قوستاناي وبلىسى – قازاقستاننىڭ نەگٸزگٸ اۆتوموبيل كلاستەرٸ

قوستاناي وبلىسى – قازاقستاننىڭ نەگٸزگٸ اۆتوموبيل كلاستەرٸ


قازاقستاننىڭ اۆتوموبيل سالاسى رەكوردتاردى جاڭارتۋدا. 2025 جىلدىڭ قاراشاسىندا 25,8 مىڭ جەڭٸل اۆتوكٶلٸك ساتىلىپ, بۇل تاريحي ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸشكە جەتتٸ. ونىڭ 7,8 مىڭى قوستانايدا قۇراستىرىلعان Chevrolet كٶلٸكتەرٸنە تيەسٸلٸ. ودان كەيٸن Hyundai – 5,3 مىڭ جەنە Kia – 2 مىڭ اۆتوكٶلٸكپەن كەلەدٸ.


جالپى العاندا, اعىمداعى جىلدىڭ قاڭتار–قاراشا ايلارىندا جەڭٸل اۆتوكٶلٸكتەردٸڭ ساتىلىمى 207,6 مىڭ بٸرلٸككە جەتٸپ, 2024 جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 15,6%-عا ارتتى. بۇدان بٶلەك, بيىلعى 11 ايدىڭ ٶزٸندە-اق رەكوردتىق 2024 جىلمەن سالىستىرعاندا 1,2%-عا كٶپ جەڭٸل اۆتوكٶلٸك ساتىلدى. وسىلايشا, ٶتكەن جىلعى ساتىلىم رەكوردى قازٸردٸڭ ٶزٸندە جاڭاردى.


وتاندىق اۆتوزاۋىتتار 2025 جىلدىڭ قاڭتار–قاراشا ايلارىندا كونۆەيەردەن 146,2 مىڭ بٸرلٸك اۆتوكٶلٸك تەحنيكاسىن شىعاردى, ونىڭ 132,7 مىڭى  جەڭٸل اۆتوكٶلٸكتەر.


كٶشباسشى – قوستاناي وبلىسىنداعى Allur كومپانيياسى: اعىمداعى جىلدىڭ 11 ايىندا 79,2 مىڭ بٸرلٸك اۆتوكٶلٸك تەحنيكاسى ٶندٸرٸلدٸ, بۇل ەل بويىنشا سالانىڭ جالپى ٶندٸرٸسٸنٸڭ 54,2%-ىن قۇرايدى.


ودان كەيٸن الماتى قالاسىنداعى Hyundai Trans Kazakhstan جەنە Hyundai Trans Almaty زاۋىتتارى كەلەدٸ – 48,5 مىڭ بٸرلٸك. اۆتوكٶلٸك تەحنيكاسىنىڭ ەلەۋلٸ كٶلەمٸ شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى «سەماز» جەنە Daewoo Bus Kazakhstan كەسٸپورىندارىنا (3,7 مىڭ بٸرلٸك), قاراعاندى وبلىسىنداعى QazTehna-عا (2,1 مىڭ بٸرلٸك) جەنە اقمولا وبلىسىنداعى «كاماز-ينجينيرينگ» زاۋىتىنا (1,1 مىڭ بٸرلٸك) تيەسٸلٸ.


اعىمداعى جىلدىڭ قاراشاسىندا اۆتوموبيلدەر, تٸركەمەلەر مەن جارتىلاي تٸركەمەلەر ٶندٸرٸسٸنٸڭ اقشالاي كٶلەمٸ 311 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى, ال قاڭتار–قاراشا ايلارىنداعى جيىنتىق ٶندٸرٸس 2 ترلن تەڭگەدەن استى. بۇل 2024 جىلدىڭ ون بٸر ايىمەن سالىستىرعاندا اقشالاي مەندە 25,4%-عا كٶپ (يفو  115,2%). ٶندٸرٸس كٶلەمٸنٸڭ ٶسۋٸ اۆتوپرومنىڭ ەل ٶنەركەسٸبٸ قۇرىلىمىنداعى رٶلٸنٸڭ نىعايۋىمەن قاتار جٷرۋدە. قاڭتار–قاراشا قورىتىندىسى بويىنشا اۆتوموبيل ٶنەركەسٸبٸ بٷكٸل ماشينا جاساۋدىڭ 41,7%-ىن قالىپتاستىرىپ, سالانىڭ نەگٸزگٸ سەگمەنتٸ ەكەنٸن ايقىن كٶرسەتتٸ. سونىمەن قاتار, اۆتوموبيلدەر, تٸركەمەلەر مەن جارتىلاي تٸركەمەلەر ٶندٸرٸسٸنٸڭ ٷلەسٸ ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸندە 7,5%-عا, ال جالپى ٶنەركەسٸپتە 3,7%-عا جەتتٸ. بۇل ٶنەركەسٸپتٸك ٶسٸمنٸڭ قوسىلعان قۇنى جوعارى ماشينا جاساۋ جەنە قۇراستىرۋ ٶندٸرٸستەرٸنە قاراي ىعىسىپ كەلە جاتقانىن اڭعارتادى.


