قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنىڭ تەكفير جەنە حيجرەت جاماعاتى تۋرالى
مەلٸمدەمەسٸ
سوڭعى كەزدەرٸ كٶپتەگەن مۇسىلماندار جٷرەكتەرٸنە كٷمەن سالاتىن ادامدارمەن جيٸ كەزدەسۋدە. ولار – «تەكفيرشٸلەر» دەپ اتالاتىن جاماعات ٶكٸلدەرٸ. اتالعان جاماعات ٶكٸلدەرٸ ٶزدەرٸنٸڭ جالعان سەنٸمدەرٸ ارقىلى كٶپتەگەن مۇسىلمانداردى سەنٸم مەن كٷپٸرلٸك (تاۋحيد پەن شيرك), بٸرقۇدايىلىق پەن سەرٸك قوسۋ (يمان مەن شيرك) مەسەلەسٸندە اداستىرىپ, ٶزدەرٸنەن باسقا مۇسىلمانداردى اداسقان دەپ ايىپتاۋدا.
بۇل – جاستار مەن دٸني ساۋاتى تٶمەن جانداردى قىزىقتىراتىن ەرٸ ٶزگە دە بٷلٸكتەر سەكٸلدٸ ٶتكەندٸ ۇمىت قالدىرىپ, جارقىن بولاشاقتى ۋەدە ەتەتٸن ەدەتتەگٸ بٷلٸك.
تەكفير جەنە حيجرەت جاماعاتى ٶزدەرٸن عانا مۇسىلمان, ال قالعانداردى كەپٸر سانايدى. سوندىقتان, جاماعاتتىڭ اتى دا ٶزٸنە ساي تاكفير, ياعني, جاماعاتتان باسقالاردى كەپٸر دەيتٸندەر جەنە حيجرەت, ياعني, باسقالارمەن ارالاسپايتىندار دەپ اتالادى.
جاماعاتتىڭ نەگٸزگٸ قۇرامى – تەكفير, ياعني, كەپٸرگە شىعارۋ, كەپٸر دەپ ساناۋ ۇعىمى. ولاردىڭ ۇستانىمى بويىنشا, ٷلكەن كٷنەلاردى ٸستەگەن, كٷنەعا باتقان ادامدار – كەپٸر, ونىڭ تەۋبەسٸ قابىل بولمايدى. سونداي-اق, اللانىڭ تٷسٸرگەن شاريعاتىمەن ٷكٸم شىعارمايتىن باسشىلار مەن سول ٷكٸمدٸ رازىلىقپەن قابىلدايتىن جۇرت تا – كەپٸر. بۇلاردى كەپٸر دەمەيتٸن دٸن عالىمدارى دا – كەپٸر.
تەكفير جاماعاتىنىڭ پٸكٸرٸن قابىل الماعان نەمەسە قابىل الىپ, جاماعاتقا قوسىلماعان جەنە سول جاماعاتتىڭ يمامدارىنا ەرمەگەن ەربٸر ادام – كەپٸر. ال, كٸمدە-كٸم جاماعاتقا كٸرٸپ, سودان سوڭ شىقسا, ول ادام دٸننەن قايتقان ساتقىن ەسەپتەلەدٸ. ونى ٶلتٸرۋگە دە بولادى. قايبٸر يسلام جاماعاتى تەكفير جاماعاتىنىڭ داعۋاتىن قولداماسا, ول جاماعاتتىڭ باسشىسى دٸننەن قايتقان كەپٸر سانالادى.
تەكفير جاماعاتى پرينتسيپتەرٸنٸڭ ەكٸنشٸ نەگٸزگٸ قۇرامى – حيجرەت. حيجرەتتٸڭ سٶزدٸك ماعىناسى: تەرك ەتۋ, كٶشۋ, قونىس اۋدارۋ, ٷزٸلۋ. ولاردىڭ قولدانۋى بويىنشا, حيجرەت – نادان ەلدەن, قوعامنان ٶزٸن الىپ قاشۋ, ولارمەن ەرقانداي قارىم-قاتىناستى ٷزۋ, ٶزٸنەن باسقا بارشا ادامداردى نادان, جەھيل دەپ بٸلۋ. بۇل جەردە مەكەن ٷزٸلٸسٸ مەن وي-سانا ٷزٸلٸسٸ نازارعا الىنعان. قوعام مەن مەكەن راسۋلۋللا (ﷺ) مەن ساحابالاردىڭ كەزٸندەگٸدەي بولۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيدٸ.
