قر پرەمەر-مينيسترٸ باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا ينۆەستيتسييالار جەنە دامۋ مينيسترٸ جەڭٸس قاسىمبەك مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاريفتەردٸ تٶمەندەتۋ جەنە تاريفتەردٸڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق ٶڭٸرلەردەگٸ كٶمٸرمەن قامتۋ جەنە تٷپكٸلٸكتٸ تۇتىنۋشىلار ٷشٸن باعانى تٶمەندەتۋ بويىنشا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى باياندادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«ەكٸمدٸكتەردٸڭ بەرگەن مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا, بيىلعى جىلدىڭ 1 مامىرى مەن 23 قاراشاسى ارالىعىندا كوممۋنالدىق-تۇرمىستىق قاجەتتٸلٸكتەر مەن حالىق ٷشٸن كٶمٸر قورىن جيناۋ جۇمىستارى جوسپارلى تەرتٸپتە ورىندالۋدا»,— دەيدٸ جەڭٸس قاسىمبەك.
جالپى جوسپارعا سەيكەس, ون وبلىس پەن الماتى مەن شىمكەنت قالالارىن كٶمٸر قورىمەن قامتاماسىز ەتۋ كٶرسەتكٸشٸ 85%-دان اسادى. جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردىڭ اقپاراتى بويىنشا, كوممۋنالدىق-تۇرمىستىق كٶمٸردٸڭ باعاسى كٶمٸردٸڭ ساپاسى مەن سوڭعى تۇتىنۋشىعا دەيٸنگٸ قاشىقتىققا بايلانىستى ورتاشا ەسەپپەن 15 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرايدى.
كوممۋنالدىق-تۇرمىستىق كٶمٸر تاريفتەرٸ مەن باعالارىن تٶمەندەتۋ ماقساتىندا ينۆەستيتسييالار جەنە دامۋ مينيسترلٸگٸ مەن تاۋ-كەن ٶندٸرۋ جەنە تاۋ-كەن مەتاللۋرگييا كەسٸپورىندارى قاۋىمداستىعى جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندارمەن جەنە قويمالارداعى كوممۋنالدىق-تۇرمىستىق كٶمٸر ساتۋشىلار اراسىندا مەموراندۋم جوباسىن ەزٸرلەدٸ. جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار بٸرقاتار ٶڭٸرلەردە ورنالاسقان قويما يەلەرٸمەن مەموراندۋم جاساستى, باسقالارىمەن قول قويۋ جۇمىسى جٷرگٸزٸلۋدە. مينيسترلٸكتٸڭ اقپاراتى بويىنشا بۇل ٸس ەكٸ كٷننٸڭ ٸشٸندە اياقتالماق.
وسى جۇمىستىڭ نەتيجەسٸندە كٶمٸر قويمالارى مەن بٶلشەكتەپ ساتۋ ورىندارىنداعى باعانى تٶمەندەتۋ جوسپارلانىپ وتىر. كٶمٸردٸڭ باعاسى ورتاشا ەسەپپەن 15-20%-عا نەمەسە 2500-3000 تەڭگەگە تٶمەندەيدٸ.
ج. قاسىمبەك استانا مىسالىندا تەمٸرجول تۇيىقتارىندا كٶمٸر باعاسىنىڭ تٶمەندەۋٸ قالاي قولعا الىناتىنىن ايتتى. كٶمٸر رازرەزٸندەگٸ باعا ٶزگەرمەيدٸ — شۇباركٶلدە ول 5000 تەڭگە. ترەيدەر باعانى 60-70%-عا تٶمەندەتەدٸ, ٷستەمە 2 985 تەڭگەدەن 885 تەڭگەگە دەيٸن تٶمەندەيدٸ. ياعني, 1900 تەڭگەدەن 2100 تەڭگەگە دەيٸن ايىرماشىلىق بولادى. شۇباركٶل رازرەزٸنەن استاناعا دەيٸن تەمٸرجولمەن تاسىمالداۋ شىعىنى 1 715 تەڭگەنٸ قۇرايدى. تەمٸرجول كٶلٸك شىعىندارى ستانتسييادان ەستاكاداعا دەيٸن 1 242 تەڭگەنٸ قۇرايدى (ۆاگونداردى ستانتسييادان كٶمٸر ساقتاۋ ورىندارىنىڭ شەكاراسىنا دەيٸن جەتكٸزۋ, كٶمٸر ساقتاۋ ورىندارىنىڭ شەكاراسىنان ەستاكاداعا دەيٸن تٷسٸرۋ, يەسٸنٸڭ جول تارماعى بويىنشا جٷرۋ, ۆاگونداردى تٷسٸرۋ).