اۆتوموبيل ٶنەركەسٸبٸنٸڭ دامۋىنا نەگٸزگٸ ٷلەستٸ قوستاناي وبلىسى قوسىپ وتىر. مۇندا باستى ٶندٸرٸستٸك قۋاتتار – Allur شوعىرلانعان. ٶڭٸرگە اۆتوموبيلدەر, تٸركەمەلەر مەن جارتىلاي تٸركەمەلەردٸڭ جالپى ٶندٸرٸس كٶلەمٸنٸڭ جارتىسىنا جۋىعى تيەسٸلٸ. اۆتوپروم وبلىستىڭ ٶنەركەسٸپ قۇرىلىمىندا باسىم ورىن الادى: ونىڭ ماشينا جاساۋداعى ٷلەسٸ 81,6%-عا, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸندە  45,4%-عا, ال جالپى ٶنەركەسٸپتە شامامەن ٷشتەن بٸرٸنە جەتتٸ. بۇل سالانى قوستاناي وبلىسىنىڭ نەگٸزگٸ يندۋسترييالىق درايۆەرٸنە اينالدىرادى.


الماتى قالاسىندا دا اۆتوموبيل ٶنەركەسٸبٸ مەگاپوليس ٶندٸرٸسٸنٸڭ قۇرىلىمىندا ەلەۋلٸ ٷلەسكە يە. قالانىڭ ماشينا جاساۋىنداعى اۆتوپرومنىڭ ٷلەسٸ 80,3%-دى, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸندە  37,6%-دى, ال جالپى ٶنەركەسٸپتە  32%-دى قۇرادى. بۇل وڭتٷستٸك استانادا اۆتوكٶلٸك قۇراستىرۋ ٶندٸرٸستەرٸنٸڭ جوعارى دەڭگەيدە شوعىرلانعانىن كٶرسەتەدٸ.

سونىمەن بٸرگە, رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە دەل قوستاناي وبلىسى اۆتوموبيلەستروەنيە سەگمەنتٸندە ايرىقشا ەرەكشەلەنەدٸ. ٶڭٸردٸڭ اۆتوپرومىنا قازاقستانداعى بٷكٸل ماشينا جاساۋدىڭ 20,5%-ى, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنٸڭ 3,7%-ى جەنە ەلدٸڭ جالپى ٶنەركەسٸپ ٶندٸرٸسٸنٸڭ شامامەن 2%-ى تيەسٸلٸ. سالىستىرۋ ٷشٸن: قالعان بارلىق ٶڭٸرلەردٸڭ جيىنتىق ٷلەسٸ ماشينا جاساۋدا 21,2%-دى, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸندە 3,8%-دى جەنە ەل ٶنەركەسٸبٸندە 1,9%-دى عانا قۇرادى. بۇل اۆتوپرومنىڭ اۋماقتىق تۇرعىدان جوعارى دەڭگەيدە شوعىرلانعانىن ايعاقتايدى.


جالاقى ديناميكاسى اۆتوموبيل ٶنەركەسٸبٸنٸڭ ەكونوميكالىق رٶلٸنٸڭ ٶزگەرگەنٸن كٶرسەتەدٸ. 2015 جىلى اۆتوپرومداعى ورتاشا ايلىق جالاقى* رەسپۋبليكا بويىنشا ورتاشا دەڭگەيدەن نەبەرٸ 5,3%-عا عانا جوعارى بولعان. ال 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ايىرماشىلىق ايتارلىقتاي ٶستٸ: سالاداعى ورتاشا ايلىق جالاقى ەلدٸك ورتاشا كٶرسەتكٸشتەن شامامەن 1,5 ەسە جوعارى بولىپ, 579 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرادى (ەل بويىنشا – 384,3 مىڭ تەڭگە).


قازاقستانداعى ەڭ ٸرٸ اۆتوموبيل كلاستەرٸ سانالاتىن قوستاناي وبلىسىندا 2015 جىلى اۆتوپرومداعى ورتاشا ايلىق جالاقى ٶڭٸرلٸك ورتاشا دەڭگەيدەن 0,3%-عا عانا تٶمەن بولعان. ال 2024 جىلى ول وبلىس بويىنشا ورتاشا كٶرسەتكٸشتەن 29,1%-عا, ياعني 90,9 مىڭ تەڭگەگە ارتىپ, 402,9 مىڭ تەڭگەگە جەتتٸ (ٶڭٸرلٸك ورتاشا – 312 مىڭ تەڭگە).

*مۇندا جەنە بۇدان ەرٸ  شاعىن كەسٸپورىنداردى قوسا ەسەپتەگەندە.


قوستاناي وبلىسىنداعى اۆتوموبيل ٶنەركەسٸبٸنٸڭ دامۋى ٶڭٸردٸڭ ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸگٸن ەدەۋٸر كٷشەيتٸپ وتىر. سالا ٶنەركەسٸپ ٶندٸرٸسٸنٸڭ قوماقتى بٶلٸگٸن قالىپتاستىرىپ قانا قويماي, قىزمەتكەرلەردٸڭ تابىسىن ارتتىرىپ, ٶندٸرٸستٸك قۇرىلىم مەن قوسىلعان قۇندى نىعايتۋدا. اۆتوپروم ٶڭٸرلٸك ەكونوميكانىڭ نەگٸزگٸ لوكوموتيۆٸنە اينالىپ, سالانىڭ شوعىرلانۋى ٶنٸمدٸلٸكتٸڭ ٶسۋٸنە قالاي ىقپال ەتەتٸنٸن جەنە جالپى ەل ەكونوميكاسىنا ەسەرٸن ايقىن كٶرسەتٸپ وتىر.