Adam quqyqtary jónindegi ýákil Asqar Shákirov QR Bilim jáne ǵylym ministri Erlan Saǵadievtiń atyna mektep túlekteri arasynda memlekettik bilim berý granttaryn úlestirýde qoǵamdyq rezonansty týdyrýyna bailanysty úndeý joldady, dep habarlady búgin Qazaqstan Respýblikasyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi ýákildiń baspasóz qyzmeti.
Úndeýde bilim berý júiesin jańǵyrtý aiasynda júrgizilip jatqan aýqymdy reformalardyń mańyzdylyǵy ataldy. Elbasynyń «Qazaqstandy úshinshi jańǵyrtý: jahandyq básekege qabilettilik» atty Qazaqstan halqyna Joldaýyn júzege asyrý aiasynda azamattardyń sapaly bilim alýyn qamtamasyz etý úshin memleket qabyldaityn sharalar erekshe atalyp ótti.
Sonymen qatar, Ombýdsmen osy másele boiynsha BAQ-ta jii kezdesetin habarlamalar men onyń atyna kelip túsetin azamattardyń shaǵymdaryna qatysty alańdaýshylyǵyn bildirdi.
Óz shaǵymdarynda talapkerler men olardyń ata-analary, ózderiniń pikirinshe, bilim berý grantyn berý jáne taratý týraly ádiletsizdikti kórsetip otyr. Osylaisha, granttar Biryńǵai ulttyq testileýdiń qorytyndysy boiynsha asa tómen nátije kórsetken, alaida «Altyn belgi» belgisi bar túlekterge berilgen, sol ýaqytta joǵary ball alǵandar memlekettik qarajat esebinen oqý múmkindiginen airylǵan.
Aldyńǵy jyldary osy belgi úmitkerleri ózderiniń basym quqyqtaryn UBT jinaǵan balldarynyń qorytyndysy boiynsha rastaǵan. Alaida bilim júiesindegi júrgizilgen reformalar qorytyndy mektep attestatsiialaýdaǵy jańa formatty naqtylady, osyǵan orai «Altyn belgi» belgisin taǵaiyndaý mektep bitirý emtihandarynyń sheshimderine sáikes júrgizildi.
Atalǵan belginiń iegerleri Qazaqstan Respýblikasy Úkimetiniń 2017 jylǵy 26 shildedegi № 446 qaýlysymen bekitilgen Joǵary oqý aqysyn tóleýge arnalǵan bilim berý grantyn taǵaiyndaý Erejesine sáikes, konkýrs barysynda bilim berý granttaryn alýdyń basym quqyǵyna ie boldy.
Osyǵan bailanysty Ombýdsmenniń pikiri boiynsha, ýákiletti organnyń bilim berý granttaryn bólý máselesi boiynsha birqatar túsindirmeleri belgili bir eki mándilikke ákelip otyr. QR Bilim jáne ǵylym ministrliginiń bastapqy túsindirmelerinde bul jaǵdai, burynǵy jyldardaǵydai, granttardy basym mamandyqtary boiynsha bólýine bailanysty qalyptasqanyn túsindirdi. Sonymen qatar, qajetti bilim berý grantyn alý úshin árbir mamandyqqa ártúrli ótý upai deńgeii ornatylǵan edi.
Jaǵymsyz qoǵamdyq reaktsiiany eskere otyryp, Ombýdsmen qorytyndy mektep attestattaýdyń jańa formatyn engizý kezinde memlekettik bilim berý granttaryn bólý jáne taǵaiyndaý tártibiniń quqyqtyq turǵyda jetkiliksiz rettelgenine nazar aýdardy.
Keiinnen ýákiletti organ granttardy taǵaiyndaý «Altyn belgi» iegerleriniń artyqshylyǵyn esepke ala otyryp júrgizilgenin rastap, úmitkerlerdiń tizimin qaita qarastyrý nietin jariialady.
Bul jaǵdai, óz kezeginde, bilim berý grantyna úmitkerler tizimderin ýákiletti organynyń qaita bólýge jáne jańartýǵa bailanysty «Altyn belgi» belgisiniń ieger túlekteri tarapynan birkelki suraqtardy týyndatty.
Adam quqyqtary jónindegi ýákil atyna shaǵymdanýshylar óz hattarynda 14 tamyzdaǵy jariialanǵan jańa tizimde taǵaiyndalǵan joǵary ball alǵan «Altyn belgi» iegerleriniń ózderi tańdaǵan mamandyqtary boiynsha emes, jalpy negizde bólinip tirkelgeni jóninde atap ótti.
BAQ-da BǴM basshylyǵy taǵaiyndalǵan grant tizimin qaita qaraý sharalary júrgizilip jatqany jóninde jáne «Altyn belgi» iegerlerinen bólek qaita qarjylandyrý sharalary joǵarǵy oqý oryndary esebinen bolatyndyǵy jóninde habarlady.
Alaida bul shara, Ombýdsmenniń pikirinshe, zańdyq turǵyda berilgen sanattaǵy túlekterdiń respýblikalyq biýdjet qarajaty esebinen kepildik berilgen bilim berý grantyn alý úshin jetkilikti mólsherde qamtamasyz etpeidi.
«Altyn belgi» belgisiniń iegerleriniń densaýlyq saqtaý júiesiniń bilim berý mekemeleri arqyly alǵan granttaryn toqtata turýyna (qaitaryp alýyna) bailanysty faktilerine erekshe nazar aýdarylady.
QR BǴM Ulttyq testileý ortalyq basshysynyń túsindermesi boiynsha granttar qoldanystaǵy zańnamaǵa sáikes berilgenin aitady, alaida Qazaqstan Respýblikasynyń Densaýlyq saqtaý ministrliginiń Astana jáne Almaty qalalarynda ornalasqan meditsinalyq joǵarǵy oqý oryndaryna bólingen 220 grantynyń qoldanystaǵy kúshi toqtatylǵan.
Joǵaryda aitylǵandarǵa bailanysty, Adam quqyqtary jónindegi ýákil bul áleýmettik jaǵynan ózekti máselede bilim berý grantyn bólý jóninde qandai da bir memlekettik organdardyń quzyrettiligine qaramastan, ortalyq memlekettik organdar arasyndaǵy áreketteriniń úilespeýi, qoǵamda jalpy tutastai alǵanda bilim berý júiesine teris kózqaras týdyrady dep sanaidy.
Bul turǵyda, keń qoǵamdyq rezonansty týdyrǵan problemalyq máseleler halyq arasynda normativtik-quqyqtyq bazany tiisti túrde taldaý júrgizý jáne aqparattyq-túsindirý jumystarynyń qajettiligi aityldy.
Bul rette Ombýdsmen jan-jaqty mán-jailardy eskere otyryp, kóterilgen máselelerdiń durys rettelýine, bilim berý granttaryn taǵaiyndaý júiesiniń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýge shaqyrdy.
