ادام قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ ۋەكٸل اسقار شەكٸروۆ قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸ ەرلان ساعاديەۆتٸڭ اتىنا مەكتەپ تٷلەكتەرٸ اراسىندا مەملەكەتتٸك بٸلٸم بەرۋ گرانتتارىن ٷلەستٸرۋدە قوعامدىق رەزونانستى تۋدىرۋىنا بايلانىستى ٷندەۋ جولدادى, دەپ حابارلادى بٷگٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ادام قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ ۋەكٸلدٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
ٷندەۋدە بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن جاڭعىرتۋ اياسىندا جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان اۋقىمدى رەفورمالاردىڭ ماڭىزدىلىعى اتالدى. ەلباسىنىڭ «قازاقستاندى ٷشٸنشٸ جاڭعىرتۋ: جاھاندىق بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸك» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن جٷزەگە اسىرۋ اياسىندا ازاماتتاردىڭ ساپالى بٸلٸم الۋىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن مەملەكەت قابىلدايتىن شارالار ەرەكشە اتالىپ ٶتتٸ.
سونىمەن قاتار, ومبۋدسمەن وسى مەسەلە بويىنشا باق-تا جيٸ كەزدەسەتٸن حابارلامالار مەن ونىڭ اتىنا كەلٸپ تٷسەتٸن ازاماتتاردىڭ شاعىمدارىنا قاتىستى الاڭداۋشىلىعىن بٸلدٸردٸ.
ٶز شاعىمدارىندا تالاپكەرلەر مەن ولاردىڭ اتا-انالارى, ٶزدەرٸنٸڭ پٸكٸرٸنشە, بٸلٸم بەرۋ گرانتىن بەرۋ جەنە تاراتۋ تۋرالى ەدٸلەتسٸزدٸكتٸ كٶرسەتٸپ وتىر. وسىلايشا, گرانتتار بٸرىڭعاي ۇلتتىق تەستٸلەۋدٸڭ قورىتىندىسى بويىنشا اسا تٶمەن نەتيجە كٶرسەتكەن, الايدا «التىن بەلگٸ» بەلگٸسٸ بار تٷلەكتەرگە بەرٸلگەن, سول ۋاقىتتا جوعارى بالل العاندار مەملەكەتتٸك قاراجات ەسەبٸنەن وقۋ مٷمكٸندٸگٸنەن ايرىلعان.
الدىڭعى جىلدارى وسى بەلگٸ ٷمٸتكەرلەرٸ ٶزدەرٸنٸڭ باسىم قۇقىقتارىن ۇبت جيناعان باللدارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا راستاعان. الايدا بٸلٸم جٷيەسٸندەگٸ جٷرگٸزٸلگەن رەفورمالار قورىتىندى مەكتەپ اتتەستاتسييالاۋداعى جاڭا فورماتتى ناقتىلادى, وسىعان وراي «التىن بەلگٸ» بەلگٸسٸن تاعايىنداۋ مەكتەپ بٸتٸرۋ ەمتيحاندارىنىڭ شەشٸمدەرٸنە سەيكەس جٷرگٸزٸلدٸ.
اتالعان بەلگٸنٸڭ يەگەرلەرٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٷكٸمەتٸنٸڭ 2017 جىلعى 26 شٸلدەدەگٸ № 446 قاۋلىسىمەن بەكٸتٸلگەن جوعارى وقۋ اقىسىن تٶلەۋگە ارنالعان بٸلٸم بەرۋ گرانتىن تاعايىنداۋ ەرەجەسٸنە سەيكەس, كونكۋرس بارىسىندا بٸلٸم بەرۋ گرانتتارىن الۋدىڭ باسىم قۇقىعىنا يە بولدى.
وسىعان بايلانىستى ومبۋدسمەننٸڭ پٸكٸرٸ بويىنشا, ۋەكٸلەتتٸ ورگاننىڭ بٸلٸم بەرۋ گرانتتارىن بٶلۋ مەسەلەسٸ بويىنشا بٸرقاتار تٷسٸندٸرمەلەرٸ بەلگٸلٸ بٸر ەكٸ مەندٸلٸككە ەكەلٸپ وتىر. قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ باستاپقى تٷسٸندٸرمەلەرٸندە بۇل جاعداي, بۇرىنعى جىلدارداعىداي, گرانتتاردى باسىم ماماندىقتارى بويىنشا بٶلۋٸنە بايلانىستى قالىپتاسقانىن تٷسٸندٸردٸ. سونىمەن قاتار, قاجەتتٸ بٸلٸم بەرۋ گرانتىن الۋ ٷشٸن ەربٸر ماماندىققا ەرتٷرلٸ ٶتۋ ۇپاي دەڭگەيٸ ورناتىلعان ەدٸ.
جاعىمسىز قوعامدىق رەاكتسييانى ەسكەرە وتىرىپ, ومبۋدسمەن قورىتىندى مەكتەپ اتتەستاتتاۋدىڭ جاڭا فورماتىن ەنگٸزۋ كەزٸندە مەملەكەتتٸك بٸلٸم بەرۋ گرانتتارىن بٶلۋ جەنە تاعايىنداۋ تەرتٸبٸنٸڭ قۇقىقتىق تۇرعىدا جەتكٸلٸكسٸز رەتتەلگەنٸنە نازار اۋداردى.