«بٸز بۇل جەردە باعانى تٶمەندەتۋگە رەزەرۆتەر بار دەپ ەسەپتەيمٸز. سوندىقتان, مونوپوليياعا قارسى ورگاننىڭ وسى جاعدايدى زەرتتەۋٸن سۇرايمىز. كٶمٸر تۇيىقتارىنداعى دەلدالداردىڭ ٷستەمەسٸ 2000 تەڭگە. ولار 25-30%-عا, ياعني, 1500 — 1700 تەڭگە دەيٸن تٶمەندەتەدٸ. قابىلدانعان شارالاردان كەيٸن استانادا كٶمٸر باعاسى ەكٸ اپتادا 18%-عا تٶمەندەۋٸ - 13 600 — 14 500 تەڭگەدەن 11 200 تەڭگەگە دەيٸن ارزانداۋى تيٸس. ايىرماشىلىعى ورتا ەسەپپەن 2 400 تەڭگە», — دەدٸ ينۆەستيتسييالار جەنە دامۋ مينيسترٸ.
سونىمەن قاتار قر يدم جاقىن ماڭداعى ەلدٸ مەكەندەرگە ساتۋ ارقىلى استانا قالاسى بويىنشا كٶمٸر باعاسىنىڭ قالىپتاسۋىنا تالداۋ جاسادى. كٶمٸر قويمالارىنان سوڭعى تۇتىنۋشىعا دەيٸن اۆتوموبيل كٶلٸگٸمەن جەتكٸزۋدٸ تالداعاندا, كٶمٸردٸڭ سوڭعى تۇتىنۋشىعا دەيٸنگٸ باعاسىنىڭ قالاي قالىپتاساتىنى بەلگٸلٸ بولدى. مىسالى, استانادان تالاپكەر اۋىلىنا دەيٸن كٶمٸردٸ اۆتوكٶلٸكپەن جەتكٸزۋ 15 مىڭ تەڭگە. 1 توننا كٶمٸردٸ جەتكٸزۋ قۇنى 2142 تەڭگەنٸ قۇرايدى. نەتيجەسٸندە, 1 تونناسى ٷشٸن جەتكٸزۋمەن قوسا العانداعى باعاسى تۇتىنۋشى ٷشٸن 15 642 تەڭگە بولادى. جوسپارلانعان شارالاردى قابىلداعان سوڭ تۇتىنۋشى ٷشٸن باعاسى 13 242 تەڭگە بولادى.
ج.قاسىمبەك باعانى تٶمەندەتۋ بويىنشا قابىلدانعان شارالاردان كەيٸن كٶتەرمە جەنە بٶلشەك ساۋداداعى كٶمٸر باعاسى تٶمەندەۋٸ تيٸس ەكەنٸن مەلٸم ەتتٸ.
اقمولا وبلىسىندا كٶمٸر باعاسى 16%-عا تٶمەندەيدٸ دەپ جوسپارلانىپ وتىر.
