بۇل – ولاردىڭ جەكە شارۋاسى ەمەس, بۇل – مەنٸڭ بولاشاعىم مەن بالالارىم ٶسەتٸن ورتاعا تٶنگەن ٷلكەن قاۋٸپ.
بۇل – ولاردىڭ ٶزٸندٸك قالاۋى ەمەس, بۇل – ساناسى بەكٸمەگەن ٶسكەلەڭ جاستاردى قىزىقتىرىپ, ىنتالاندىرىپ, الداپ-سۋلاپ تٷسٸرٸپ جاتقان «قارا قاقپان».
بۇل – جەي مەسەلە ەمەس, بۇل – ۇلتقا اسا قاۋٸپتٸ, ٸرٸڭٸ سىرتقا شىعىپ, اينالاسىن جايپاپ بارا جاتقان زور ٸندەت.
2006 جىل. الماتى. تەلەورتالىق. «سۋپەر ستار-KZ» جوباسىنىڭ 3-ماۋسىمىنىڭ شەشۋشٸ كەزەڭٸنە جاقىن قالعان ۋاقىت. ەر اپتا سايىن تەلەورتالىقتىڭ 2-قاباتىنداعى كوستيۋمەر بٶلمەسٸن جالعا العان «سۋپەرستارلىقتاردىڭ» مەز-مەيرام بولىپ, تٷسٸرٸلٸمگە دايىندالىپ جاتاتىنىن كٶرٸپ تۇراتىنبىز. ايقاي-شۋ, سىقىلىقتاعان كٷلكٸ, شىرقالىپ جاتقان ەن, ەرسٸلٸ-قارسىلى كٸرٸپ-شىعىپ, داۋرىعىپ جٷرگەن «جۇلدىز-قاتىسۋشىلار». ٶزٸمٸز كٶزٸنەن قاراپايىمدىلىق لەبٸ ەسكەن قوڭىر داۋىستى قارادومالاق بالامىزعا ٸشتەي جانكٷيەرمٸز. سونداي بٸر تٷسٸرٸلٸم كٷنٸ ەيەلدەر ەجەتحاناسىنان بويانىپ العان, بۇرالاڭداعان جٸگٸتتەردٸ كەزدەستٸرٸپ, شوشىپ كەتتٸم. قىمسىناتىن ولار جوق, بٸر-بٸرٸمەن قۋىسپاق ويناپ, ارقالارىن قاعىپ, شىعىپ بارا جاتتى. سٶيتسەم, ولار سول قاتىسۋشىلاردى كيٸندٸرەتٸن ستيليستەر, سەندەيتٸن ۆيزاجيستەر جەنە جەي عانا «كٶمەكشٸلەر» ەكەن…
ەۋ باستا ەۋروپا مەن اقش-تىڭ «Pop Idol», «The X-Factor» جوبالارىنىڭ نەگٸزٸندە, مەديافرانشيزا ٶنٸمٸ رەتٸندە كەلگەن «سۋپەر ستار-KZ», «ح-فاكتور» جوبالارىنىڭ «تالانتتاردى اشۋ» ٸسٸنٸڭ وڭ ىقپالىنا مەز بولعانىمىزبەن, تەرٸس ىقپالىن ەسكەرمەدٸك. ونىڭ استارىنا ٷڭٸلۋگە ۋاقىت بولمادى. «بۇل نە دەگەن باتپان قۇيرىق, ايدالادا جاتقان قۇيرىق» دەپ باس قاتىرمادىق. جەڭٸمپازدىڭ قولىنا ميلليونداردى ۇستاتىپ, شوۋ-بيزنەس مۇحيتىنا سٷڭگٸتٸپ جٸبەرەتٸن «جاناشىرلار» كٸمدەر, ماقساتى نە دەپ زەرتتەگەن جان بولمادى. ٶز يدەولوگيياسىنا باعىندىرۋدىڭ تيٸمدٸ امالىن تاپقان ولار, وسىلايشا ٶنەرگە بٸر قادام جاقىن جاستارىمىزدىڭ بويىنان وعان دەيٸن تٷسٸنە دە كٸرمەگەن جاڭا «قاسيەتتەرٸن» تٷرلٸ جىمىسقى تەسٸلدەرمەن تۋىنداتىپ جاتقان ەكەن…
بۇرىن «شەت ەلدٸڭ ەنەبٸر ەنشٸ جٸگٸتٸ قىزتەكە ەكەن», «ەنەبٸر ارۋ بۇلبۇلى ەركەكشورا ەكەن» دەگەن «جاڭالىقسىماقتاردى» سىرتتاي باقىلاۋشى ەدٸك, ال سول ازعىندالعان تۇلعالاردىڭ ٶز ورتامىزدان شىعا باستاعانىن قالايشا اڭعارماي قالدىق? ەندٸ قازاق ينتەرنەت كەڭٸستٸگٸنٸڭ ٶزٸندە «قىزبەن سٷيٸسكەن تانىمال ەنشٸ قىز», «كٶگٸلدٸر پروديۋسەر», «قىزتەكە ەنشٸ جٸگٸت» دەگەن بەينەلەردٸ كٶرٸپ, جاعامىزدى ۇستاپ, تاڭ قالىپ جاتىرمىز.
