"Ulttyq salt-dástúrlerimiz, tilimiz ben mýzykamyz, ádebietimiz, joralǵylarymyz, bir sózben aitqanda ulttyq rýhymyz boiymyzda máńgi qalýǵa tiis. Abaidyń danalyǵy, Áýezovtiń ǵulamalyǵy, Jambyldyń jyrlary men Qurmanǵazynyń kúileri, ǵasyrlar qoinaýynan jetken babalar úni – bular bizdiń rýhani mádenietimizdiń bir parasy ǵana", deidi Elbasy óz maqalasynda. Rasynda mádenieti kemel eldiń - bolashaǵy jarqyn. Rýhy biik, alar asýy mol. Qudaiǵa shúkir, sóz qadirin uǵynǵan, oiy zerek jas urpaq ósip keledi. Olar ultyn, elin, jerin zor mahabbatpen súiedi. Olai bolsa, izgilik nuryna shomylǵan jas júrekterdiń bulqynysyn tyńdap kóreiik.
TYNYShTYQ KÚZETShISI
100 jyl buryn Alash qairatkerleri ulttyq ásker quryp, qýatty memleketke ainalý ideiasyn qalyptastyrǵan edi. Demek, Alash ziialylary aityp ketken memlekettiń negizgi tiregi, qorǵany ásker ekenin kórsetetin qurylymǵa da ǵasyr boldy degen sóz. Qazirgi tańda elimizdiń Qarýly kúshterinińnyq aiaqtan turǵanyn jyl saiyn 7 mamyrda bolatyn áskeri sherýden bilemiz. Qazaqstan qarýly kúshteriniń damýyna úles qosqan azamattyń biri – Maikeev Murat Jáleluly.
Murat Maikeev 1959 jyly 9 qarashada Aqtóbe qalasynda dúniege kelgen. 1980 jyly Almaty joǵary jalpy áskeri komandalyq ýchilishesin, 1994 jyly M.V.Frýnze atyndaǵy Áskeri akademiiany támamdaǵan. Ofitserlik qyzmetin motoatqyshtar vzvod komandirinen bastap, batalon komandirine deiingi barlyq býynnan ótken. Osydan bir jyl buryn, iaǵni 2016 jyly 15 qyrkúiekten bastap Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń buiryǵymen Qorǵanys ministriniń birinshi orynbasary – Qazaqstan Respýblikasynyń Qarýly Kúshteriniń Bas shtabynyń bastyǵy bolyp taǵaiyndaldy. Ol bizdiń zamanymyzdyń batyry desek qatelespeimiz. Murat Jálelulyna er adamǵa laiyq barlyq qasiet tán. Ásirese, aldyna maqsat qoiyp, oǵan jetýdegi generaldyń talpynysy kim-kimge bolsyn úlgi bolarlyq.
Zamandastarymyz osyndai áskeri tulǵalardy da bilip júrse eken deimin. Óitkeni, bizdiń tynyshtyǵymyzdy kúzetip júrgen solar ǵoi.
Symbat ÁMIR,
10-synyp oqýshysy.
Gvardeiskii áskeri qalashyǵy,
Qordai aýdany,
Jambyl oblysy
ANANYŃ QABAǴY – ÚIDIŃ AJARY
Meniń anam bastaýysh synyp muǵalimi. Qazirgi kezde muǵalimder jańartylǵan bilim mazmuny boiynsha sabaq beredi. Jańa baǵdarlamamen jumys istep bastaǵan muǵalimderdiń biri – anashym. Anamnyń únemi mektepten qoly timeidi. Kúndiz oqýshylarǵa bilim berse, keshke dápter tekseredi. Oqýshylardyń qyzyǵýshylyǵyn arttyramyn dep kúni-túni kompiýter arqyly túrli kórnekilikter jasap shyǵarady. Anam jumystan sharshap kelgende úidiń ishi de kóńilsiz bolyp turady. Ásirese, ár toqsannyń sońynda mektepten kesh keledi. Óitkeni, synybyndaǵy 29 balaǵa bilim berý ońai emes. Úige kele sala tamaǵyn iship, kelesi kúnniń sabaǵyna daiyndalady. Anamnyń sharshaǵanyn kórgen saiyn men de bireýdiń anasyn sharshatyp júrgen joqpyn ba degen oiǵa qalam. Sóitemin de jalma-jan sabaqqa úlgerýge tyrysamyn. Qazaqta «kórshiń soqyr bolsa, kózińdi qysyp júr» degen sóz bar. Ata-anań muǵalim bolsa, qalaida mekteptegi úlgili oqýshylardyń qatarynda bolýyń kerek. Men qai sabaqqa daiyndalmai barsam, anamnyń synybynda sonsha bala sabaq oqymai keletindei bop turady. Al olar sabaq oqymasa, anamnyń júikesi qalai sharshaitynyn jaqsy bilemin. Dostar, senderden ótinerim – sabaqtaryńdy jaqsy oqyńdarshy...
Balnur QANATQYZY,
Mánshúk Mámetova atyndaǵy mekteptiń oqýshysy.