- ماكينسك قالاسىنداعى «جاروۆا» جەكە كەسٸپكەرٸ 14 000-نان 11 700 تەڭگە دەيٸن, ايىرماشىلىق 2 300 تگ. - ششۋچينسك قالاسىنداعى «احۋنباەۆ» جەكە كەسٸپكەرٸ 13 300-دەن 11 450 تەڭگەگە دەيٸن, ايىرماشىلىق 1 850 تگ. - كٶكشەتاۋ قالاسىنداعى «كوسىگينا» جەكە كەسٸپكەرٸ 13 740 تەڭگەدەن 11 500 تەڭگەگە دەيٸن, ايىرماشىلىق 2 240 تگ. الماتى وبلىسىندا 18%-عا تٶمەندەيدٸ: - پانفيلوۆ اۋدانىنداعى «باكارت» جەكە كەسٸپكەرٸ 16 000 تەڭگەدەن 12 900 تەڭگەگە دەيٸن, ايىرماشىلىق 3 100 تگ. - قاراساي اۋدانىنداعى «ۋگولەك» جەكە كەسٸپكەرٸ 14 500 تەڭگەدەن 11 400 تەڭگەگە دەيٸن, ايىرماشىلىق 3 100 تگ. - ٷشتٶبە قالاسىنداعى «ينسان» جەكە كەسٸپكەرٸ 13 400 تەڭگەدەن 11 900 تەڭگەگە دەيٸن تٶمەندەتەدٸ, ايىرماشىلىق تونناسىنا 1 500 تگ.سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىندا كٶمٸر باعاسى 17%-عا تٶمەندەيدٸ:
- تايىنشا اۋدانىنداعى «مۋساەۆ» جەكە كەسٸپكەرٸ 13 500 تەڭگەدەن 11 250 تەڭگەگە دەيٸن, ايىرماشىلىق 2 250 تگ. - پەتروپاۆل قالاسىنداعى «تۋردى-وگلى» جەكە كەسٸپكەرٸ 14 100 تەڭگەدەن 11 950 تەڭگەگە دەيٸن تٶمەندەتەدٸ. - ۋەليحانوۆ اۋدانىنداعى «ماحاتوۆ» جەكە كەسٸپكەرٸ 13 500 تەڭگەدەن 11 555 تەڭگەگە دەيٸن تٶمەندەتەدٸ. ايىرماشىلىعى 1 945 تەڭگە.شىمكەنت قالاسىندا كٶمٸر باعاسى 14 700 تەڭگەدەن 12 150 تەڭگەگە دەيٸن تٶمەندەيدٸ. ايىرماشىلىق 2 550 تگ بولادى.
ج. قاسىمبەك مەموراندۋمدارعا قول قويۋدىڭ نەتيجەسٸندە رەسپۋبليكانىڭ تەمٸرجول قويمالارىندا شۇباركٶل كٶمٸرٸنٸڭ قۇنى ورتاشا 15-20%-دى قۇرايتىنى اتاپ ٶتتٸ. سونىمەن قاتار قاراجىرا جەنە «مايكۋبەن ۆەست» جشس كٶمٸر باعاسىن تٶمەندەتۋگە ەزٸر. سٶز سوڭىندا مينيستر ەكٸمدٸكتەرگە ەكٸ اپتا ٸشٸندە اتالعان مەموراندۋم بويىنشا بارلىق جۇمىستاردى اياقتاۋدى تاپسىردى.
باياندامانى تىڭداۋ قورىتىندىسى بويىنشا, پرەمەر-مينيستر ب. ساعىنتاەۆ ٷكٸمەت ٶز تاراپىنان كٶمٸر رازرەزدەرٸندە باعانى تٶمەندەتۋ بويىنشا بارلىق جۇمىستاردى جٷرگٸزٸپ جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ, ەندٸ نەگٸزگٸ جۇمىس — ەكٸمدٸكتەردٸڭ موينىندا. وسىعان بايلانىستى, ٶڭٸرلەردٸڭ ەكٸمدەرٸنە كٶمٸردٸ تٷپكٸ تۇتىنۋشىعا دەيٸن جەتكٸزۋدٸ باقىلاۋ, سونداي-اق كٶمٸر باعاسىنىڭ 15—20% -عا تٶمەندەۋٸ اياسىندا تەمٸر جول تۇىقتارىندا تاسىمالداۋشىلار تاراپىنان باعانىڭ نەگٸزسٸز ٶسٸرٸلۋٸنە جول بەرمەۋدٸ باقىلاۋعا الۋ تاپسىرىلدى.
