Ulttyq bank tóraǵasynyń orynbasary Áliia Moldabekova valiýta naryǵyndaǵy jaǵdai men teńgeniń dinamikasy týraly málim etti, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Ol koronavirýs infektsiiasynyń yqtimal ekinshi tolqyny men COVID-19-ben aýyrǵandar sanynyń ósýi ulttyq valiýtanyń bolashaǵyna qalai áser etetinin aitty.
«Sarapshylardyń jyl sońyna deiingi teńge dinamikasyna qatysty pikirleri ekige bólindi: keibireýler syrqattanǵandar sanynyń ósýi ulttyq valiýtanyń álsireýine ákeledi dese, biri – álemdik ekonomikanyń jáne kómirsýtekterge suranystyń qalpyna kelýine qarai onyń nyǵaiýyn kútýde. Erkin ózgermeli rejimde ulttyq valiýta burynǵydai munai baǵasyna táýeldi», – dedi Áliia Moldabekova.
Onyń aitýynsha, energiia tasymaldaýshylar naryǵynda jahandyq tutynýdyń tómendeýinen týyndaǵan aiqynsyzdyq áli de joǵary. Jekelegen elder, mysaly, Liviia óndiristi arttyrýyna qaramastan, OPEK+ uiymy óndiristi azaitý jóninde aldyn ala kelisilgen talaptardy ustaný jáne munai naryǵyn qaita teńdestirý týraly aityp otyr.
Iri óndirýshiler arasyndaǵy kelispeýshilik osy jyldyń basynda munai baǵasynyń kúrt quldyraýyna ákelgenin eskere otyryp, OPEK+ óndirýshi elder arasyndaǵy qazirgi úilestirý iri qatysýshylar jańa naqty shyndyqty túsinedi dep oilaýǵa múmkindik beredi. Qytai ekonomikasynyń birtindep qalpyna kelýi týraly belgiler de energiia tasymaldaýshylar naryǵyna qoldaý kórsetedi.
«Negizgi eksporttyq taýar baǵasynyń serpininen basqa, teńge álemdik ekonomikadaǵy jalpy úrdisterge ushyraǵysh. Kóptegen damýshy elder jahandyq suranystyń quldyraýyna bailanysty eksporttyń tómendeýine shydaýǵa májbúr. Buǵan jaýap retinde úkimetter damyǵan eldermen salystyrǵanda shamaly aýqymda bolsa da, fiskaldyq jáne monetarlyq sharalar qabyldaýda», – dedi ol.
Investorlardyń táýekel dárejesiniń jalpy tómendeýine jáne AQSh-taǵy yntalandyrý sharalary boiynsha belgisizdikke bailanysty álemdik naryqtardaǵy jekelegen kezeńderde dollardyń nyǵaiýy damýshy elderdiń ulttyq valiýtalaryna qosymsha qysym kórsetýde.
Qazaqstan basqa eldermen salystyrǵanda Úkimet pen Ulttyq banktiń qýatty fiskaldyq qoldaýynyń jáne ekonomikany qoldaý úshin ýaqtyly sharalar qabyldaýynyń nátijesinde ornyqty pozitsiiaǵa ie.
Sonymen qatar, ol COVID-19-dyń ekinshi tolqynynyń álemdik ekonomikaǵa áseri týraly sarapshylardyń boljamyna toqtaldy.
«Eýropada aýyrýdyń jańa jaǵdailary týraly habarlamalar aiasynda koronavirýstyń ekinshi tolqyny týraly qaýiptenýdiń saqtalýyna qaramastan, aǵymdaǵy álemdik statistika emdelýshilerdiń úlken paiyzymen, sondai-aq ólim-jitimniń tómendigimen erekshelenedi. Keibir ekonomister indettiń baqylaýǵa alynyp kele jatyr dep esepteidi jáne aýyratyndar sanynyń azaiýyn kútýde. Bul tiisinshe ekonomikaǵa qatty áser etpeidi», – dedi Ulttyq bank tóraǵasynyń orynbasary.
Halyqarlyq valiýtalyq qor jaz mezgilindegi boljamdarmen salystyrǵanda álemdik ekonomikanyń damýy jóninde anaǵurlym optimistik boljam jasady. Qor álemdik jalpy ishki ónimniń aldyńǵy boljam boiynsha 4,9%-ǵa tómendeýge qarsy 4,4%-ǵa tómendeitinin kútýde. Kóptegen damyǵan jáne damýshy elder oń túzetýden ótti.
Qazaqstannyń jalpy ishki ónim serpini boiynsha halyqaralyq valiýtalyq qorynyń 2020 jáne 2021 jyldarǵa arnalǵan boljamy ózgergen joq jáne tiisinshe ( - ) 2,7% jáne (+) 3%-dy quraidy.