Túrkistan qalasy,
Ońtústik Qazaqstan oblysy
QOS ShYNARYM
Bul – 1989 jyly Reseidiń Penza qalasynan bastaý alǵan meniń qos shynarym – ata-anamnyń mahabbat oqiǵasy. Anam Penzada ekinshi kýrsta oqyp júrgen. Ákem Barnaýlda eki jyl áskerde bolyp, institýttyń birinshi kýrsyn támamdap jatqan stýdent. Sheteldiń bir institýtynda jinalǵan qazaqtardyń birin-biri tanymaýy múmkin emes.Onyń ústine ákem de, anam da Qyzylordadan. Ákem –Araldyń jigiti, anam –Tereńózektiń qyzy. Áke-sheshemnen qalai tanysqandaryn surasam, ekeýiniń áńgimesi eki túrli. Anam: «Ákeńdi ábden tanyp bilgenimshe,odan qorqatyn edim. Áskerden endi kelgen. Qap-qara, aryq jigitte ne túr bolýshy edi? Bizdiń bólmege kele jatqanyn kórsem, qasymdaǵy qyzdarǵa «meni joq dep aityńdar» dep shkaftyń ishine tyǵylyp qalatynmyn», – deidi. Al ákem: «Men jas kezimde jigittiń sultany bolatynmyn. Sodan izimnen bir kishkentai, názik qyz «aǵalap» júgirip júretin», – deidi. Anam men ákem ortaq dostarynyń arqasynda til tabysyp ketedi. 1990 jyly jańa jyldy birge qarsy almaq bolyp, stýdentter jinalady. Otyrys bitken soń, ákem anamdy shyǵaryp salamyn dep syltaýratyp, jataqhanaǵa barar jolda sezimin bildiripti. Sodan ata-anam ýaqytty birge jii ótkizedi. Sabaqqa birge daiyndalady, «Ýzbekistan» atty dámhanadan manty jeidi eken. Ákem ózi unatpasa da, anam jaqsy kóretindikten ony úndi kinolaryna da aparady eken. Sóitip júrgende arada taǵy birneshe ai ótedi. Ákem alty qyzdyń arasyndaǵy jalǵyz ul. Ata-ájem kelinniń qolynan shai iship, nemere súigenshe asyǵady. Sóitip, 24 tamyz kúnine kelisip, ákem anamdy poiyzben alyp qashady. Bir qyzyǵy, ájem de Tereńózektiń qyzy. Sodan atam men ákem oida joqta bir-birine baja bolyp shyǵa keledi. Sodan 25 tamyz kúni úlken toi bolypty. Osy qýanysh eki eselenip,toidyń ústinde ákemniń týǵan tátesi qyz bosanady. Eki jastyń mahabbaty móldir bolsyn dep, náresteniń esimin Móldir qoiypty. Qazir úilengenderine 27 jyl. Ata-anam eki ul,bir qyzdy tárbielep otyrǵan úlgili otbasy. Ata-anamyz biz úshin syilastyq pen mahabbattyń baryn dáleldegen baǵdarymyz. Bul baqyttyń eshqashan sarqylmaýyn Qudaidan ylǵi tilep júremin.
Danagúl SAHITJANOVA,
№ 273 orta mekteptiń 8 «Á» synyp oqýshysy.
Baiqońyr qalasy
KEMShILIGIN TÚZETKEN ADAM – BATYL ADAM
Meniń ózime unamaityn minezim qyzǵanshaqtyǵym men sarańdyǵym. Men zattarymnyń sý jańa kúiinde turǵanyn qalaimyn. Ádemi qaryndashtarym bar. Ony ózim de paidalanýǵa qimaimyn. Kórshi partalas balanyń boiaý qaryndashtary synyp qalǵan, taýsylǵan,juqpaityn túri edi. Onyń meniń qaryndashymmen boiaǵysy kelgenin baiqasam da, baiqamaǵandai otyra beretinmin. Bul unamsyz minezimnen qutylǵym keledi. Birde ádebiettik oqý sabaǵynan «Ne jomart? Kim jomart?» óleńin oqyp, jomarttyqtyń ne ekenin synyp bolyp ashyp áńgimeledik. Meniń de jomart minezdi degen atqa ie bolǵym keldi. Sondyqtan keide ózimdi jaqsy ister isteýge itermeleimin. Synyptastaryma qajet zattaryn taýyp berýge tyrysamyn. Bireýge paidam tise, qýanyp qalamyn. Sodan beri dostarymmen de jaqsy aralasyp júrmin.
Meniń oiymsha óziniń kemshilikterin túsinip, túzete bilgen adam eń aqyldy,eń batyl adam. Men aldaǵy ýaqytta boiymdaǵy barlyq jaman, jaǵymsyz qasietterdi jóndep, ata-anamnyń súikimdi qyzy bolǵym keledi.
Aizere ARALBAEVA,
№59 orta mekteptiń 2 «A» synyp oqýshysy.
Qaraqum aýyly,
Aral aýdany,
Qyzylorda oblysy
