Qazirgi qarttardyń jastarǵa úireteri joq...

Qazirgi qarttardyń jastarǵa úireteri joq...

Ótken demalysta Almatyda birge oqyǵan kýrstas dosym qaitys bolyp, sonyń qonaqasyna baryp qaittym. Qazaqylyǵy basym, jarqyn júzdi azamat bolatyn, jany jannatta bolsyn. Meniń aitaiyn degenim – dosym jaily emes, dosymnyń qonaqasyna jinalǵan shala qazaq aǵaiyndar týraly bolmaq.

Men Atyraýda, ol Almatyda bolǵandyqtan ara-tura kezdeskenimiz bolmasa, tek telefonmen habarlasyp turatynbyz. Sol sebepti de qonaqasyna jinalǵan kópshiliktiń kóbisin tani almadym. Dastarqan basyna otyrǵyzǵanda meni aqsaqaldy atalar men aq samaily apalarymyzdyń qasyna jaiǵastyrdy (ózim de jas emespin, 50-den asyp baram). Barlyǵy kúbir-kúbir áńgime aityp otyr. Túr-álpetterine qarasam, kádimgi qazaqtyń ata-ájeleri. Biraq aityp otyrǵan sózderin estigende quddy bir orystyń shaldary men kempirleriniń arasyna kirip ketkendei boldym. 

Kileń qazaq otyryp, barlyǵy bir-birimen oryssha hal surasýda. Almatynyń jastary orysshaǵa beiim dep estitinmin, biraq úlken kisiler qazaqsha sóileitin shyǵar dep oilaǵanmyn. Sóitsem, jasy da, kárisi de oryssha sóileýge áýes eken. Ol azdai bir-birinen “Nege Quran oqymai jatyr?” dep surap qoiady. Aralaryndaǵy bir kisiniń “qazir oqymaityn bolsa, marqum jaily bir-eki aýyz sóz aitaiyn” degenine ne dersiz?! Sonda adamnyń janazasy shyǵarylmai jatyp, Quran oqylmaitynyn “ata-apa” dep syilap júrgen qariialarymyzdyń bilmegeni me?! Ornymnan atyp turyp, “ne aityp, ne shúldirlep otyrsyzdar?” dep aiqai salýǵa shaq qaldym. Ózimdi ázer ustadym. 

Jalpy, bizdiń ólkede qazaqylyq Almatyǵa qaraǵanda jaqsy saqtalǵan eken. Atyraýda júrip mundai jaǵdaiǵa birde-bir ret tap bolmappyn. Biraq elimizdiń ońtústik astanasynyń jastary túgili, qarttarynyń máńgúrttikke boi aldyrǵanyn kórip, qatty qapalandym.

Buryn qariialarymyz jastarǵa úlgi bolyp, aqyl aityp, jastarǵa biletinderin úiretip otyratyn edi. Al dastarqan basyndaǵy atalarymnyń áńgimesine qarap otyryp: “Myna túrlerimen qazirgi qariialar jastarǵa ne úiretedi?” degen úlken suraq oiyma keldi. Rasymen, aqsaqaldarymyz tym usaqtalyp ketken siiaqty. “Bizde shaldar kóp, biraq aqsaqal joq” degen sózdiń jany bar eken.

Abylǵazy QURMANBEK,
Atyraý qalasy

"Jas Alash" gazeti