Qazaqstan musylmandary dini basqarmasynyń tákfir jáne hijret jamaǵaty týraly
MÁLIMDEMESI
Sońǵy kezderi kóptegen musylmandar júrekterine kúmán salatyn adamdarmen jii kezdesýde. Olar – «tákfirshiler» dep atalatyn jamaǵat ókilderi. Atalǵan jamaǵat ókilderi ózderiniń jalǵan senimderi arqyly kóptegen musylmandardy senim men kúpirlik (taýhid pen shirk), birqudaiylyq pen serik qosý (iman men shirk) máselesinde adastyryp, ózderinen basqa musylmandardy adasqan dep aiyptaýda.
Bul – jastar men dini saýaty tómen jandardy qyzyqtyratyn ári ózge de búlikter sekildi ótkendi umyt qaldyryp, jarqyn bolashaqty ýáde etetin ádettegi búlik.
Tákfir jáne hijret jamaǵaty ózderin ǵana musylman, al qalǵandardy kápir sanaidy. Sondyqtan, jamaǵattyń aty da ózine sai takfir, iaǵni, jamaǵattan basqalardy kápir deitinder jáne hijret, iaǵni, basqalarmen aralaspaityndar dep atalady.
Jamaǵattyń negizgi quramy – tákfir, iaǵni, kápirge shyǵarý, kápir dep sanaý uǵymy. Olardyń ustanymy boiynsha, úlken kúnálardy istegen, kúnáǵa batqan adamdar – kápir, onyń táýbesi qabyl bolmaidy. Sondai-aq, Allanyń túsirgen shariǵatymen úkim shyǵarmaityn basshylar men sol úkimdi razylyqpen qabyldaityn jurt ta – kápir. Bulardy kápir demeitin din ǵalymdary da – kápir.
Tákfir jamaǵatynyń pikirin qabyl almaǵan nemese qabyl alyp, jamaǵatqa qosylmaǵan jáne sol jamaǵattyń imamdaryna ermegen árbir adam – kápir. Al, kimde-kim jamaǵatqa kirip, sodan soń shyqsa, ol adam dinnen qaitqan satqyn esepteledi. Ony óltirýge de bolady. Qaibir islam jamaǵaty tákfir jamaǵatynyń daǵýatyn qoldamasa, ol jamaǵattyń basshysy dinnen qaitqan kápir sanalady.
Tákfir jamaǵaty printsipteriniń ekinshi negizgi quramy – hijret. Hijrettiń sózdik maǵynasy: tárk etý, kóshý, qonys aýdarý, úzilý. Olardyń qoldanýy boiynsha, hijret – nadan elden, qoǵamnan ózin alyp qashý, olarmen árqandai qarym-qatynasty úzý, ózinen basqa barsha adamdardy nadan, jáhil dep bilý. Bul jerde meken úzilisi men oi-sana úzilisi nazarǵa alynǵan. Qoǵam men meken Rasýlýlla (ﷺ) men sahabalardyń kezindegidei bolýy kerek dep esepteidi.
Olar: «Juma namazy men jamaǵat namazdary qasietti tórt meshitten basqa meshitterde oqylmaidy. Dúniedegi tórt meshitten (Mekke men Medinedegi meshitter, Quba men Aqsa meshitteri) basqa barsha meshitter ziiandy sanalady. Sol meshitterde namazdy ótkizetin imam tákfir jamaǵatynan bolsa ǵana namazhandardyń namazdary durys bolady», – deidi.
Adamdy kúpirlikte aiyptaý eń úlken kúnálardyń qataryna jatady. Alla Taǵala qasietti Quranda «Qalam» súresiniń 35, 36-aiattarynda bylai degen:
أَفَنَجْعَلُ الْمُسْلِمِينَ كَالْمُجْرِمِينَ مَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ
«Boiusynýshylardy kúnáharlardai etemiz be? Senderge ne boldy, qalai úkim beresińder?».
Alla Elshisi (ﷺ) bylai degen:
من رمى مؤمناً بكفرٍ، فهو كقتله» متفق عليه.
«Kimde kim musylman adamdy kúpirlikte aiyptaǵan bolsa, ol adamdy óltirgenmen teń» (Át-Tabarani, «Sahihý ál-Jámiǵ», 6269).
Tákfir jamaǵaty dinniń aqiqatyn bilmeidi, dálel-qujattardy túsinýge zer salmaidy, haram úkimderinde normadan shyǵady, dini kózqarastary turaqsyz, tarihty, saiasatty, ómir men qoǵamdy jáne áhl sýnna ýal jamaǵat baǵdarlamasyn túsingisi kelmeidi.
Tákfir musylmandardyń arasyna iritki salyp, olardyń birlik-yntymaǵyn ketiredi, úlken daý-janjal shyǵarady, memlekettiń saiasi-ekonomikalyq baǵdarlamasynyń nyǵaiýyna bóget salady, árqandai terrorlyq áreketke daiyn turady, halyqtyń dinge degen yqylasyn sóndiredi t.b. ziiandardy keltiredi.
Endeshe, tákfir jáne hijret jamaǵatynyń qurylymy áhli-súnna ustanymyna qarama-qaishy ári Astana qalasy Saryarqa aýdandyq sotynyń 2014 jylǵy 18 tamyzdaǵy sheshimine sáikes, bul uiymǵa tyiym salyndy.
Sondyqtan hanafi mázhabyn negiz etip ustanǵan Qazaqstan musylmandary dini basqarmasy baýyrlarymyzdy, ásirese jastarymyzdy bul aǵym músheleriniń jalǵan ýaǵyzdaryna ermeýge shaqyrady. Internettegi tákfirlik saittardyń adastyrýshy aqparattarynan ózderin aýlaq ustaýdy eskertedi.