كەيٸننەن ۋەكٸلەتتٸ ورگان گرانتتاردى تاعايىنداۋ «التىن بەلگٸ» يەگەرلەرٸنٸڭ ارتىقشىلىعىن ەسەپكە الا وتىرىپ جٷرگٸزٸلگەنٸن راستاپ, ٷمٸتكەرلەردٸڭ تٸزٸمٸن قايتا قاراستىرۋ نيەتٸن جارييالادى.
بۇل جاعداي, ٶز كەزەگٸندە, بٸلٸم بەرۋ گرانتىنا ٷمٸتكەرلەر تٸزٸمدەرٸن ۋەكٸلەتتٸ ورگانىنىڭ قايتا بٶلۋگە جەنە جاڭارتۋعا بايلانىستى «التىن بەلگٸ» بەلگٸسٸنٸڭ يەگەر تٷلەكتەرٸ تاراپىنان بٸركەلكٸ سۇراقتاردى تۋىنداتتى.
ادام قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ ۋەكٸل اتىنا شاعىمدانۋشىلار ٶز حاتتارىندا 14 تامىزداعى جارييالانعان جاڭا تٸزٸمدە تاعايىندالعان جوعارى بالل العان «التىن بەلگٸ» يەگەرلەرٸنٸڭ ٶزدەرٸ تاڭداعان ماماندىقتارى بويىنشا ەمەس, جالپى نەگٸزدە بٶلٸنٸپ تٸركەلگەنٸ جٶنٸندە اتاپ ٶتتٸ.
باق-دا بعم باسشىلىعى تاعايىندالعان گرانت تٸزٸمٸن قايتا قاراۋ شارالارى جٷرگٸزٸلٸپ جاتقانى جٶنٸندە جەنە «التىن بەلگٸ» يەگەرلەرٸنەن بٶلەك قايتا قارجىلاندىرۋ شارالارى جوعارعى وقۋ ورىندارى ەسەبٸنەن بولاتىندىعى جٶنٸندە حابارلادى.
الايدا بۇل شارا, ومبۋدسمەننٸڭ پٸكٸرٸنشە, زاڭدىق تۇرعىدا بەرٸلگەن ساناتتاعى تٷلەكتەردٸڭ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبٸنەن كەپٸلدٸك بەرٸلگەن بٸلٸم بەرۋ گرانتىن الۋ ٷشٸن جەتكٸلٸكتٸ مٶلشەردە قامتاماسىز ەتپەيدٸ.
«التىن بەلگٸ» بەلگٸسٸنٸڭ يەگەرلەرٸنٸڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸنٸڭ بٸلٸم بەرۋ مەكەمەلەرٸ ارقىلى العان گرانتتارىن توقتاتا تۇرۋىنا (قايتارىپ الۋىنا) بايلانىستى فاكتٸلەرٸنە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.
قر بعم ۇلتتىق تەستٸلەۋ ورتالىق باسشىسىنىڭ تٷسٸندەرمەسٸ بويىنشا گرانتتار قولدانىستاعى زاڭناماعا سەيكەس بەرٸلگەنٸن ايتادى, الايدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ استانا جەنە الماتى قالالارىندا ورنالاسقان مەديتسينالىق جوعارعى وقۋ ورىندارىنا بٶلٸنگەن 220 گرانتىنىڭ قولدانىستاعى كٷشٸ توقتاتىلعان.
جوعارىدا ايتىلعاندارعا بايلانىستى, ادام قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ ۋەكٸل بۇل ەلەۋمەتتٸك جاعىنان ٶزەكتٸ مەسەلەدە بٸلٸم بەرۋ گرانتىن بٶلۋ جٶنٸندە قانداي دا بٸر مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ قۇزىرەتتٸلٸگٸنە قاراماستان, ورتالىق مەملەكەتتٸك ورگاندار اراسىنداعى ەرەكەتتەرٸنٸڭ ٷيلەسپەۋٸ, قوعامدا جالپى تۇتاستاي العاندا بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنە تەرٸس كٶزقاراس تۋدىرادى دەپ سانايدى.
بۇل تۇرعىدا, كەڭ قوعامدىق رەزونانستى تۋدىرعان پروبلەمالىق مەسەلەلەر حالىق اراسىندا نورماتيۆتٸك-قۇقىقتىق بازانى تيٸستٸ تٷردە تالداۋ جٷرگٸزۋ جەنە اقپاراتتىق-تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىنىڭ قاجەتتٸلٸگٸ ايتىلدى.
بۇل رەتتە ومبۋدسمەن جان-جاقتى مەن-جايلاردى ەسكەرە وتىرىپ, كٶتەرٸلگەن مەسەلەلەردٸڭ دۇرىس رەتتەلۋٸنە, بٸلٸم بەرۋ گرانتتارىن تاعايىنداۋ جٷيەسٸنٸڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە شاقىردى.