«ازعىندىق ناۋقانىنان» بەيحابار قازاق قوعامى, بٸز نەنٸ بٸلۋٸمٸز كەرەك?
بٸرٸنشٸدەن, بۇل انتي-يدەولوگييالىق ساياسات ماقساتتى تٷردە جٷرگٸزٸلٸپ جاتقانى انىق جەنە ونىڭ ارتىندا ميلليونداعان شەت ەل قاراجاتى تۇر. ەلٸرگەن بيزنەس پەن ەسٸرتكٸ بيزنەس ارقىلى سول يندۋستريياعا سالىنعان قاراجات بٸرنەشە ەسەلەنەپ قايتىپ كەلەتٸنٸن شەتەلدٸك تەجٸريبەدەن كٶرۋگە بولادى. (ونىڭ ٷستٸنە, ەكٸ ٸرٸ قالامىزداعى «ارنايى كلۋبتاردىڭ» دا اۋديتوريياسى مەن كليەنتتەرٸن ٷنەمٸ كٶبەيتٸپ وتىرماسا, بيزنەستەرٸ قۇلدىرايدى).
ەكٸنشٸدەن, ول ازعىنداۋشىلىق ساياساتتىڭ نەتيجەسٸ قولدان جاسالىپ وتىر. ادام پوپۋلياتسيياسىندا ٸلۋدە بٸر ادام عانا سونداي فيزيولوگييالىق اۋىتقۋشىلىقپەن تۋۋى مٷمكٸن. ال «كٶگٸلدٸر مافييانىڭ» بٷكٸلەلەمدٸك قىزۋ ناۋقانىنان كەيٸن, ٷزدٸكسٸز جارناماسىنان سوڭ, «قالىپتى جاعداي» رەتٸندە ساناعا سىنالاپ سٸڭٸرۋٸنەن كەيٸن, ول كٶرسەتكٸش ەسٸرەسە جاستار اراسىندا كٶبەيٸپ بارادى. عالىمدار گوموسەكسۋالدىلىق دەپ اتالاتىن ول زاماناۋي دەرتتٸڭ تۋا بٸتكەن اۋىتقۋشىلىقتان ەمەس, ۋاقىت ٶتە كەلە «مورالدٸ سوققىلار» مەن «ەلٸكتەۋشٸلٸكتٸڭ» كەسٸرٸنەن ورىن الاتىنىن دەلەلدەپ وتىر. ياعني, كەيبٸر جاندار جەي عانا ەرٸككەنٸڭ ەرمەگٸ رەتٸندە بايقاپ كٶرەمٸز دەپ, تۇتىلىپ قالعان بولۋى ەبدەن مٷمكٸن. سوندىقتان كەي زامانداستارىمىز ارا-تۇرا ايتىپ قالاتىن: «ول ەركٸمنٸڭ شارۋاسى, نە ٸستەيتٸنٸن ٶزٸ بٸلەدٸ» دەگەن تولەرانتتىلىقتىڭ اسقان شىڭىنداعى ويلارى – بوس سٶز. بۇل تۇجىرىم دا – سول يندۋسترييانىڭ الداۋسىراتىپ ۇسىنعان «ەركٸندٸك قۇقىقتارىنىڭ» بٸرٸ.
