Búgin Premer-Ministr Baqytjan Saǵyntaevtyń tóraǵalyǵymen ótken QR Úkimetiniń otyrysynda qarjy ministri Baqyt Sultanov «2018-2020 jyldarǵa arnalǵan respýblikalyq biýdjet týraly» Zańnyń negizgi parametrlerin tanystyrdy, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Ministr atap ótkendei, jobanyń negizgi sipattamalary Jańa biýdjet saiasaty tujyrymdamasyna jáne 2022 jylǵa deiingi áleýmettik-ekonomikalyq damý boljamyna sáikes aiqyndalǵan.
Máselen, boljamdardyń keritartpalyǵyna qaramastan, biýdjetke túsetin túsimder qurylymy sapalyq turǵydan ózgerdi.
B. Sultanovtyń málimdeýinshe, munaidan ózge túsimder kólemi 2018 jyly 5 271,4 mlrd teńgeni quraidy, bul biylǵy jospardan 19,3% artyq.
Ósimniń negizgi faktorlary el ekonomikasyn jańǵyrtý, ishki jáne syrtqy makroekonomikalyq jaǵdaidy turaqtandyrý jáne salyqtyq ákimshilendirýdi jaqsartý boldy.
Biýdjetke munai túsimderiniń kólemi biylǵy jylmen salystyrǵanda 1 901,3 mlrd teńgege tómendedi, ol mynalar esebinen:
- kepildendirilgen transfertti kezeń-kezeńimen tómendetý, Ulttyq qordan maqsatty transfertti tartýdan bas tartý;
- munai baǵasyn bir barreli úshin 50-den 45 doll. deiin túzetý nátijesinde ESA túsetin túsimder kólemin azaitý.
Sonymen qatar ministr shyǵyndardy ońtailandyrý júrgizilgenin aitty, bul tusta biýdjet jobasy Úkimet aldyna qoiylǵan barlyq mindetterdi iske asyrýdy qamtamasyz etedi:
- shyǵyndardyń áleýmettik baǵyttylyǵyn kúsheitý jáne buryn qabyldanǵan barlyq mindettemelerdi oryndaý arqyly adam kapitalyn damytý;
- ekonomikany tsifrlandyrý jáne tehnologiialyq jańǵyrtý, agrarlyq sektordy, kólik jáne logistikalyq infraqurylymdy damytý;
- memlekettiń qorǵanys qabileti men qaýipsizdigin qamtamasyz etý.
B. Sultanov respýblikalyq biýdjet shyǵyndary 2018 jyly 9 217,9 mlrd quraitynyn atap ótti, bul biylǵy jospardan 134,6 mlrd teńgege artyq.
«Shyǵyndar qurylymynda basym bóligin nemese 44,5% áleýmettik sektor shyǵyndary quraidy, olar biylǵy jylmen salystyrǵanda 400 mlrd teńgeden astamǵa ósti», — dedi B. Sultanov.
Máselen, ósimniń negizgi quraýyshy zeinetaqy men bala týǵanda taǵaiyndalatyn járdemaqy kólemin ósirý, onyń ishinde eń tómengi kúnkóris deńgeiiniń qurylymy men zeinetaqy taǵaiyndaý tártibin qaita qaraý nátijesi bolyp tabylady.
2018 jyly ekonomikanyń naqty sektoryn damytýǵa 1,4 trln teńge qarastyrylǵan. Biylǵy jylmen salystyrǵanda shyǵyndar kólemin tómendetý eki negizgi faktormen sebeptelgen:
- baǵdarlamany qarjylandyrý kózderin Ulttyq qordyń maqsatty transferinen munai emes kiristerge ózgertýmen;
- biylǵy jáne kelesi jylǵy biýdjet qarajatyn kvazimemlekettik sektorlar sýbektileriniń igerý boljamymen.
«Nurly jol» baǵdarlamasyn iske asyrýdy jalǵastyrýǵa 512,6 mlrd teńge somasy kólemindegi shyǵyndar qarastyrylǵan, onyń ishinde 2018 jylǵa — 243,3 mlrd teńge.
«Nurly jer» turǵyn úi qurylysy baǵdarlamasyna 208,8 mlrd teńge baǵyttaý usynylady, onyń ishinde 125,2 mlrd teńgesi - 2018 jylǵa.
Agroónerkásiptik keshendi damytý baǵdarlamasy boiynsha 2018 jylǵa qarjy qyzmetteriniń qoljetimdiligin arttyrý (sýbsidiialar), sý sharýashylyǵy men veterinariiany damytý, fitosanitarlyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý sharalaryna 195 mlrd teńge qarastyrylǵan.
Indýstrialdy-innovatsiialyq damý memlekettik baǵdarlamasynyń ekinshi kezeńin iske asyrýǵa 232,9 mlrd teńge somasy kólemindegi shyǵyndar qarastyrylǵan, onyń ishinde 2018 jylǵa - 76,1 mlrd teńge.
2018 jyly kólik infraqurylymyn damytýǵa 292,6 mlrd teńge baǵyttalady.
Memlekettiń qorǵanys qabileti men qaýipsizdigin qamtamasyz etýge, qoǵamdyq tártipti saqtaýǵa jáne ishki turaqtylyqty qoldaýǵa jumsalatyn shyǵyndar 2018 jyly 1 088,9 mlrd teńgeni quraidy.
B. Sultanov atap ótkendei, respýblikalyq biýdjet tapshylyǵy JIÓ qatysty 2018 jyly 1,1%-dan 2019-2020 jyldary 1,0% deiin tómendetildi, bul memlekettik qaryz kólemin ortasha deńgeide saqtaýǵa múmkindik beredi.
Zań jobasyn Úkimet músheleri qoldady. Zań jobasy Parlament Májilisiniń qaraýyna biylǵy jyldyń qyrkúiek aiynda usynylady.
.jpeg)