Bul – olardyń jeke sharýasy emes, bul – meniń bolashaǵym men balalarym ósetin ortaǵa tóngen úlken qaýip.
Bul – olardyń ózindik qalaýy emes, bul – sanasy bekimegen óskeleń jastardy qyzyqtyryp, yntalandyryp, aldap-sýlap túsirip jatqan «qara qaqpan».
Bul – jái másele emes, bul – ultqa asa qaýipti, irińi syrtqa shyǵyp, ainalasyn jaipap bara jatqan zor indet.
2006 jyl. Almaty. Teleortalyq. «Sýper star-KZ» jobasynyń 3-maýsymynyń sheshýshi kezeńine jaqyn qalǵan ýaqyt. Ár apta saiyn teleortalyqtyń 2-qabatyndaǵy kostiýmer bólmesin jalǵa alǵan «sýperstarlyqtardyń» máz-meiram bolyp, túsirilimge daiyndalyp jatatynyn kórip turatynbyz. Aiqai-shý, syqylyqtaǵan kúlki, shyrqalyp jatqan án, ersili-qarsyly kirip-shyǵyp, daýryǵyp júrgen «juldyz-qatysýshylar». Ózimiz kózinen qarapaiymdylyq lebi esken qońyr daýysty qaradomalaq balamyzǵa ishtei jankúiermiz. Sondai bir túsirilim kúni áielder ájethanasynan boianyp alǵan, buralańdaǵan jigitterdi kezdestirip, shoshyp kettim. Qymsynatyn olar joq, bir-birimen qýyspaq oinap, arqalaryn qaǵyp, shyǵyp bara jatty. Sóitsem, olar sol qatysýshylardy kiindiretin stilister, sándeitin vizajister jáne jái ǵana «kómekshiler» eken…
Áý basta Eýropa men AQSh-tyń «Pop Idol», «The X-Factor» jobalarynyń negizinde, mediafranshiza ónimi retinde kelgen «Sýper star-KZ», «H-faktor» jobalarynyń «talanttardy ashý» isiniń oń yqpalyna máz bolǵanymyzben, teris yqpalyn eskermedik. Onyń astaryna úńilýge ýaqyt bolmady. «Bul ne degen batpan quiryq, aidalada jatqan quiryq» dep bas qatyrmadyq. Jeńimpazdyń qolyna milliondardy ustatyp, shoý-biznes muhityna súńgitip jiberetin «janashyrlar» kimder, maqsaty ne dep zerttegen jan bolmady. Óz ideologiiasyna baǵyndyrýdyń tiimdi amalyn tapqan olar, osylaisha ónerge bir qadam jaqyn jastarymyzdyń boiynan oǵan deiin TÚSINE DE KIRMEGEN JAŃA «QASIETTERIN» túrli jymysqy tásildermen týyndatyp jatqan eken…
Buryn «shet eldiń ánebir ánshi jigiti qyzteke eken», «ánebir arý bulbuly erkekshora eken» degen «jańalyqsymaqtardy» syrttai baqylaýshy edik, al sol azǵyndalǵan tulǵalardyń óz ortamyzdan shyǵa bastaǵanyn qalaisha ańǵarmai qaldyq? Endi qazaq internet keńistiginiń ózinde «qyzben súiisken tanymal ánshi qyz», «kógildir prodiýser», «qyzteke ánshi jigit» degen beinelerdi kórip, jaǵamyzdy ustap, tań qalyp jatyrmyz.
«Azǵyndyq naýqanynan» beihabar QAZAQ QOǴAMY, biz neni bilýimiz kerek?
Birinshiden, bul anti-ideologiialyq saiasat maqsatty túrde júrgizilip jatqany anyq jáne onyń artynda milliondaǵan shet el qarajaty tur. Elirgen biznes pen esirtki biznes arqyly sol indýstriiaǵa salynǵan qarajat birneshe eselenep qaityp keletinin sheteldik tájiribeden kórýge bolady. (Onyń ústine, eki iri qalamyzdaǵy «arnaiy klýbtardyń» da aýditoriiasy men klientterin únemi kóbeitip otyrmasa, biznesteri quldyraidy).
