolýy shart. Sot sheshimimen bankrottyq múlik qarjy basqarýshysynyń ieligine aýysady.
Al ony satýdan túsken aqshamen qaryz jabylady. Sondai-aq, bankrottyń bank shottaryndaǵy aqsha men salymdar qarjy basqarýshysynyń arnaiy esepshotyna aýdarylady. Boryshkerdiń Qazaqstannan tys jerlerge shyǵýyna tyiym salynady. Al aliment jáne zalaldy óteýden basqa barlyq mindettemeleri toqtatylady.
Boryshkerdiń tólem qabilettiligin qalpyna keltirý tártibi
Sot boryshkerdiń tólem qabilettiligin qalpyna keltirý josparyn da bekitedi. Onyń oryndaý merzimi bes jyldan aspaýǵa tiis. Merziminen buryn oryndaýǵa múmkindik bar.
Boryshkerdiń tólem qabilettiligin qalpyna keltirýdiń birneshe joly bar.
Olar:
1. mindettemeni oryndaý merzimin ózgertý (boryshty tóleýdi keiinge qaldyrý jáne (nemese) bólip tóleý);
2. boryshty nemese onyń bir bóligin, onyń ishinde turaqsyzdyq aiybyn (aiyppuldardy, ósimpuldardy) keshirý;
3. qaryzdy paidalanǵany úshin syiaqynyń paiyzdyq mólsherlemesin tómendetý;
4. qaryzdy paidalanýdyń jalpy merzimin bir mezgilde ulǵaita otyryp, turaqty aǵymdaǵy tólemder mólsheriniń kemýi;
5. mindettemeni oryndaý tásilin ózgertý;
6. kepildi kreditor banktik qaryzdyń ipotekalyq sharty boiynsha mindettemelerin keshirgen jaǵdaida, kepildi kreditordyń talaptaryn oǵan kepil zatyn berý arqyly qanaǵattandyrý;
Josparda boryshkerdiń tólem qabilettiligin qalpyna keltirý josparynda múliktiń bir bóligin satý, múlikti jalǵa berý, debitorlyq bereshekti óndirip alý, turǵyn úidi quny tómen baspanaǵa aiyrbastaý, boryshkerdi jumysqa ornalastyrý jáne taǵy basqa sharalar qarastyrylýy múmkin.
Boryshkerdiń mindetteri
Zań boiynsha boryshkerdiń óndirip alýǵa bolmaityn múlikke menshik quqyǵy saqtalady. Al qaryzda tólegende ai saiyn ózine eń tómengi kúnkóris deńgeiinen (36 018 teńgeden) aspaityn aqshany qaldyra alady. Biraq kreditorlarmen kelisip, aqshany kóptep qaldyrýǵa da múmkindik bar.
Boryshkerge júkteletin mindetter:
jaǵdai jaqsarǵan jaǵdaida bankrottyqty toqatýǵa ótinish berý;
tólem qabilettiligin qalpyný keltirý josparyn ázirleýge qatysý;
qarjylyq jaǵdai men múlki týraly esep berý;
tólem qabilettigin qalpyna keltirý josparyna kirmeitin mindetterdi qabyldamaý;
jospardaǵy sharalar oryndalmaǵan jaǵdaida bir aidyń ishinde tólem qabilettiligin qalpyna keltirý rásimin toqatýǵa jáne sot bankrottyǵy rásimin qoldanýǵa ótinishpen sotqa júginý (tótenshe jaǵdailar nemese úshinshi tulǵalardyń sebepker bolsa, osy tarmaq qoldanylmaidy, biraq kreditorlarǵa bir kúnniń ishinde habar berý kerek);
tólem qabilettiligin qalpyna keltirý rásimin toqtatý jáne sot bankrottyǵy rásimin qoldaný týraly sot sheshimderiniń biri zańdy kúshine engen kúnnen bastap úsh jumys kúni ishinde múliktik massany qarjy basqarýshysynyń basqarýyna berý;
Boryshker tarapynan múlik týraly málimetterdi jasyrý, múlikti ózgeniń ieligine berý, múlikti ielikten shyǵarý nemese joiý áreketteri anyqtalsa, kreditor quqyq qorǵaý organdaryna júgine alady.
Al boryshker óziniń qarjylyq jaǵdaiy, múlki jáne mindettemeleri týraly jalǵan aqparat berse, ákimshilik, tipti, qylmystyq jazaǵa da tartylady. Jańa zań kelesi jyldan bastap kúshine enedi degen jospar bar.
