QR Indýstriia jáne infraqurylymdyq damý ministrligi málimetinshe, 2020 jyly qazaqstandyqtar 93 myń jańa avtokólik satyp aldy.
Avtoónerkásip salasynyń Qazaqstannyń jalpy ishki ónimine qosqan úlesi 612,8 mlrd teńgege deiin ósti. Osy oraida jańa avtomobilder naryǵy 24 paiyzǵa artty.
Belgili bolǵandai, Qazaqstanda satylǵan árbir úsh avtomobildiń ekeýi óz elimizde jasalǵan. Pandemiiaǵa bailanysty týyndaǵan barlyq qiyndyqtarǵa qaramastan, 2020 jyly Qazaqstanda ósim toqtaǵan joq jáne ol álemdegi eń jaqsy kórsetkishterdiń biri boldy. Qazaqstan AvtoBiznes Qaýymdastyǵynyń (QABQ) málimetinshe, 2020 jyly resmi dilerler 972 mlrd teńgege 92 989 jańa jeńil jáne kommertsiialyq avtomobil satqan. Bul 2019 jylǵy kórsetkishten 24 paiyzǵa kóp.
«Bul jyl avtoóndirýshiler men memlekettiń salany damytýdaǵy uzaq merzimdi múddeliligin taǵy bir márte rastady. Úkimet pen avtoónerkásiptiń úilesimdi jumysynyń arqasynda investitsiialar tartylyp, jańa jumys oryndary ashylyp qana qoimai, syrtqy naryqtarǵa baǵyttalǵan eksportty ornyqty damytýǵa múmkindik berdi. Mashina jasaý salasy aqshalai alǵanda, ótken jylmen salystyrǵanda 31,7 paiyzdan astam turaqty ósim kórsetti. Ósim negizinen avtokólik quraldaryn, treilerler jáne jartylai tirkemeler shyǵarý, ózge de kólik quraldary, elektr jabdyqtary, mashinalar men qondyrǵylar óndirisin arttyrý esebinen boldy. 2020 jyly avtomobil jasaý salasynda ónerkásiptik óndiris indeksi 2019 jylmen salystyrǵanda 152,5 paiyzdy qurady», - delingen QR IIDM málimetinde.
2020 jyldyń on eki aiynda Qazaqstanda 77 431 kólik quraly shyǵarylyp, 2019 jyldyń qańtar-jeltoqsan ailaryndaǵy kórsetkishten 53,2% asty. Avtomobil jasaý salasy qyzmetiniń jiyntyq nátijesi aqshalai alǵanda arǵy jyldyń sáikes kórsetkishinen 70,4 paiyz (612,8 mlrd teńge) kóp boldy.
Jeńil avtomobilder óndirisi 47 paiyzǵa artyp, 64 790-ǵa jetti. Júk tehnikalaryn shyǵarý kólemi eki ese ósip, 8 240-qa, al avtobýstar óndirisi 66 paiyzǵa (1 801 kólik) artty. Tirkemeler men jartylai tirkemeler óndirisi de eki esege (2 196) ósti.
2020 jyldyń basty oqiǵalary retinde Qazaqstanda jańa zaýyttar men óndiris oshaqtarynyń iske qosylýyn aitýǵa bolady. Byltyr Qostanaidaǵy «SaryarqaAvtoProm» zaýytynda Chevrolet avtomobilderin shyǵarý jolǵa qoiylyp, qysqa ýaqyt ishinde elimizdegi eń joǵary ósim kórsetti jáne 2020 jylǵy Qazaqstandaǵy eń tanymal brendter qataryna endi. Sáýir aiynda Almatyda Hyundai jeńil avtokólikteri, al jeltoqsanda Qaraǵandy oblysynda Yutong avtobýstary shyǵaryla bastady.
Jalpy 2020 jyly 22 136 Hyundai (+39%) avtokóligi, 19 434 Chevrolet jáne Ravon (+217%),15 848 Lada (+8%) avtomobili óndirildi. Sondai-aq Kia (4 863 kólik) men JAC (4 173) alǵashqy bestikke endi.
Árbir onynshy avtomobil – eksportqa
Zaýyttardyń eksportqa baǵyt ustaýy jasalatyn tehnikanyń joǵary sapasyn jáne shetel klientteri tarapynan senim bar ekenin kórsetedi.
2020 jyly Qazaqstan jaqyn shetelderge 8 122 avtomobil eksporttady. Bul 2019 jylǵy kórsetkishten (2 629 kólik) 3 ese kóp. Jalpy ótken jyly 55,9 mlrd teńgege elimizde óndirilgen barlyq tehnikanyń 10 paiyzdan astamy eksportqa shyǵaryldy.
Hyundai, Chevrolet jáne JAC kólikterine Reseide, Ózbekstanda, Belarýste jáne Qyrǵyzstanda suranys joǵary.
Qazaqstanda satylǵan eń tanymal avtomobilder
2020 jyly tórtinshi toqsanda kólikter eń kóp satylǵan kezeń boldy. Jyldyń sońǵy ailarynda 29 465 avtokólik satyldy jáne olardyń basym bóligi Hyundai jáne Chevrolet úlesine tiesili.
