بٷگٸن پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن قر ٷكٸمەتٸنٸڭ وتىرىسىندا قارجى مينيسترٸ باقىت سۇلتانوۆ «2018-2020 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» زاڭنىڭ نەگٸزگٸ پارامەترلەرٸن تانىستىردى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
مينيستر اتاپ ٶتكەندەي, جوبانىڭ نەگٸزگٸ سيپاتتامالارى جاڭا بيۋدجەت ساياساتى تۇجىرىمداماسىنا جەنە 2022 جىلعا دەيٸنگٸ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىنا سەيكەس ايقىندالعان.
مەسەلەن, بولجامداردىڭ كەرٸتارتپالىعىنا قاراماستان, بيۋدجەتكە تٷسەتٸن تٷسٸمدەر قۇرىلىمى ساپالىق تۇرعىدان ٶزگەردٸ.
ب. سۇلتانوۆتىڭ مەلٸمدەۋٸنشە, مۇنايدان ٶزگە تٷسٸمدەر كٶلەمٸ 2018 جىلى 5 271,4 ملرد تەڭگەنٸ قۇرايدى, بۇل بيىلعى جوسپاردان 19,3% ارتىق.
ٶسٸمنٸڭ نەگٸزگٸ فاكتورلارى ەل ەكونوميكاسىن جاڭعىرتۋ, ٸشكٸ جەنە سىرتقى ماكروەكونوميكالىق جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ جەنە سالىقتىق ەكٸمشٸلەندٸرۋدٸ جاقسارتۋ بولدى.
بيۋدجەتكە مۇناي تٷسٸمدەرٸنٸڭ كٶلەمٸ بيىلعى جىلمەن سالىستىرعاندا 1 901,3 ملرد تەڭگەگە تٶمەندەدٸ, ول مىنالار ەسەبٸنەن:
- كەپٸلدەندٸرٸلگەن ترانسفەرتتٸ كەزەڭ-كەزەڭٸمەن تٶمەندەتۋ, ۇلتتىق قوردان ماقساتتى ترانسفەرتتٸ تارتۋدان باس تارتۋ;
- مۇناي باعاسىن بٸر باررەلٸ ٷشٸن 50-دەن 45 دولل. دەيٸن تٷزەتۋ نەتيجەسٸندە ەسا تٷسەتٸن تٷسٸمدەر كٶلەمٸن ازايتۋ.
سونىمەن قاتار مينيستر شىعىنداردى وڭتايلاندىرۋ جٷرگٸزٸلگەنٸن ايتتى, بۇل تۇستا بيۋدجەت جوباسى ٷكٸمەت الدىنا قويىلعان بارلىق مٸندەتتەردٸ ٸسكە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتەدٸ:
- شىعىنداردىڭ ەلەۋمەتتٸك باعىتتىلىعىن كٷشەيتۋ جەنە بۇرىن قابىلدانعان بارلىق مٸندەتتەمەلەردٸ ورىنداۋ ارقىلى ادام كاپيتالىن دامىتۋ;
- ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ جەنە تەحنولوگييالىق جاڭعىرتۋ, اگرارلىق سەكتوردى, كٶلٸك جەنە لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ;
- مەملەكەتتٸڭ قورعانىس قابٸلەتٸ مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ.
ب. سۇلتانوۆ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت شىعىندارى 2018 جىلى 9 217,9 ملرد قۇرايتىنىن اتاپ ٶتتٸ, بۇل بيىلعى جوسپاردان 134,6 ملرد تەڭگەگە ارتىق.
«شىعىندار قۇرىلىمىندا باسىم بٶلٸگٸن نەمەسە 44,5% ەلەۋمەتتٸك سەكتور شىعىندارى قۇرايدى, ولار بيىلعى جىلمەن سالىستىرعاندا 400 ملرد تەڭگەدەن استامعا ٶستٸ», — دەدٸ ب. سۇلتانوۆ.
مەسەلەن, ٶسٸمنٸڭ نەگٸزگٸ قۇراۋىشى زەينەتاقى مەن بالا تۋعاندا تاعايىندالاتىن جەردەماقى كٶلەمٸن ٶسٸرۋ, ونىڭ ٸشٸندە ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنٸڭ قۇرىلىمى مەن زەينەتاقى تاعايىنداۋ تەرتٸبٸن قايتا قاراۋ نەتيجەسٸ بولىپ تابىلادى.
2018 جىلى ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن دامىتۋعا 1,4 ترلن تەڭگە قاراستىرىلعان. بيىلعى جىلمەن سالىستىرعاندا شىعىندار كٶلەمٸن تٶمەندەتۋ ەكٸ نەگٸزگٸ فاكتورمەن سەبەپتەلگەن:
- باعدارلامانى قارجىلاندىرۋ كٶزدەرٸن ۇلتتىق قوردىڭ ماقساتتى ترانسفەرٸنەن مۇناي ەمەس كٸرٸستەرگە ٶزگەرتۋمەن;
- بيىلعى جەنە كەلەسٸ جىلعى بيۋدجەت قاراجاتىن كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتورلار سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ يگەرۋ بولجامىمەن.
«نۇرلى جول» باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋدى جالعاستىرۋعا 512,6 ملرد تەڭگە سوماسى كٶلەمٸندەگٸ شىعىندار قاراستىرىلعان, ونىڭ ٸشٸندە 2018 جىلعا — 243,3 ملرد تەڭگە.
«نۇرلى جەر» تۇرعىن ٷي قۇرىلىسى باعدارلاماسىنا 208,8 ملرد تەڭگە باعىتتاۋ ۇسىنىلادى, ونىڭ ٸشٸندە 125,2 ملرد تەڭگەسٸ - 2018 جىلعا.
اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەندٸ دامىتۋ باعدارلاماسى بويىنشا 2018 جىلعا قارجى قىزمەتتەرٸنٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ (سۋبسيدييالار), سۋ شارۋاشىلىعى مەن ۆەتەرينارييانى دامىتۋ, فيتوسانيتارلىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ شارالارىنا 195 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان.
يندۋستريالدى-يننوۆاتسييالىق دامۋ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىنىڭ ەكٸنشٸ كەزەڭٸن ٸسكە اسىرۋعا 232,9 ملرد تەڭگە سوماسى كٶلەمٸندەگٸ شىعىندار قاراستىرىلعان, ونىڭ ٸشٸندە 2018 جىلعا - 76,1 ملرد تەڭگە.
2018 جىلى كٶلٸك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا 292,6 ملرد تەڭگە باعىتتالادى.
مەملەكەتتٸڭ قورعانىس قابٸلەتٸ مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋگە, قوعامدىق تەرتٸپتٸ ساقتاۋعا جەنە ٸشكٸ تۇراقتىلىقتى قولداۋعا جۇمسالاتىن شىعىندار 2018 جىلى 1 088,9 ملرد تەڭگەنٸ قۇرايدى.
ب. سۇلتانوۆ اتاپ ٶتكەندەي, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تاپشىلىعى جٸٶ قاتىستى 2018 جىلى 1,1%-دان 2019-2020 جىلدارى 1,0% دەيٸن تٶمەندەتٸلدٸ, بۇل مەملەكەتتٸك قارىز كٶلەمٸن ورتاشا دەڭگەيدە ساقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
زاڭ جوباسىن ٷكٸمەت مٷشەلەرٸ قولدادى. زاڭ جوباسى پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ قاراۋىنا بيىلعى جىلدىڭ قىركٷيەك ايىندا ۇسىنىلادى.
.jpeg)