Ekinshiden, ol azǵyndaýshylyq saiasattyń nátijesi qoldan jasalyp otyr. Adam popýliatsiiasynda ilýde bir adam ǵana sondai fiziologiialyq aýytqýshylyqpen týýy múmkin. Al «kógildir mafiianyń» búkilálemdik qyzý naýqanynan keiin, úzdiksiz jarnamasynan soń, «qalypty jaǵdai» retinde sanaǵa synalap sińirýinen keiin, ol kórsetkish ásirese jastar arasynda kóbeiip barady. Ǵalymdar gomoseksýaldylyq dep atalatyn ol zamanaýi derttiń týa bitken aýytqýshylyqtan emes, ýaqyt óte kele «moraldi soqqylar» men «elikteýshiliktiń» kesirinen oryn alatynyn dáleldep otyr. Iaǵni, keibir jandar jái ǵana erikkeniń ermegi retinde baiqap kóremiz dep, tutylyp qalǵan bolýy ábden múmkin. Sondyqtan kei zamandastarymyz ara-tura aityp qalatyn: «Ol árkimniń sharýasy, ne isteitinin ózi biledi» degen toleranttylyqtyń asqan shyńyndaǵy oilary – bos sóz. Bul tujyrym da – sol indýstriianyń aldaýsyratyp usynǵan «erkindik quqyqtarynyń» biri.
Úshinshiden, ulttyń tolyqqandy uiysýyna, ozyq oily azamattarynyń qatary ósip, eldiń qarqyndy kúsh alýyna bóget jasaityn mundai quiturqy saiasattyń saldarynan iman álsirep, ultymyz azyp-tozyp, erkek kindik óziniń basty mindeti men jaýapkershiligin umytyp,«kógildir mafiianyń» bosbelbeý sarbazdary kóbeiip barady. Sońǵy jyldary jii uiymdastyrylatyn «búkilálemdik sán aptalyqtary» da sol indýstriia ókilderiniń súiikti ornyna ainalyp jatqanyna qurǵyr kózimiz kýá bolyp bastady. Kún ótken saiyn «túrli-tústilerdiń» sany artyp barady. Qatarlastary kóbeigen saiyn olar masattanady, sebebi kózdegeni sol. Olarǵa ult, din, dil mańyzdy emes. Olardy biriktiretin jasandy «ortaq dúnieleri» bar, sol jetedi. Sonymen qatar, dúiim jurtty sońyna ertetin «áni» men qylmyńdaǵan «sáni», qap-qap aqshasy men ainalyp kete almai, qadalyp qalǵan «qazyǵy» bar. Eń soraqysy, OL «ÁLEMGE» KIRÝGE RUQSAT BAR DA, AL ShYǴÝǴA JOL JOQ…
Adami azǵyndaýshylyqtyń túr-túrin jasap, myilardy basqaryp, oiyna kelgenin jasasa, kúnderdiń kúninde aqiret kúni týǵanda ibilistiń quly bolǵandardyń sany artsa, olardyń upaiy odan saiyn túgendele túseri anyq.
TÚIIN.
Sońǵy kúnderi el ishinde dúrbeleń týdyryp, bolashaq bilikti hirýrg bolǵaly turǵan 23 jasar jas azamattyń aýyr qazasy bizdiń shoý-biznestegi «biraz bylyǵymyzdyń» betin ashyp ketti… «Aýrýyn jasyrǵan óledi» degen halyq danalyǵy. Arandap qalyp jatqan jastarymyzdy qorǵamasaq, saqtandyrmasaq bul indettiń sońy óte aýyr jaǵdailarǵa ákelip soǵýy múmkin. Zańnamalyq turǵydan bir amal jasar ma eken dep zańnamalyq organdarǵa úmitpen qarap qoiamyz. Budan ári jabýly qazandy jabýly kúiinde qaldyra bersek, budan da zorǵysy bolaiyn dep turǵanyn qoǵamnyń ózi seze bastaǵandai…
Balasynyń óner salasynda «jarqyraǵan juldyz» bolǵanyn qalap, túrli «halyqtyq baiqaýlarǵa» jiberip jatqan kóptegen ata-analar nemese shoý-biznestiń maitalmany bolyp, kúrek-kúrek aqshany qinalmastan taýyp, tanymaldyǵym jer jarady degen qiialmen tyrashtanyp júrgen jastar osy jaitty kókiregine túise eken deimiz.
Alma Sailaýqyzy,
Ult portaly
