Qazaqstannyń avtomobil salasy rekordtardy jańartýda. 2025 jyldyń qarashasynda 25,8 myń jeńil avtokólik satylyp, bul tarihi eń joǵary kórsetkishke jetti. Onyń 7,8 myńy Qostanaida qurastyrylǵan Chevrolet kólikterine tiesili. Odan keiin Hyundai – 5,3 myń jáne Kia – 2 myń avtokólikpen keledi.
Jalpy alǵanda, aǵymdaǵy jyldyń qańtar–qarasha ailarynda jeńil avtokólikterdiń satylymy 207,6 myń birlikke jetip, 2024 jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 15,6%-ǵa artty. Budan bólek, biylǵy 11 aidyń ózinde-aq rekordtyq 2024 jylmen salystyrǵanda 1,2%-ǵa kóp jeńil avtokólik satyldy. Osylaisha, ótken jylǵy satylym rekordy qazirdiń ózinde jańardy.
Otandyq avtozaýyttar 2025 jyldyń qańtar–qarasha ailarynda konveierden 146,2 myń birlik avtokólik tehnikasyn shyǵardy, onyń 132,7 myńy – jeńil avtokólikter.
Kóshbasshy – Qostanai oblysyndaǵy Allur kompaniiasy: aǵymdaǵy jyldyń 11 aiynda 79,2 myń birlik avtokólik tehnikasy óndirildi, bul el boiynsha salanyń jalpy óndirisiniń 54,2%-yn quraidy.
Odan keiin Almaty qalasyndaǵy Hyundai Trans Kazakhstan jáne Hyundai Trans Almaty zaýyttary keledi – 48,5 myń birlik. Avtokólik tehnikasynyń eleýli kólemi Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy «SemAZ» jáne Daewoo Bus Kazakhstan kásiporyndaryna (3,7 myń birlik), Qaraǵandy oblysyndaǵy QazTehna-ǵa (2,1 myń birlik) jáne Aqmola oblysyndaǵy «KAMAZ-Injiniring» zaýytyna (1,1 myń birlik) tiesili.
Aǵymdaǵy jyldyń qarashasynda avtomobilder, tirkemeler men jartylai tirkemeler óndirisiniń aqshalai kólemi 311 mlrd teńgeni qurady, al qańtar–qarasha ailaryndaǵy jiyntyq óndiris 2 trln teńgeden asty. Bul 2024 jyldyń on bir aiymen salystyrǵanda aqshalai mánde 25,4%-ǵa kóp (IFO – 115,2%). Óndiris kóleminiń ósýi avtopromnyń el ónerkásibi qurylymyndaǵy róliniń nyǵaiýymen qatar júrýde. Qańtar–qarasha qorytyndysy boiynsha avtomobil ónerkásibi búkil mashina jasaýdyń 41,7%-yn qalyptastyryp, salanyń negizgi segmenti ekenin aiqyn kórsetti. Sonymen qatar, avtomobilder, tirkemeler men jartylai tirkemeler óndirisiniń úlesi óńdeý ónerkásibinde 7,5%-ǵa, al jalpy ónerkásipte 3,7%-ǵa jetti. Bul ónerkásiptik ósimniń qosylǵan quny joǵary mashina jasaý jáne qurastyrý óndiristerine qarai yǵysyp kele jatqanyn ańǵartady.
Avtomobil ónerkásibiniń damýyna negizgi úlesti Qostanai oblysy qosyp otyr. Munda basty óndiristik qýattar – Allur shoǵyrlanǵan. Óńirge avtomobilder, tirkemeler men jartylai tirkemelerdiń jalpy óndiris kóleminiń jartysyna jýyǵy tiesili. Avtoprom oblystyń ónerkásip qurylymynda basym oryn alady: onyń mashina jasaýdaǵy úlesi 81,6%-ǵa, óńdeý ónerkásibinde – 45,4%-ǵa, al jalpy ónerkásipte shamamen úshten birine jetti. Bul salany Qostanai oblysynyń negizgi indýstriialyq draiverine ainaldyrady.
Almaty qalasynda da avtomobil ónerkásibi megapolis óndirisiniń qurylymynda eleýli úleske ie. Qalanyń mashina jasaýyndaǵy avtopromnyń úlesi 80,3%-dy, óńdeý ónerkásibinde – 37,6%-dy, al jalpy ónerkásipte – 32%-dy qurady. Bul Ońtústik astanada avtokólik qurastyrý óndiristeriniń joǵary deńgeide shoǵyrlanǵanyn kórsetedi.
Sonymen birge, respýblikalyq deńgeide dál Qostanai oblysy avtomobilestroenie segmentinde airyqsha erekshelenedi. Óńirdiń avtopromyna Qazaqstandaǵy búkil mashina jasaýdyń 20,5%-y, óńdeý ónerkásibiniń 3,7%-y jáne eldiń jalpy ónerkásip óndirisiniń shamamen 2%-y tiesili. Salystyrý úshin: qalǵan barlyq óńirlerdiń jiyntyq úlesi mashina jasaýda 21,2%-dy, óńdeý ónerkásibinde 3,8%-dy jáne el ónerkásibinde 1,9%-dy ǵana qurady. Bul avtopromnyń aýmaqtyq turǵydan joǵary deńgeide shoǵyrlanǵanyn aiǵaqtaidy.
Jalaqy dinamikasy avtomobil ónerkásibiniń ekonomikalyq róliniń ózgergenin kórsetedi. 2015 jyly avtopromdaǵy ortasha ailyq jalaqy* respýblika boiynsha ortasha deńgeiden nebári 5,3%-ǵa ǵana joǵary bolǵan. Al 2024 jyldyń qorytyndysy boiynsha aiyrmashylyq aitarlyqtai ósti: saladaǵy ortasha ailyq jalaqy eldik ortasha kórsetkishten shamamen 1,5 ese joǵary bolyp, 579 myń teńgeni qurady (el boiynsha – 384,3 myń teńge).
Qazaqstandaǵy eń iri avtomobil klasteri sanalatyn Qostanai oblysynda 2015 jyly avtopromdaǵy ortasha ailyq jalaqy óńirlik ortasha deńgeiden 0,3%-ǵa ǵana tómen bolǵan. Al 2024 jyly ol oblys boiynsha ortasha kórsetkishten 29,1%-ǵa, iaǵni 90,9 myń teńgege artyp, 402,9 myń teńgege jetti (óńirlik ortasha – 312 myń teńge).
*munda jáne budan ári – shaǵyn kásiporyndardy qosa eseptegende.
Qostanai oblysyndaǵy avtomobil ónerkásibiniń damýy óńirdiń ekonomikalyq belsendiligin edáýir kúsheitip otyr. Sala ónerkásip óndirisiniń qomaqty bóligin qalyptastyryp qana qoimai, qyzmetkerlerdiń tabysyn arttyryp, óndiristik qurylym men qosylǵan qundy nyǵaitýda. Avtoprom óńirlik ekonomikanyń negizgi lokomotivine ainalyp, salanyń shoǵyrlanýy ónimdiliktiń ósýine qalai yqpal etetinin jáne jalpy el ekonomikasyna áserin aiqyn kórsetip otyr.