Qytaidyń Ýhan qalasynan koronavirýs infektsiiasy taralyp ketkeli beri álem elderi tosynnan kelgen qaýiptiń aldyn alýdyń barlyq amalyn qarastyryp, tiisti sharalardy qabyldaýǵa tyrysýda. Áitse de Densaýlyq saqtaý ministri Eljan Birtanov 5 naýryzdaǵy qolda bar málimetke sai qaýipti virýstyń 79 elde tirkelgenin málim etti. Aptalap aýqymy artyp kele jatqan koronavirýs infektsiiasyn juqtyrǵandardyń álem boiynsha 100 myńǵa jýyqtaýy – Qazaqstandy saqtyq sharalaryn kúsheitýge májbúrlep otyr.
Eljan Birtanov: Koronavirýs Qazaqstanda tirkelgen joq
Jalpy koronavirýs jaily el ishinde taraǵan alypqashpa áńgimeler jaýapty organdardyń, ásirese Densaýlyq saqtaý ministrliginiń mamandaryn ábden zárezap qylǵan sekildi. Áitse de jalǵan aqparattyń kóptigi de qaýipti virýstyń Qazaqstanǵa «mine kirip qoiǵanyn» kúnbe-kún taratyp, áigili akter Djeki Chanǵa da «koronavirýs juqtyryp» qoiǵany bar. Bul jaǵdai baspasóz máslihatyn ótkizgen saiyn «tek resmi aqparattarǵa súienýdi suraǵan» bas sanitarlyq dáriger Jandarbek Bekshinniń de, ministr Eljan Birtanovtyń da júikesin ábden juqartqan bolýy kerek.
«Koronavirýsqa qatysty kúndelikti aqparattardy ýaqtyly berip jatyrmyz. Ókinishke qarai, soǵan qaramastan halyq arasynda, áleýmettik jelilerden ártúrli málimetter kelýde. Mysaly, búgin ýatsapta «Nur-Sultanda eki Qytai azamaty qaitys boldy» degen, keshe «Almatyda aýrý Qytai azamattary emdelip jatyr» degen de jalǵan aqparat tarady. Óńirlerden de osyndai aqparat qarsha boraidy. Bizdiń negizgi mindetimiz – elimizdegi túrli aýrýdan, infektsiiadan qorǵaý, ashyq ári tolyq aqparat berý», - dedi ministr 5 naýryzda OKQ-da ótken baspasóz máslihatynda bul suraqtarǵa jaýap berýden sharshaǵanyn bildirip.
Eljan Birtanov aityp ótkendei qazirgi ýaqytta koronavirýs infektsiiasy boiynsha Qytaida 80 myńnan astam naýqas tirkelgen. Naýryzdyń 4-nen 5-ne qaraǵan kúni aýrý ósimi Qytaida 0,18 paiyzdy kórsetken. Áitse de statistika úrei týdyrǵanymen úmit týdyrarlyq málimet te joq emes.
«Qytaida aýrýhanalardan shyqqan azamattardyń sany 52 myńnan asty. Iaǵni búkil naýqastyń 65 paiyzy emdelip shyqty. Ókinishke qarai, dúnie júzindegi 79 memlekette 14 myńnan astam naýqas tirkeldi. Qazirgi tańda Qazaqstanda koronavirýs infektsiiasymen naýqastanǵan adamdar tirkelmedi. Mundai diagnoz áli eshkimge qoiylǵan joq», - dedi kesip pishti ministr.
Qazaqstan qandai saqtyq sharalaryn qabyldap jatyr?
Osy jyldyń 29 qańtarynda QR Úkimeti janyndaǵy vedomstvoaralyq komissiia Qazaqstan aýmaǵynda koronavirýstyń taralýyna jol bermeý boiynsha birqatar qosymsha qorǵaný sharalaryn qabyldady. Atap aitqanda, 29 qańtardan bastap QR men QHR arasynda jolaýshylar avtobýsynyń tasymaly, ekinshiden, 2020 jylǵy 1 aqpannan bastap QR men QHR arasynda júretin jolaýshylar poiyzdarynyń baǵdary, 2020 jylǵy 3 aqpannan bastap eki el arasyndaǵy júieli áýe qatynasy ýaqytsha toqtatyldy. Sonymen qatar Úkimet QHR azamattaryna viza berýdi toqtatyp, 2020 jylǵy 4-8 aqpan aralyǵynda Halyqaralyq tennis federatsiiasynyń Federatsiia kýbogynyń irikteý matchtaryn QHR-dyń Dýngýan qalasynan Nur-Sultan qalasyna aýystyrý týraly usynysyn qabyldamady. Sondai-aq 2020 jylǵy 12-16 aqpan aralyǵynda sý dobynan Aziia irikteý chempionaty ótkizilmeitin boldy.
Áitse de koronavirýs boiynsha álemdik ahýal Úkimetti bul shekteýlerdi qaita kúsheitýge birneshe márte májbúrlep otyr. 2 naýryzda ótken Úkimettiń kezekti otyrysynda Qazaqstan aýmaǵynda koronavirýs infektsiiasynyń taralýyna jol bermeý sharalary qaraldy. Iaǵni biylǵy jyldyń 1 naýryzynan bastap QR Bas memlekettik sanitarlyq dárigeriniń qaýlysymen birinshi sanattaǵy elder qataryna Qytai Halyq Respýblikasymen qatar, Iran, Ońtústik Koreia, Japoniia, Italiia, Gonkong (QHR), Taivan (QHR) jáne Makao (QHR) jatqyzyldy.
«QHR men Irannan kelgen azamattar mindetti túrde 14 kúndik karantinge jatqyzylyp, aýrýhanadan shyqqannan keiin qosymsha 10 kún ishinde meditsinalyq baqylaýda bolady», - dedi densaýlyq saqtaý ministri Úkimet otyrysynda.