ٷشٸنشٸدەن, ۇلتتىڭ تولىققاندى ۇيىسۋىنا, وزىق ويلى ازاماتتارىنىڭ قاتارى ٶسٸپ, ەلدٸڭ قارقىندى كٷش الۋىنا بٶگەت جاسايتىن مۇنداي قۇيتۇرقى ساياساتتىڭ سالدارىنان يمان ەلسٸرەپ, ۇلتىمىز ازىپ-توزىپ, ەركەك كٸندٸك ٶزٸنٸڭ باستى مٸندەتٸ مەن جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ۇمىتىپ,«كٶگٸلدٸر مافييانىڭ» بوسبەلبەۋ ساربازدارى كٶبەيٸپ بارادى. سوڭعى جىلدارى جيٸ ۇيىمداستىرىلاتىن «بٷكٸلەلەمدٸك سەن اپتالىقتارى» دا سول يندۋسترييا ٶكٸلدەرٸنٸڭ سٷيٸكتٸ ورنىنا اينالىپ جاتقانىنا قۇرعىر كٶزٸمٸز كۋە بولىپ باستادى. كٷن ٶتكەن سايىن «تٷرلٸ-تٷستٸلەردٸڭ» سانى ارتىپ بارادى. قاتارلاستارى كٶبەيگەن سايىن ولار ماساتتانادى, سەبەبٸ كٶزدەگەنٸ سول. ولارعا ۇلت, دٸن, دٸل ماڭىزدى ەمەس. ولاردى بٸرٸكتٸرەتٸن جاساندى «ورتاق دٷنيەلەرٸ» بار, سول جەتەدٸ. سونىمەن قاتار, دٷيٸم جۇرتتى سوڭىنا ەرتەتٸن «ەنٸ» مەن قىلمىڭداعان «سەنٸ», قاپ-قاپ اقشاسى مەن اينالىپ كەتە الماي, قادالىپ قالعان «قازىعى» بار. ەڭ سوراقىسى, ول «ەلەمگە» كٸرۋگە رۇقسات بار دا, ال شىعۋعا جول جوق…
ادامي ازعىنداۋشىلىقتىڭ تٷر-تٷرٸن جاساپ, مىيلاردى باسقارىپ, ويىنا كەلگەنٸن جاساسا, كٷندەردٸڭ كٷنٸندە اقيرەت كٷنٸ تۋعاندا ٸبٸلٸستٸڭ قۇلى بولعانداردىڭ سانى ارتسا, ولاردىڭ ۇپايى ودان سايىن تٷگەندەلە تٷسەرٸ انىق.
تٷيٸن.
سوڭعى كٷندەرٸ ەل ٸشٸندە دٷربەلەڭ تۋدىرىپ, بولاشاق بٸلٸكتٸ حيرۋرگ بولعالى تۇرعان 23 جاسار جاس ازاماتتىڭ اۋىر قازاسى بٸزدٸڭ شوۋ-بيزنەستەگٸ «بٸراز بىلىعىمىزدىڭ» بەتٸن اشىپ كەتتٸ… «اۋرۋىن جاسىرعان ٶلەدٸ» دەگەن حالىق دانالىعى. ارانداپ قالىپ جاتقان جاستارىمىزدى قورعاماساق, ساقتاندىرماساق بۇل ٸندەتتٸڭ سوڭى ٶتە اۋىر جاعدايلارعا ەكەلٸپ سوعۋى مٷمكٸن. زاڭنامالىق تۇرعىدان بٸر امال جاسار ما ەكەن دەپ زاڭنامالىق ورگاندارعا ٷمٸتپەن قاراپ قويامىز. بۇدان ەرٸ جابۋلى قازاندى جابۋلى كٷيٸندە قالدىرا بەرسەك, بۇدان دا زورعىسى بولايىن دەپ تۇرعانىن قوعامنىڭ ٶزٸ سەزە باستاعانداي…
بالاسىنىڭ ٶنەر سالاسىندا «جارقىراعان جۇلدىز» بولعانىن قالاپ, تٷرلٸ «حالىقتىق بايقاۋلارعا» جٸبەرٸپ جاتقان كٶپتەگەن اتا-انالار نەمەسە شوۋ-بيزنەستٸڭ مايتالمانى بولىپ, كٷرەك-كٷرەك اقشانى قينالماستان تاۋىپ, تانىمالدىعىم جەر جارادى دەگەن قييالمەن تىراشتانىپ جٷرگەن جاستار وسى جايتتى كٶكٸرەگٸنە تٷيسە ەكەن دەيمٸز.
الما سايلاۋقىزى,
ۇلت پورتالى