Jalpy jyl qorytyndysynda Hyundai kósh bastap keledi. Dilerler 17 856 avtomobil satty (ótken jyldyń nátijelerine +20%). Lada ázirge ekinshi orynda tur - ótken jyly 17 453-i (+14%) satyldy. Elge importtalatyn avtomobilderdiń ishinde kóshbasshysy – Toyota. Japon markasynyń dilerleri Qazaqstanda 10 081 avtomobil (-29%) satty jáne Bishkekte 596 kólik (+86%) satty. Naýryz aiynda bastalǵan Chevrolet satylymy joǵary qarqynmen artyp keledi, 2020 jyldyń 9 aiynda 10 029 avtomobil ótkizildi (+1097%).
Ravon besinshi orynda, byltyr bul brendtiń 7 137 sedany satylǵan. Altynshy orynda Kia - 6 004 avto (+60%). Renault ótkizilgen 2 599 kólikpen(+0,2%) jetinshi orynda tur. Kórsetkishteri ótken jylmen birdei. Segizinshi orynda JAC - 2 519 (+80%).
2020 jyly eń kóp satylǵan kólikterdiń alǵashqy ondyǵyn: Nissan (2 438 kólik; +3%) jáne Volkswagen (2 427 kólik; +44%) túiindedi.
2020 jyly Qazaqstandaǵy premiým-segment
Bul segmentte «Leksýs» markasy turaqty túrde kóshbasshy bolyp keledi. Satylymnyń 40 paiyzdan astamy osy brendke tiesili. Resmi dilerlerdiń avtosalondary «Leksýstyń» 1 298-in satqan. Ekinshi orynda BMW - 686 avtokólik (-13%). Land Rover dilerleri 247 krossover men jol talǵamaityn kólikti ótkizdi (+15%).
Sonymen qatar bul tizimde, Infiniti (234 kólik; + 48%), Mercedes-Benz (201; + 14%) ,Porsche (116; + 57% ) ,Cadillac (111; + 1%), Audi (81; + 21% ) ,Volvo (50 ; -19%) jáne Jaguar (35; -35%) kólikteri bar.
Eń tanymal modelder: Lexus RX (563 kólik), Lexus LX (305) jáne BMW X7 (229).
QABQ derekteri boiynsha, 2020 jyly avtosalondarda premiým avtomobilderin satý 2 paiyzǵa (2019 jyly 3114 kólik bolsa, 2020 jyly - 3073) tómendedi. Aqshalai alǵanda satylym 26 paiyzǵa, 102,6 mlrd teńgege deiin ósti. Segmenttegi jańa avtomobildiń ortasha quny - 33 384 763 teńge.
Tirkeý kórsetkishteri azdap tómendedi
COVID-19 pandemiiasyna jáne elimizdiń qalalary men óńirlerde engizilgen karantinge bailanysty mamandandyrylǵan HQKO-lar 2020 jylǵy sáýirde óz qyzmetin toqtata turýǵa nemese shekteýge májbúr boldy. Osy ýaqytta nebári 3 066 kólik esepke alyndy. Bul sońǵy 6 jyldaǵy eń tómen kórsetkish tirkelgen ai. Soǵan qaramastan, mamyr aiynda jaǵdai turaqtanyp, tirkeý qaitadan jandandy. Al qyrkúiek aiynda basqa rekord bolyp, 2015-2020 jyldar kezeńindegi eń kóp kólik tirkeldi - 145 154. Ótken jyldyń sońyna qarai arnaiy HQKO-lar arqyly 1 226 721 kólik quraly ótti. Bul - 2019 jylmen salystyrǵanda 5,3 paiyzǵa kem.
2020 jyly qalyptasqan jaǵdai biznes pen memleketti onlain-saýdany belsendi engizýge yntalandyrdy. QR Tsifrlyq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi ministrliginiń jáne QR Ishki ister ministrliginiń qoldaýymen qysqa merzimde avtomobilderdi tek jeke tulǵalar arasynda ǵana emes, sonymen qatar dilerlik ortalyqtarda da onlain tirkeýge múmkindik jasaldy. Qyzmetterdi tsifrlandyrýdy odan ári damytý josparlanyp otyr.
2020 jylǵy qańtar-jeltoqsandaǵy tirkelimderdiń jalpy kólemi aiasynda bastapqy tirkeý úlesi 7,3%-dan 11%-ǵa deiin ósti. Qazaqstanda alǵash ret 135 101 kólik quraly esepke qoiyldy. Onyń ishinde Armeniiadan ákelingen avtomobilderdi tirkeý, kommertsiialyq tehnikalar men tirkemeler bar.
Ótken jyldardaǵydai, 2020 jyl qorytyndysynda qazaqstandyqtar QR IIM organdarynda Toyota (189 815 birlik), Lada (165 873 birlik), Mercedes-Benz (82 449 birlik), Volkswagen (80 802 birlik) avtomobilderin resimdedi. Ár jyldary shyǵarylǵan Audi (58 289 birlik) kóligin altynshy orynǵa yǵystyrǵan Hyundai (61 407 birlik) avtomobilderi besinshi orynǵa kóterildi.
2021 jyly 120 myńdai jańa avtokólik satylýy múmkin
Naryq pen salanyń damý perspektivalaryn taldai otyryp, biyl naryqtaǵy jergilikti avtomobilderdiń úlesin arttyrý trendi saqtalady deýge bolady. Sonymen qatar, avtoónerkásip óndiristik qýatyn keńeitip, shyǵarylatyn ónimniń eksporty men lokalizatsiiasyn arttyrýdy jalǵastyrady.
QABQ boljamy boiynsha 2021 jyly 100-120 myń jańa jeńil jáne kommertsiialyq avtomobil satylýy múmkin.