ولار: «جۇما نامازى مەن جاماعات نامازدارى قاسيەتتٸ تٶرت مەشٸتتەن باسقا مەشٸتتەردە وقىلمايدى. دٷنيەدەگٸ تٶرت مەشٸتتەن (مەككە مەن مەدينەدەگٸ مەشٸتتەر, قۇبا مەن اقسا مەشٸتتەرٸ) باسقا بارشا مەشٸتتەر زيياندى سانالادى. سول مەشٸتتەردە نامازدى ٶتكٸزەتٸن يمام تەكفير جاماعاتىنان بولسا عانا نامازحانداردىڭ نامازدارى دۇرىس بولادى», – دەيدٸ.
ادامدى كٷپٸرلٸكتە ايىپتاۋ ەڭ ٷلكەن كٷنەلاردىڭ قاتارىنا جاتادى. اللا تاعالا قاسيەتتٸ قۇراندا «قالام» سٷرەسٸنٸڭ 35, 36-اياتتارىندا بىلاي دەگەن:
أَفَنَجْعَلُ الْمُسْلِمِينَ كَالْمُجْرِمِينَ مَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ
«بويۇسىنۋشىلاردى كٷنەھارلارداي ەتەمٸز بە? سەندەرگە نە بولدى, قالاي ٷكٸم بەرەسٸڭدەر?».
اللا ەلشٸسٸ (ﷺ) بىلاي دەگەن:
من رمى مؤمناً بكفرٍ، فهو كقتله» متفق عليه.
«كٸمدە كٸم مۇسىلمان ادامدى كٷپٸرلٸكتە ايىپتاعان بولسا, ول ادامدى ٶلتٸرگەنمەن تەڭ» (ەت-تاباراني, «ساحيحۋ ەل-جەميع», 6269).
تەكفير جاماعاتى دٸننٸڭ اقيقاتىن بٸلمەيدٸ, دەلەل-قۇجاتتاردى تٷسٸنۋگە زەر سالمايدى, حارام ٷكٸمدەرٸندە نورمادان شىعادى, دٸني كٶزقاراستارى تۇراقسىز, تاريحتى, ساياساتتى, ٶمٸر مەن قوعامدى جەنە ەھل سۋننا ۋال جاماعات باعدارلاماسىن تٷسٸنگٸسٸ كەلمەيدٸ.
تەكفير مۇسىلمانداردىڭ اراسىنا ٸرٸتكٸ سالىپ, ولاردىڭ بٸرلٸك-ىنتىماعىن كەتٸرەدٸ, ٷلكەن داۋ-جانجال شىعارادى, مەملەكەتتٸڭ ساياسي-ەكونوميكالىق باعدارلاماسىنىڭ نىعايۋىنا بٶگەت سالادى, ەرقانداي تەررورلىق ەرەكەتكە دايىن تۇرادى, حالىقتىڭ دٸنگە دەگەن ىقىلاسىن سٶندٸرەدٸ ت.ب. زييانداردى كەلتٸرەدٸ.
ەندەشە, تەكفير جەنە حيجرەت جاماعاتىنىڭ قۇرىلىمى ەھلٸ-سٷننا ۇستانىمىنا قاراما-قايشى ەرٸ استانا قالاسى سارىارقا اۋداندىق سوتىنىڭ 2014 جىلعى 18 تامىزداعى شەشٸمٸنە سەيكەس, بۇل ۇيىمعا تىيىم سالىندى.
سوندىقتان حانافي مەزھابىن نەگٸز ەتٸپ ۇستانعان قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسى باۋىرلارىمىزدى, ەسٸرەسە جاستارىمىزدى بۇل اعىم مٷشەلەرٸنٸڭ جالعان ۋاعىزدارىنا ەرمەۋگە شاقىرادى. ينتەرنەتتەگٸ تەكفيرلٸك سايتتاردىڭ اداستىرۋشى اقپاراتتارىنان ٶزدەرٸن اۋلاق ۇستاۋدى ەسكەرتەدٸ.
