QR Premer-Ministri Baqytjan Saǵyntaevtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda investitsiialar jáne damý ministri Jeńis Qasymbek Memleket basshysynyń tarifterdi tómendetý jáne tarifterdiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý, sondai-aq óńirlerdegi kómirmen qamtý jáne túpkilikti tutynýshylar úshin baǵany tómendetý boiynsha atqarylyp jatqan jumystar týraly baiandady, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«Ákimdikterdiń bergen málimetteri boiynsha, biylǵy jyldyń 1 mamyry men 23 qarashasy aralyǵynda kommýnaldyq-turmystyq qajettilikter men halyq úshin kómir qoryn jinaý jumystary josparly tártipte oryndalýda»,— deidi Jeńis Qasymbek.
Jalpy josparǵa sáikes, on oblys pen Almaty men Shymkent qalalaryn kómir qorymen qamtamasyz etý kórsetkishi 85%-dan asady. Jergilikti atqarýshy organdardyń aqparaty boiynsha, kommýnaldyq-turmystyq kómirdiń baǵasy kómirdiń sapasy men sońǵy tutynýshyǵa deiingi qashyqtyqqa bailanysty ortasha eseppen 15 myń teńgeni quraidy.
Kommýnaldyq-turmystyq kómir tarifteri men baǵalaryn tómendetý maqsatynda Investitsiialar jáne damý ministrligi men Taý-ken óndirý jáne taý-ken metallýrgiia kásiporyndary qaýymdastyǵy jergilikti atqarýshy organdarmen jáne qoimalardaǵy kommýnaldyq-turmystyq kómir satýshylar arasynda memorandým jobasyn ázirledi. Jergilikti atqarýshy organdar birqatar óńirlerde ornalasqan qoima ielerimen memorandým jasasty, basqalarymen qol qoiý jumysy júrgizilýde. Ministrliktiń aqparaty boiynsha bul is eki kúnniń ishinde aiaqtalmaq.
Osy jumystyń nátijesinde kómir qoimalary men bólshektep satý oryndaryndaǵy baǵany tómendetý josparlanyp otyr. Kómirdiń baǵasy ortasha eseppen 15-20%-ǵa nemese 2500-3000 teńgege tómendeidi.
J. Qasymbek Astana mysalynda temirjol tuiyqtarynda kómir baǵasynyń tómendeýi qalai qolǵa alynatynyn aitty. Kómir razrezindegi baǵa ózgermeidi — Shubarkólde ol 5000 teńge. Treider baǵany 60-70%-ǵa tómendetedi, ústeme 2 985 teńgeden 885 teńgege deiin tómendeidi. Iaǵni, 1900 teńgeden 2100 teńgege deiin aiyrmashylyq bolady. Shubarkól razrezinen Astanaǵa deiin temirjolmen tasymaldaý shyǵyny 1 715 teńgeni quraidy. Temirjol kólik shyǵyndary stantsiiadan estakadaǵa deiin 1 242 teńgeni quraidy (vagondardy stantsiiadan kómir saqtaý oryndarynyń shekarasyna deiin jetkizý, kómir saqtaý oryndarynyń shekarasynan estakadaǵa deiin túsirý, iesiniń jol tarmaǵy boiynsha júrý, vagondardy túsirý).
«Biz bul jerde baǵany tómendetýge rezervter bar dep esepteimiz. Sondyqtan, monopoliiaǵa qarsy organnyń osy jaǵdaidy zertteýin suraimyz. Kómir tuiyqtaryndaǵy deldaldardyń ústemesi 2000 teńge. Olar 25-30%-ǵa, iaǵni, 1500 — 1700 teńge deiin tómendetedi. Qabyldanǵan sharalardan keiin Astanada kómir baǵasy eki aptada 18%-ǵa tómendeýi - 13 600 — 14 500 teńgeden 11 200 teńgege deiin arzandaýy tiis. Aiyrmashylyǵy orta eseppen 2 400 teńge», — dedi investitsiialar jáne damý ministri.