Birinshi sanattaǵy qalǵan elderden kelgen (Ońtústik Koreia, Japoniia, Italiia, Gonkong (QHR), Taivan (QHR) jáne Makao) azamattar 14 kúnge turǵylyqty jeri boiynsha karantinge ornalastyrylady. Biraq sanitarlyq qyzmettiń sheshimi boiynsha bul adamdar meditsinalyq uiymdaǵy karantinge aýystyrylýy múmkin. Ekinshi sanattaǵy elderden kelgen azamattar 14 kún ishinde turǵyn jeri boiynsha meditsinalyq baqylaýda bolyp, qosymsha 10 kún boiy qońyraý shalý arqyly qashyqtyqtan baqylaýǵa alynady. Úshinshi sanattaǵy elderden kelgen azamattar 24 kún ishinde qońyraý shalý ádisimen qashyqtan baqylanady.
Al kúni keshe Indýstriia jáne infraqurylymdyq damý vitse-ministri Berik Qamaliev Qazaqstanǵa keletin jolaýshylardyń tasymalyn shekteý boiynsha jańa sharalardyń engiziletinin málim etti. Onyń aitýynsha, 8 naýryzdan bastap 1-shi sanattaǵy elderdiń azamattary Qazaqstanǵa kire almaidy. Qazaqstan birinshi sanatqa kirgizgen elderdiń ishinde – Ońtústik Koreia da bar. Alaida bul shekteýdiń sol eldegi Qazaqstan azamattaryna qatysy joq.
Sonymen qatar Quryq jáne Aqtaý porttary Iran men Ázerbaijannan avtoparomdardy ýaqytsha qabyldamaityn boldy.
Densaýlyq saqtaý ministrligi: Karantinge túsinistikpen qaraiyq
«Shekteý bolýy tiis. Kóptegen el shekteýdi engizedi. 4 naýryzda birinshi sanattaǵy elderden kelgen shetel azamattary úshin shekteýler engizildi. Jolaýshylar aǵynyn qysqartý úshin osyndai normalar kúshine endi. Ókinishke qarai, bizdiń azamattarymyz eskertý men qaýip-qaterge qaramai, basqa elderge, ásirese, birinshi sanattaǵy elderge shyǵýlaryn qoiar emes. Ásirese, bizdiń azamattar kóp baratyn Ońtústik Koreiany erekshe atap ótkim keledi. Aýrý keń taralyp kele jatqandyqtan birtindep shekteý sharalaryn engizýdemiz. Sondyqtan biz alǵashqy kúnderden bastap azamattarymyzdy bul elderge barmaýǵa shaqyrdyq. Bizdi bizneske kedergi keltirdi degen syńaida synǵa aldy. Biraq bul usynystar azamattarymyzdy qorǵaýǵa baǵyttalǵan», - dedi Eljan Birtanov keshe OKQ-da ótken baspasóz konferentsiiasynda.
Ministrdiń aitýynsha, eskertýge qaramastan ketip qalǵan azamattar elge kelgen kezde shekteý sharalaryna daiyn bolýy tiis. Bul densaýlyq saqtaý kodeksine sáikes zańdy qadam. Osy standarttardy buzǵany úshin jaýapkershilik te qarastyrylǵan.
«Shekteýler engizilgenimen biz árdaiym basqa elderdiń áýe kompaniialaryna yqpal ete almaimyz. Sondyqtan halyqty qorǵaý maqsatynda bizge kelip jatqan azamattardy deportatsiialaýǵa deiingi áreketti jasaýǵa, jer aýdarýdy júzege asyrýǵa quqyǵymyz bar. Atap aitqanda, 4-i kúni BAÁ-den bort keldi. Onda QHR-dyń eki azamaty bar bolyp shyqty. Biz olardy oqshaýlap, baqylap, Qytaiǵa jiberdik. Basqa elder de osyndai sharalardy qabyldaýda. Bul úilesimdi saiasat», - dedi ministr.
Densaýlyq saqtaý ministriniń aitýynsha qazirgi tańda Qazaqstanda 992 adam karantinde (5 naýryzda Ońtústik Koreiadan kelgen 100 adammen qosqanda 1092 adam) jatyr. Onyń ishinde oqshaýlanǵandar da, úi jaǵdaiynda karantinde jatqandar da bar. 2 jáne 3 sanattar boiynsha, iaǵni turǵylyqty mekenjai turǵysynan 7515 adam, jalpy 8 myńǵa tarta adam Densaýlyq saqtaý ministrliginiń baqylaýyna alynǵan.
Densaýlyq saqtaý ministri Eljan Birtanov koronavirýs infektsiiasynyń taralýyna jol bermeý maqsatynda qandai buqaralyq is-sharalar ótkizilmeitinin de aityp berdi. Ministrdiń sózine qulaq assaq, eń birinshi kezekte merekelik is-sharalar bolmaidy. Baspasóz máslihattary men kóptegen saiys uiymdastyrylmaidy.
Eljan Birtanov koronavirýs infektsiiasyna bailanysty halyqaralyq áýe reisterimen ushqanda karantinge jatýǵa mindettelgen jolaýshylardy sabyrǵa shaqyrady. Sebeptiń de salmaqty ekenin kúnbe-kún qubylǵan stastistika kórsetip otyr.
«Bizde azamattar úshin tamaqpen qamtamasyz etetin jáne sanitarlyq normalarǵa sai keletin oryndar jetkilikti. Karantinge jatqyzǵan azamattar aýrý adamdar emes. Olar deni saý adamdar. Sol úshin karantinge túsinistikpen qaraý kerek», - deidi Eljan Birtanov.
