Rasynda da búgingi kúni búkil álem jurtshylyǵyn alańdatqan koronavirýs infektsiiasy eresekterge qaraǵanda balalarda birshama jeńildeý ótetindigi belgili. Alaida, osynaý bir derekke qarap balalardyń densaýlyǵyna salǵyrt qaraýǵa múldem bolmaidy. Óitkeni, bul indet balalarda jeńil ótkenimen, ýaqyt óte kele aǵzaǵa tigizer saldary óte aýyr bolatyndyǵy da naqtylanyp otyr.
Máselen, The Lancet jýrnalynda jariialanǵan meditsinalyq sholýǵa qaraǵanda, COVID-19-ben bailanysty dep sanalatyn balalardaǵy mýltijúieli qabyný sindromy (MIS-C) júrekke aitarlyqtai zaqym keltirýi múmkin. Onyń saldarynan keibir balalar ómir boiy dárigerdiń baqylaýynda bolyp, tipti operatsiiaǵa alyp kelýi de yqtimal.
Joe R. and Teresa Lozano Long School of Medicine meditsina mektebi pediatriia kafedrasynyń assistenti, neonatolog, San-Antoniodaǵy Tehas ýniversiteti Meditsina institýtynyń magistri doktor Alvaro Moreironyń aitýynsha, mýltijúieli qabyný sindromy koronavirýs infektsiiasy simptomsyz ótkennen keiin 3 nemese 4 aptadan keiin paida bolady.
«Málimetterge sáikes, joǵary tynys alý joldarynda COVID-19-dyń klassikalyq belgileri baiqalmaǵan balalarda mýltijúieli qabyný sindromy damýy múmkin. Bul – qorqatyndai jait. Balalarda aýrýdyń eshqandai belgileri bolmaýy yqtimal. Tipti aýyryp júrgenin de bilmei qalady. Biraq, birneshe aptadan keiin qabyný órshi túsýi múmkin», - dedi Alvaro Moreiro.
Balalarda COVID-19 kóbinese jeńil formada ótetindigin Qazaqstannyń da meditsina mamandary aitady. Alaida, bala emdelgennen keiin de virýstyń saldary bolatyndyǵyn eskertedi. Máselen, Astana meditsina ýniversiteti balalar infektsiialyq aýrýlary kafedrasynyń dotsenti, PhD doktory, dáriger-infektsionist Baian Turdalinanyń aitýynsha, mýltijúieli qabyný sindromymen túsken kóptegen aýrý balalarda SARS-CoV-2-ge polimerazdy tizbekti reaktsiia teris nátije kórsetip otyr. Biraq antidenelerge teksergende oń nátije kórsetedi. Bul fakt MIS-C jedel infektsiia ótkennen keiin paida bolatyn immýndyq disregýliatsiiamen bailanysty degen gipotezaǵa sáikes keledi.
«Mýltijúieli qabyný sindromy kezindegi negizgi jáne barlyq balalarda kezdesetin klinikalyq simptom - uzaqtyǵy ortasha alǵanda bes kúnge deiin sozylatyn turaqty qyzba. Sonymen qatar asqazan-ishek joldarynyń zaqymdaný belgileri (ishtiń aýyrýy, qusý, diareia), bórtpe, koniýnktivit, shyryshty qabyqtyń zaqymdanýy syndy simptomdar jii kezdesedi. Neirokognitivti belgiler (bas aýrýy, tejelý, shatasý), tynys alýdyń qiyndaý belgileri, tamaq aýrýy, mialgiia (bulshyqet aýrýy), aiaq-qoldardyń isinýi, limfadenopatiia (limfa túiinderiniń ulǵaiýy) syndy belgiler sirek bolsa da kezdesip jatady. Sondyqtan óz balalaryńyzda joǵaryda atalǵan belgilerdi baiqasańyzdar mindetti túrde kásibi mamandardyń kómegine júginýlerińizdi suraimyz. Der kezinde aýrýhanaǵa jatqyzý jáne meditsinalyq kómek mýltijúieli qabyný sindromynyń asqynýlaryn aldyn alyp, balalaryńyzdyń saý bolýyn qamtamasyz etedi», - dedi Baian Turdalina.
Almaty qalalyq balalar klinikalyq aýrýhanasynyń gematologiia bóliminiń meńgerýshisi Uljalǵas Óskenbaeva balalarda kezdesetin COVID-19 uqsaityn kópjúieli qabyný sindromy osy jyldyń sáýir aiynda paida bolǵanyn alǵa tartady.
«Kavasaki sindromy sáýir aiynda paida boldy. Bul balalardyń immýndyq júiesiniń qabynýynan bolǵan. Kavasaki sindromy - bul tamyrǵa áser etetin júielik aýrý. Ásirese, ortasha jáne kishi diametrli arteriialarǵa áser etedi. Negizinde kavasaki sindromy kishkentai balalarda jii kezdesedi. Alaida arakidik eresekterde de baiqalady. Aýrýdyń etiologiiasy virýstar, genetikalyq beiimdilik jáne aýtoimmýndyq mehanizm. Desekte, bul aýrýdyń patogenezi tolyq zerttelmegen. Onyń belgilerine keler bolsaq, dene qyzýynyń kóterilýi, jótel, qan qysymynyń tómendeýi, ishek aýrýy, aiaq-qol isinýi múmkin, tynys alý qiyndaidy, júrek soǵýy jiileidi»,– deidi Uljalǵas Óskenbaeva.
Al Almatydaǵy Pediatriia jáne balalar hirýrgiiasy ǵylymi ortalyǵynyń pýlmonolog dárigeri Tatiana Marshalkina koronavirýs balalar úshin óte qaýipti ekendigine nazar aýdartady. Balada sozylmaly nemese basqada infektsiialyq aýrý bolsa, onda KVI aýyr túrde ótýi múmkin ekendigin eskertedi.
«Koronavirýs infektsiiasy - bul jedel respiratorlyq virýstyq infektsiia jáne oǵan tán erekshe simptom joq. SOVID-19-dyń eń jii taraǵan belgilerine dene qyzýynyń joǵarylaýy, qurǵaq jótel jáne sharshaǵyshtyq jatady. Sirek belgilerine býyn men bulshyqetterdegi aýrý sezimi, murynnyń bitýi, bas aýrýy, koniýnktivit, tamaqtyń aýrýy, diareia, iis jáne dám sezýdiń joǵalýy, saýsaqtar men barmaqtar terisiniń túsiniń ózgerýi men bórtpelerdi jatqyzýǵa bolady. Bul belgiler kóbine eresek adamdarda kezdesedi. Balalardyń joǵarǵy tynys joldaryna áser etedi - bul muryn, aýyz jáne tamaq. Sondyqtan kóbinese sýyq tiiý belgilerine uqsas keledi. Balalarda iis pen dám sezbeý sirek kezdesedi», - dedi ol.