Sonymen qatar QR IDM jaqyn mańdaǵy eldi mekenderge satý arqyly Astana qalasy boiynsha kómir baǵasynyń qalyptasýyna taldaý jasady. Kómir qoimalarynan sońǵy tutynýshyǵa deiin avtomobil kóligimen jetkizýdi taldaǵanda, kómirdiń sońǵy tutynýshyǵa deiingi baǵasynyń qalai qalyptasatyny belgili boldy. Mysaly, Astanadan Talapker aýylyna deiin kómirdi avtokólikpen jetkizý 15 myń teńge. 1 tonna kómirdi jetkizý quny 2142 teńgeni quraidy. Nátijesinde, 1 tonnasy úshin jetkizýmen qosa alǵandaǵy baǵasy tutynýshy úshin 15 642 teńge bolady. Josparlanǵan sharalardy qabyldaǵan soń tutynýshy úshin baǵasy 13 242 teńge bolady.
J.Qasymbek baǵany tómendetý boiynsha qabyldanǵan sharalardan keiin kóterme jáne bólshek saýdadaǵy kómir baǵasy tómendeýi tiis ekenin málim etti.
Aqmola oblysynda kómir baǵasy 16%-ǵa tómendeidi dep josparlanyp otyr.
- Makinsk qalasyndaǵy «Jarova» jeke kásipkeri 14 000-nan 11 700 teńge deiin, aiyrmashylyq 2 300 tg. - Shýchinsk qalasyndaǵy «Ahýnbaev» jeke kásipkeri 13 300-den 11 450 teńgege deiin, aiyrmashylyq 1 850 tg. - Kókshetaý qalasyndaǵy «Kosygina» jeke kásipkeri 13 740 teńgeden 11 500 teńgege deiin, aiyrmashylyq 2 240 tg. Almaty oblysynda 18%-ǵa tómendeidi: - Panfilov aýdanyndaǵy «Bakart» jeke kásipkeri 16 000 teńgeden 12 900 teńgege deiin, aiyrmashylyq 3 100 tg. - Qarasai aýdanyndaǵy «Ýgolek» jeke kásipkeri 14 500 teńgeden 11 400 teńgege deiin, aiyrmashylyq 3 100 tg. - Úshtóbe qalasyndaǵy «Insan» jeke kásipkeri 13 400 teńgeden 11 900 teńgege deiin tómendetedi, aiyrmashylyq tonnasyna 1 500 tg.Soltústik Qazaqstan oblysynda kómir baǵasy 17%-ǵa tómendeidi:
- Taiynsha aýdanyndaǵy «Mýsaev» jeke kásipkeri 13 500 teńgeden 11 250 teńgege deiin, aiyrmashylyq 2 250 tg. - Petropavl qalasyndaǵy «Týrdy-ogly» jeke kásipkeri 14 100 teńgeden 11 950 teńgege deiin tómendetedi. - Ýálihanov aýdanyndaǵy «Mahatov» jeke kásipkeri 13 500 teńgeden 11 555 teńgege deiin tómendetedi. Aiyrmashylyǵy 1 945 teńge.Shymkent qalasynda kómir baǵasy 14 700 teńgeden 12 150 teńgege deiin tómendeidi. Aiyrmashylyq 2 550 tg bolady.
J. Qasymbek memorandýmdarǵa qol qoiýdyń nátijesinde respýblikanyń temirjol qoimalarynda Shubarkól kómiriniń quny ortasha 15-20%-dy quraityny atap ótti. Sonymen qatar Qarajyra jáne «Maikýben Vest» JShS kómir baǵasyn tómendetýge ázir. Sóz sońynda ministr ákimdikterge eki apta ishinde atalǵan memorandým boiynsha barlyq jumystardy aiaqtaýdy tapsyrdy.
Baiandamany tyńdaý qorytyndysy boiynsha, Premer-Ministr B. Saǵyntaev Úkimet óz tarapynan kómir razrezderinde baǵany tómendetý boiynsha barlyq jumystardy júrgizip jatqanyn atap ótti, endi negizgi jumys — ákimdikterdiń moinynda. Osyǵan bailanysty, óńirlerdiń ákimderine kómirdi túpki tutynýshyǵa deiin jetkizýdi baqylaý, sondai-aq kómir baǵasynyń 15—20% -ǵa tómendeýi aiasynda temir jol tuyqtarynda tasymaldaýshylar tarapynan baǵanyń negizsiz ósirilýine jol bermeýdi baqylaýǵa alý tapsyryldy.
